Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/642 K.2024/347

... DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 23/12/2020

KARAR TARİHİ : 30/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 28/05/2024

Davacı tarafından davalı hakkında açılan alacak davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı tarafından 30/03/2016 tarih ve 008504 sıra nolu açık fatura düzenlendiğini, davalının faturaya itiraz etmediğini, davacının malları teslim etmesine karşın davalının fatura tutarını ödemediğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50.000,00 TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 09/11/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde talep ettiği tutarı artırarak 243.265,12 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiş, artırılan tutarın peşin harcını yatırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle reeskont faizi talep edilemeyeceğini, dava dışı ... katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma programı çerçevesinde davalı adına bütün iş ve işlemleri yürütmekle yetkili kılındığını, sonrasında davalının bu projeye göre tesisin yapılması için davacı ile anlaşarak 01/03/2016 tarihinde sözleşme imzaladığını, sözleşmenin 5. maddesinde işin toplam fiyatının 1.674.000,00 TL olarak belirlendiğini, ilave işler çıktığı takdirde ise ayrıca bedele ilave edilerek ek sözleşmelerin yapılacağının belirlendiğini,

sözleşmenin 6. maddesi ile işverenin teminat bedeli olarak 1.600.000,00 TL tutarında ipotek verileceğinin kararlaştırıldığını, sonrasında bu hükümden vazgeçilerek bunun yerine teminat senedi verilmesinin kabul edildiğini, dava dışı ...'nin keşideci, diğerlerinin de kefil olduğu 19/06/2016 keşide tarihli 1.600.000,00 TL bedelli senedin sözleşmenin teminatı olması kaydı ile verildiğini, davacı şirketin işe başladığını, davacıya çeşitli zamanlarda ödemeler yapılarak borçların tümüyle ifa edildiğini, 06/06/2016 tarihinde hesap mutabakatı yapıldığını, buna göre davacıya 584.873,00 TL ödeme yapıldığını,

23/06/2016 tarihinde yapılan ikinci mutabakat ile 126.000,00 TL daha ödendiğinin kabul edildiğini ayrıca 19/02/2016 keşide tarihli ve 1.600.000,00 TL bedelli senedin işin bitiminde iade edileceğinin de kararlaştırıldığını, 23/06/2016 tarihli belge ile davacı yetkilisinin bu senetteki haklarından bedelsiz olarak vazgeçtiğini, yapılan icra takibini geri çekmesi için vekiline talimat verdiğini, davalının edimlerini yerine getirdiğini, borcu diğer şirket ile birlikte ödediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 08/01/2021 tarihli cevabi yazı ile davacının 3-4/2016 dönemlerine ait Ba-Bs formlarını göndermiştir. Davalı vekili 08/02/2021 tarihli dilekçe ekinde 06/06/2016 tarihli Hesap Mutabakat Tutanağı başlıklı .... tarafından imzalanan hesap mutabakat tutanağı, aynı kişiler tarafından imzalanan 23/06/2016 İkinci Mutabakat başlıklı tutanağı, davacıya yapılan ödemelere ilişkin banka dekontlarını, para teslim tutanağını, tahsilat makbuzlarını ve çek fotokopilerini sunmuştur.

Bilirkişi...16/11/2021 tarihli raporunda taraflara ait ticari defterlerin süresinde açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığını, kural ve standartlara uygun tutulduğunu, davacının incelenen ticari defter ve kayıtları ile incelemeye ibraz edilen tahsilat makbuzunun tetkikinde davalı yandan dava tarihi itibarıyla 1.007.138,12 TL alacaklı olduğunu, davacı tarafından dava dışı ...

Şti.'ne 2 adet toplam 65.800,88 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, dava dışı .... tarafından ise davacı adına 1 adet toplam 111.469,94 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, davacının dava dışı şirkete 45.669,06 TL borçlu olduğu görülmekle birlikte davacı tarafından tanzim edilen toplam 65.800,88 TL bedelli faturaların incelemeye ibraz edilmediğini, davacının incelenen defter kayıtlarında dava dışı ... tarafından davacı yan adına 3 adet toplam 171.144,84 TL bedelli fatura tanzim edildiğini,

davacı tarafından dava dışı ...'a 2 adet toplam 80.000,00 TL tutarında çek ile ödeme yapıldığını ancak anılan çeklerin davacı yana ödendiğine dair ödeme belgelerinin incelemeye ibraz edilmediğini, davacı tarafından ilgili faturalar ve ödeme belgeleri ibraz edildiği takdirde yeniden değerlendirme yapılabileceğini, dava dışı şirketlerin davacı yan ile olan ticari ilişkileri kapsamındaki borç/alacak bakiyelerinin davacı yanın davalı şirket ile olan ticari ilişkisi kapsamındaki borç/alacak bakiyesine dahil edilip edilmemesi hususundaki değerlendirmenin mahkemenin takdirinde olduğunu,

davalının incelenen ticari defter ve kayıtlarında dava tarihi itibarıyla davalının davacı ile olan ticari ilişkisi kapsamında borç alacak bakiyesinin bulunmadığını, taraflara ait ticari defter kayıtlarının davacı yan tarafından tanzim edilen faturalar hariç olmak üzere birbirleriyle uyumlu olmadığının görüldüğünü, bu nedenle taraflara ait defter kayıtları ile dava dosyasına davalı vekili tarafından sunulan taraflar arasında tanzim ve imza edilen hesap mutabakatları ile ödeme belgelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini,

raporun İnceleme ve Değerlendirmeler bölümünde de detayları ile açıklandığı üzere dava dosyasına mübrez taraflar arasında tanzim ve imza edilen hesap mutabakatları ile ödeme belgelerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava dışı ..ile yine dava dışı ...'ın davacı yan ile olan ticari işkileri kapsamındaki borç/alacak bakiyelerinin davacı yanın davalı şirket ile olan ticari ilişkisi kapsamındaki borç/alacak bakiyesine dahil edilmesinin kabulü halinde davalı ...'ne 156.451,22 TL borçlu olduğunu,

dava dışı şirketlerin davacı ile olan ticari ilişkileri kapsamındaki borç/alacak bakiyelerinin davacının davalı şirket ile olan ticari ilişkisi kapsamındaki borç/alacak bakiyesine dahil edilmesinin kabul edilmemesi halinde ise davalı ...'nin davacı ile olan ticari ilişkileri kapsamındaki borç/alacak bakiyelerinin davacı yanın davalı şirket ile olan ticari ilişkisi kapsamındaki borç/alacak bakiyesine dahil edilmesinin kabulü halinde davacı tarafından dava dışı .... adına tanzim edilen 2 adet toplam 65.800,88 TL bedelli fatura ile dava dışı ... cari hesabına mahsuben verilen toplam 80.000,00 TL tutarındaki 2 adet çeke ilişkin ödeme

belgelerinin davacı tarafından ibrazı ile ... tarafından ... lehine keşide edilen toplam 300.000,00 TL tutarındaki (tetkikinde iptal edildiği anlaşılan) 3 adet çek bedellerinin davacıya harici olarak ödendiğine ilişkin ödeme belgelerinin davalı yanca ibrazı halinde yeniden hesaplama ve değerlendirme yapılabileceğini bildirmiştir.

Bilirkişiler ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 10/05/2022 tarihli raporunda dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelere göre dava konusu fatura alacağının taraflar arasında 01/03/2016 tarihinde düzenlenen... bulunan gayrimenkul üzerine 120 büyük baş sığır yetiştiriciliğine uygun süt sağım, ahır, idari bina ve buzağı yetiştirme tesisinin onaylı projesine uygun anahtar teslimi inşaatı yapım işinden kaynaklandığını, sözleşmeye konu işin davacı yüklenici şirket tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı,

tamamlanmamışsa hangi seviyede olduğuna dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığından faturaya konu işten kaynaklı alacakla ilgili inceleme yapılamadığını, iş ...yapıldığı için davalının bu iddiaları ancak işin yapıldığı yerde yapılacak tespit sonrasında değerlendirilebileceğini, taraflar arasında düzenlenen mutabakatlara ve ödeme belgelerine göre davacı yüklenicinin dava konusu 1.007.138,12 TL tutarındaki faturadan dolayı davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağının olduğu hesaplandığını,

davacı yüklenicinin dava dışı üçüncü kişilere olan borçlarının dava konusu alacaktan mahsup edilip edilmeyeceği konusunda hukuki takdir mahkemeye ait olmak üzere davacının ticari defterlerine göre davacının dava dışı ...'ne 45.669,06 TL, dava dışı ...'a 91.144,84 TL borçlu olduğunu ancak bu borca dayanak faturalar dosya kapsamında bulunmadığından hangi iş ve alacak için davacıya tanzim edildiğinin, dava konusu faturaya dayanak yapım işi sözleşmesi ile ilgisinin bulunup bulunmadığının, davacı ve dava dışı kişiler arasındaki başkaca ticari ilişkiden kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilemediğini,

davacının dava dışı kişilere olan bu borçlarının dava konusu alacaktan mahsup edileceğinin kabulü halinde davacının davalıdan bakiye 156.451,22 TL alacağı olduğunu, mahsup edilemeyeceğinin kabulü halinde ise davacının davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağı olduğunu, davalı tarafından dosyaya sunulan dava dışı kişilerle yapılan ibraname ve tutanaklarda dava konusu alacağa ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığını, bu belgelerin taraflarının davalı ve davacı şirket olmadığını, bu nedenle bu belgelerde belirtilen ödemelerin davacının alacağından mahsup edilip edilemeyeceği konusunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.

Bilirkişiler....dan oluşturulan bilirkişi kurulu 06/04/2023 tarihli ek raporunda dava konusu fatura alacağının taraflar arasında 01/03/2016 tarihinde düzenlenen ... parselde bulunan gayrimenkul üzerine 120 büyük baş sığır yetiştiriciliğine uygun süt sağım, ahır, idari bina ve buzağı yetiştirme tesisinin onaylı projesine uygun anahtar teslimi inşaatı yapım işinden kaynaklandığı,

davacı şirketin, davalı şirket ile arasında dava konusu fatura dışında başkaca ticari ilişki bulunduğunu ve yapılan ödemelerin fatura alacağından mahsup edilemeyeceğini iddia ettiğini ama davacının bu iddiasını davalı ile arasında başkaca ticari ilişki bulunduğunu ispat edecek dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunmadığını, tarafların ticari kayıtlarından da dava konusu 31/03/2016 tarihli ve 1.075.138,12 TL tutarında fatura ile 05/06/2016 tarihli ve 484.390,00 TL tutarında fatura olmak üzere toplam 1.559.528,00 TL faturadan dolayı borç alacak ilişkisi olduğunu,

18/07/2016 tarihli tahsilat makbuzundan 03/06/2021 tarihli 008510 sıra numaralı Kdv dahil 484.390,00 TL tutarındaki faturadan doğan alacağının ödendiğini, bu nedenle davalının bu kapsamda taraflar arasında dava konusu faturaya dayanak 01/03/2016 tarihli sözleşmeye konu iş dışında başkaca bir işten kaynaklı bir ticari ilişki olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle taraflar arasında düzenlenen ödeme makbuzları, hesap mutabakatlarına göre davalının dava konusu 1.007.138,12 TL faturadan dolayı davacıya toplam 781.873,00 TL ödeme yaptığını, bu nedenle davacı yüklenicinin davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağının olduğunun hesaplandığını,

davacı yüklenicinin dava dışı üçüncü kişilere olan borçlarının dava konusu alacaktan mahsup edilip edilmeyeceği konusunda takdirin mahkemeye ait olduğunu, davacının ticari defterlerine göre davacının dava dışı Aydın Hayv. Ltd.

Şti.'ne 45.669,06 TL, dava dışı ...'a 91.144,84 TL borçlu olduğunu ancak bu borca dayanak faturalar dosya kapsamında bulunmadığından hangi iş ve alacak için davacıya tanzim edildiğinin, dava konusu faturaya dayanak yapım iş sözleşmesi ile ilişkisinin olup olmadığının, davacı ve dava dışı bu kişiler arasındaki başkaca ticari ilişkiden kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespit edilemediğini, davacının, dava dışı kişilere olan bu borçlarının dava konusu alacaktan mahsup edileceğinin kabulü halinde davacının davalıdan bakiye 156.451,22 TL alacağı olduğunu,

mahsup edilemeyeceğinin kabulü halinde ise davacının davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağı olduğunu, dava konu olayda davacı ve davalı arasında düzenlenen 01/03/2016 tarihli yüklenici sözleşmesine konu işin asıl iş sahibi .... olduğunu, bu sözleşmede davalı tarafından, davacıya teminat olarak 1.600.000,00 TL'lik birinci derecede ipotek vereceği kabul edildiğini, davalının davacıya ipotek yerine ...

Esas nolu takip dosyasına konu senedinin teminat olarak verildiğini iddia ettiğini, dava dışı .... ve ... tarafından davacıya karşı açılan ... Esas nolu menfi tespit davasında da bu senedin davacı ve davalı arasındaki sözleşme için teminat olarak verildiğini beyan, bu senedin davacı tarafından Müştak ...'na ciro edildiğini, ciranta ... tarafından senedin tahsili için ...

Esas nolu takip dosyasında borçlu ..., ....'ne karşı takip yapıldığını, dava dışı bu kişiler ile takip alacaklısı arasında tanzim edilen 03/05/2017 tarihli ....'nin takip alacaklısı dava dışı ...'na 350.000 TL ödeme yapacağının kabul edildiğini, bu protokolden sonra 03/05/2019 tarihinde düzenlenen Teslim Belgesinde ise takip borçlusu ... ve dava dışı ...'ın takip alacaklısına 350.000 TL dışında kalan bakiye borç için toplam 400.000,00 TL tutarında 8 adet senet verdiğinin görüldüğünü, bu kapsamda bu senedin dolayısıyla bu senede dayalı yapılan icra takibinin ve ibranamenin davalı iş sahibi Evrim İnş.

Ltd.

Şti. ve davacı ile bağlantısının olup olmadığı, davacının alacağından mahsup edilip edilmeyeceği konusunda hukuki takdirin mahkemeye ait olduğunu, dava dışı kişiler tarafından yapılan bu ödemelerin davacının alacağından mahsup edilmesi kabul edildiğinde davacının davalıdan faturadan dolayı talep edebileceği bir alacağının kalmayacağı, dava dışı kişilerce yapılan bu ödemelerin davacının alacağından mahsup edilemeyeceğinin kabulü halinde ise davacının davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağı olduğunun hesaplandığını,

....'nun 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini ancak tarafların sulh olması üzerine bu cezanın mahkeme tarafından düşürülmesine karar verildiğini, takip alacaklısı alacaklı Fettah ile davalı arasında yapılan protokolde davacı yüklenici şirketin borcuna karşılık ....'nun yani davalı şirketin 69.000 TL ödeme yaptığı tespit edildiğini, bu kapsamda hukuki takdirinin mahkemeye ait olduğunu, davacı şirketin dava dışı kişiye karşı olan borcuna mahsuben yapılan bu ödemenin davacının alacağından mahsup edileceği kabul edildiğinde davacı şirketin davalıdan bakiye 224.265,12 TL bakiye alacağı kaldığının hesaplandığını,

dava dışı üçüncü kişiye yapılan bu ödemenin davacının alacağından mahsup edilemeyeceğinin kabulünde ise davacının, davalıdan bakiye 293.265,12 TL alacağı olduğunun hesaplandığını, sonuç olarak mahkeme tarafından dava dışı üçüncü kişilerce davacıya ve davacının borçlarına mahsuben yapılan bu ödemelerin davacının alacağından indirileceğinin kabulü halinde davacının dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının kalmayacağının hesaplandığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için açılan alacak davasıdır.

Davacı eser sözleşmesine göre davalıya çeşitli mallar sattığı, sattığı malları teslim ettiği, davalının malların bedelini ödemediği vakıasını ileri sürmüş ve ıslah dilekçesi ile 243.265,12 TL'nin reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ise davacı ile aralarında sözleşme bulunduğunu kabul etmiş ancak bu sözleşmenin dava dışı ...'nin de katıldığı teminat senedi verilmesi, ödeme yapılması ve mutabakatlar ile ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi bulunduğu ve bu sözleşmeye göre davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu vakıasına ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı eser sözleşmesine göre teslim ettiği dava konusu malların bedelini davalının ödemediğini ileri sürerken davalı dava dışı üçüncü kişiler tarafından yapılan ödemeler ile alacağın ödendiğini savunmuştur.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Dava konusu olayda davalının alacağın varlığını kabul edip ödeme vakıasını ileri sürmesi nedeni ile ispat yükü davalıdadır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacı ile davalı arasında eser sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmeye göre davacının yüklenici, davalının ise iş sahibi olduğu, davacının edimini ifa ettiği, dava konusu sözleşme tarihinden sonra 06/06/2016 tarihli Hesap Mutabakat Tutanağı başlıklı tutanak, 23/06/2016 İkinci Mutabakat başlıklı tutanak ile yapılan sözlemeler ile davalının borcunu nasıl ödeyeceği ile ilgili sözleşmede değişiklik yapıldığı, bu değişikliklere göre bilirkişi raporlarında ayrıntılı olarak açıklanan dava dışı üçüncü kişilerce davacıya davalının borçlarına mahsuben yapılan ödemeler sonucunda davacının dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının kalmadığı sonucuna varılmıştır.

Davalının sunduğu belgeler ile davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelemesi sonrasında hazırlanan bilirkişi raporu ve toplanan delillerin değerlendirilmesi sonrasında hazırlanan bilirkişi kurulu raporları ile dava dışı üçüncü kişilerce davacıya davalının borçlarına mahsuben yapılan ödemeler sonucunda davacının dava konusu faturadan dolayı davalıdan alacağının kalmadığı vakıasını ispatlaması, dava dilekçesinde yemin deliline dayanan davacı vekiline 26/12/2023 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile yemin teklif edip etmeyeceği hususunda beyanda bulunması için verilen sürede davacı vekilinin yemin teklifinde bulunmaması nedenleri ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza