Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/662 K.2023/910

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/662 Esas

KARAR NO : 2023/910

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... -... DAVALI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/09/2013

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 12/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı arasında ... inşaatı işine ilişkin taşeron sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilinin işi bitirip işin geçici kabulünün de yapıldığını, sözleşmenin 5. Maddesinde bakiye bedelin kalan bakiye iş bitiminde ... borcu yoktur yazısının alınmasından sonra 60-90 günlük çek ile ödeneceğinin belirlendiğini, davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanarak onaylanan kesin hakediş raporlarına göre bakiye alacağa hak kazanıldığını, ...'dan borcu yoktur yazısı alındığını,

müvekkili tarafından davalıya yapılan iş nedeniyle bakiye alacağa konu ettiği 20/04/2013 tarih ve 487.703,94TL bedelli fatura düzenlendiğini ancak davalı tarafından faturaya istinaden sözleşmenin 5. maddesi gereğince bakiye iş bedeli olan 371.032,95TL'ye ilişkin 60-90 günlük vadeli çeklerin müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili tarafından keşide edilen ihtarnameye rağmen herhangi bir ödeme de yapılmadığını, yine dava konusu inşaat işine ilişkin yapılan ilave işlere yönelik olarak 17/07/2013 tarihli 1.702,15 TL,

7.080,00 TL ve 6.686,79 TL bedelli faturalar nedeniyle toplam 15.468,94 TL ilave iş bedeli yönünden de herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalının işbu faturalara dayalı borcunu ödememesi nedeniyle müvekkili tarafından ... E. dosyaları üzerinden icra takibine girişildiğini davalının itirazı üzerine takiplerin durduğunu belirterek icra takip dosyalarına vaki itirazların iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesine talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında akdedilen 06/02/2012 tarihli sözleşme ile davacı şirketin müvekkili şirketin taahhütü altında bulunan ...

Havalimanı terminal binası yapımı işinde "alüminyum, aksesuar ve cam işlerinin" yapılmasını üstlendiğini, davaya dayanak yapılan faturanın düzenlendiği ve müvekkili şirkete gönderildiği tarihte işin geçici kabulünün yapılmadığını, davacı şirket tarafından bu durumun aksini ispat edecek şekilde işin tamamlandığına dair tutanak vs. herhangi bir yazılı belge ibraz edilemediğini, kaldı ki geçici kabul komisyonunca düzenlenen tutanaktan da davacı yükümlülüğünde bulunan işlerde eksik ve kusurlar olduğunun tespit edildiğini, fatura muhteviyatının neye göre belirlendiğinin anlaşılamadığını,

sözleşmenin 10. maddesinde davacının ötesindeki işlerin geçiçi kabul eksikliklerini bedelsiz olarak gidermekle yükümlü olduğunun belirtildiğini, 20/04/2013 tarihli hakedişin ara hakediş olup kesin hakediş niteliğinde olmadığını, davacı tarafından düzenlenen metraj ve birim fiyatlarda hatalar bulunduğunu, davacı şirket tarafından işin teminatı olarak müvekkiline teslim edilmesi gereken 260.000,00TL tutarındaki senet bedelinin ödenmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takiplerine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Deliller toplanmış, davaya dayanak ...E sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinde 185.516,00 TL bakiye iş bedeli, 1.006,36 TL işlemiş faiz, 15.468,94 TL ilave iş bedeli, 65,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 202.056,57 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, takip dayanağının 20/04/2013 tarih, 4 nolu hakedişe ilişkin düzenlenen 20/04/2013 tarih ve ... sayılı fatura bedelinin (371.032,95 TL'nin 1/2'si olan 60 gün vadeli kısmın) borçlu tarafından ödenmemesi olduğu, ödeme emrinin davalı borçluya 01/08/2013 tarihinde tebliğ olunduğu, davalı tarafından yasal 7 günlük süre içerisinde itiraz dilekçesi verildiği, borcun tamamına ve tüm ferilerine itiraz edildiği anlaşılmıştır.

... E sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibinde 185.516,00 TL bakiye iş bedeli ve 447,27 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 185.963,27 TL alacağın tahsilin talep edildiği, takip dayanağının 13/08/2013-20/04/2013 tarih, 4 nolu hakedişe ilişkin düzenlenen 20/04/2013 tarih ve ... sayılı fatura bedelinin (371.032,95 TL'nin 1/2'si olan 90 gün vadeli kısmın) borçlu tarafından ödenmemesi olduğu, ödeme emrinin davalı borçluya 23/08/2013 tarihinde tebliğ olunduğu, davalı tarafından yasal 7 günlük (son günü hafta sonu) süre içerisinde itiraz dilekçesi verildiği, borcun tamamına ve tüm ferilerine itiraz edildiği görülmüştür.

Taraflar arasında 06/02/2012 tarihinde Tedarik Uygulamacı Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin 4. maddesinde tedarik uygulamacının yapılacak işleri birim fiyatlı olarak, teknik şartname ve eklerine göre hiçbir şekilde onaylanan proje üzerinden fiyat farkı talep etmeksizin yapıp teslim edeceği, hangi işlerin yapılacağı ve bedelinin kararlaştırıldığı, 5. maddede söz konusu iş ile ilgili olarak ödemenin sıralı çek ile yapılacağı, sıralı çek tarihlerinin karşılıklı olarak mutabakata varılarak düzenlendiği,

uygulamacı firmanın taahhüdünü herhangi bir sebeple yerine getirmediği takdirde uygulamacı firmaya verilen sıralı çeklere tedbir alma hakkına sahip olduğu, 7. maddede işin teminatı olarak 260.000,00 TL'lik teminat senedinin yüklenici tarafından işverene verileceği, 10. maddede tedarik uygulamacının sözleşme tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar yetkili teknik personele iş başında bulunduracağı, aksi takdirde ana sözleşmede geçen ceza miktarının uygulanacağı, işin geçici kabulünden sonra kesin kabul onaylanana kadar kendi imalatlarıyla ilgili her türlü eksik ve arızayı bilabedel gidereceğinin hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

İcra takiplerine konu davacı tarafından tanzim olunan 20/04/2013 tarih ... sıra nolu faturanın KDV dahil 487.703,94 TL bedelli olup, ... alüminyum cephe ve doğrama, bunlara ait aksesuar ve cam işleri yapımı geçici kabul eksikliklerinin bedeli olduğunun belirtildiği 09/05/2013 tarihli .... Noterliğince düzenlenen ihtarnameyle anılan faturaya istinaden bakiye iş bedeli olan 371.032,00TL'nin 60-90 günlük vadeli çeklerinin teslimi ve vade farkı bedellerinin ödenmesinin ihtar olunduğu, davalı tarafından 20/05/2013 tarihli cevabi ihtarnameyle fatura aslının iade olunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce davanın kısmen kabulüne, Davalının ... E sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 172.999,52 TL asıl alacak üzerinden devamına, Davalının ... E sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile takibin 185.516,48 TL üzerinden devamına, Her iki takip yönünden hüküm altına alınan miktarlar üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline dair verilen 12/04/2018 tarihli kararın ... sayılı ve 18/11/2020 günlü kararı ile kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararında;

"Taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında davacı taşeronun işe hangi tarihte başladığı ve işi hangi tarihte teslim ettiği hususunda yeterli inceleme yapılmamıştır.

Bilirkişi heyetinin gecikme cezası talep edilemeyeceğine ilişkin gerekçesi ise, ...tarafından gecikme cezası kesilmediği ve geçici kabul eksiklerinin gecikmeye neden olmayacağına yönelik olup, bu açıklama ve inceleme, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesindeki düzenlemeye uygun olarak yapılmış bir açıklama ve inceleme değildir.

Mahkemece işe hangi tarihte başlandığı, işte gecikme olup olmadığı, olmuş ise hangi tarafın kusurundan ve ne kadar süre yönünden gecikme olduğu, işin hangi tarihte tamamlanarak davalıya teslim edildiği ve sözleşmenin 11. Maddesine göre ifaya ekli ceza olarak kararlaştırılan gecikme cezası kapsamında davalının gecikme cezası isteme ve iş bedelinden mahsup etme şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda tüm deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yine taraflar arasındaki sözleşmeye göre, davalı yüklenicinin dava dışı iş sahibi ...ile yapmış olduğu sözleşme, iş bu sözleşmenin ayrılmaz parçası olup, ana sözleşmede Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşmenin eki kabul edildiğinden, taraflar arasındaki sözleşmenin de ekidir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi, 6100 Sayılı HMK'nın 193. ve devamı maddeleri gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağlar. Hakim tarafından da re'sen dikkate alınması gerekir.

Adı geçen şartnamenin "Kesin Hakediş Raporu ve Hesap Kesilmesi" başlıklı 40. Maddesinin 1-a bendine göre; işin geçici kabulü yapıldıktan sonra, kesin hakediş raporunun düzenlenmesine esas olacak kesin metraj ve hesapların tamamlanmasına başlanır. Yüklenicinin kesin hakediş raporunun düzenlenmesinde geçici hakediş raporlarındaki rakamlara itibar edilmez ve kesin metraj ve hesaplar sonucunda bulunan miktarlar esas alınır.

Şartnamenin "Geçici Hakediş Raporları" başlıklı 39. Maddesinin 1-c bendinde ise yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacaklarının metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporu ile ödeneceği belirtilmiş olup, bu düzenlemelere göre geçici hakedişlerde kabul edilen imalat ve metrajları kesin olmayıp, ödemeler de avans niteliğindedir.

Davalı yüklenici, taraflar arasında düzenlenen ve bilirkişilerce hesaplamalara esas alınan 20/04/2013 tarihli hakedişin geçici hakediş olduğunu belirterek, hakedişteki imalatlara, bedellerine ve metrajlara itiraz etmiştir.

Mahkemece, 20/04/2013 tarihli hakedişin yukarıda açıklanan şartname hükümleri kapsamında kesin hakediş olup olmadığı değerlendirilmemiş, davalı yüklenici tarafından bu hakedişe giren imalatlara yönelik yapılan itirazlar talimatla keşif yaptırılmak suretiyle alınan bilirkişi heyeti raporunda karşılanmadığı halde, eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, yukarıdaki açıklamalar kapsamında taraflar arasındaki sözleşme ve eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi birlikte değerlendirilmek suretiyle, işin teslim tarihinin belirlenmesi, bu tarihe göre işte gecikme olup olmadığının, gecikme varsa, süresinin ve hangi taraftan kaynaklandığının tespit edilmesi, işin teslim tarihine göre 20/04/2013 tarihli hakedişin kesin hakediş olup olmadığının belirlenmesi,

oluşacak kanaate göre gerekirse sözleşme ve eki şartname kapsamında davacının sözleşme ve sözleşme dışı yaptığı imalatların, dava dışı iş sahibi ...ile davalı yüklenici arasında ve davacı taşeron ile davalı yüklenici arasında düzenlenen tüm hakedişler temin edildikten sonra, 6100 sayılı HMK'nın 266. maddesi gereğince mahallinde keşif yaptırılarak, davalı yüklenicinin 20/04/2013 tarihli hakedişe itirazları da karşılanmak suretiyle bedelinin belirlenmesi,

tespit edilecek imalat bedelinden ihtilafsız ödemeler düşülüp, davalı yüklenicinin sözleşme hükümleri kapsamındaki tüm mahsup talepleri de değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesidir." gerekçesine değinilmiştir.

... Dairesi'nin az yukarıda belirtilen kaldırma kararı doğrultusunda talimaten mahallinde yapılan keşif sonucu düzenlenen 08/04/2022 ve 23/09/2022 tarihli ek raporda. 20/04/2013 tarihli hakedişin kesin hakediş olmadığı, ... nolu kesin hakediş tarihinin 08/02/2014 tarihi olduğu, hakedişin 31/05/2013 tarihine kadar yapılan işleri kapsadığı, dava konusu ...

Binasında taraflar arasında 06/02/2012 tarihinde imzalanan Tedarik Uygulamacı Sözleşmesinin 2.maddesinde belirtilen işler, davacı alt taşeron tarafından fiilen yerine getirildiği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre dava konusu işlerin teslim tarihinin 02/05/2013 olduğu,

... geçici kabul ve ...tarafından oluşturulan komisyon marifetiyle tespit edilen 165 madde eksik ve kusurlu işler listesinden davacıya ait 7 adet kalem (mekanik) kısa sürede ikmal edilebilecek eksiklikler olması nedeniyle ve ayrıca kontrol teşkilatı 28-29/11/2013 tarihlerinde iş mahallinde incelemelerde bulunduğu ve yapılan incelemelerde eksik kusurların 12/11/2013 tarihi itibariyle tamamlandığının tespit edildiği, ...tarafından yüklenici firmaya kesinlen 74.082,32 TL tutarındaki 26 günlük kısmi gecikme cezasının davacıdan kaynaklanmadığı, dava konusu tüm hakedişlerin incelendiği,

davacının fiilen gerçekleştirdiği işin metrajının bedeli ile sözleşme dışı yapılan imalatların bedelinin hesaplandığı, buna göre davacının ödenmediği iddia edilen ve taraflar arasında imzalanan 20/04/2013 tarihli hakediş raporuna göre davacının 371.032,95 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir.

... Dairesi'nin 18/11/2020 tarihli kaldırma kararı öncesi rapor düzenleyen bilirkişi kurulundan ek rapor alınmış, 15/02/2023 ve 27/09/2023 tarihli raporda; yerinde yapılan keşif marifetiyle dava konusu iş kapsamında 06/02/2012 tarihli taşeron sözleşmesi ile taraflarca yüklenmiş olunan edimler ile sonrasında ilave yapılan işlerin yerinde uzman bilirkişi heyetince yapılan inceleme ve hesaplamalar neticesinde 371.032,95 TL davacı alacağının hesap edildiği, bilirkişi heyetince de hesap edilen bedelde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı beyan edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi kurulu raporlarına göre; taraflar arasında davalının taahhüdü altında bulunan ...

Havaalanı Terminal Binası Yapım İşi'nde " alüminyum, aksesuar ve cam işlerinin" yapılmasına ilişkin sözleşme imzalandığı, sözleşme kapsamında işin yer tesliminin 16/05/2012 tarihinde yapıldığı, taşeronluk sözleşmesi gereği işin 30/08/2012 tarihinde eksiksiz olarak tamamlanması gerektiği ancak davalı yüklenicinin davacıya keşide ettiği 20/05/2013 tarihli ihtarnamede davacının 09/09/2012 tarihinden itibaren sözleşmenin 6.maddesine göre cezalı çalıştığının beyan edildiği, sözleşme kapsamında davacının yüklendiği edimleri 09/09/2012 tarihine kadar yerine getirmek zorunda olduğu,

davacının sözleşme ile yüklenmiş olduğu edimlerini 11/07/2013 tarihinde tamamladığı, işin eksiksiz olarak tamamlandığı taraflarca kabul gören 11/07/2013 tarihi ile işin bitim tarihi olarak belirlenen 09/09/2012 arasında 305 gün süre bulunduğu,

ancak işin yapıldığı ... ilinde mevsim şartları nedeniyle 1Kasım-15 Nisan tarihleri çalışılamayan dönem için 165 gün dikkate alındığında davacının dava konusu işi 140 gün süre ile geciktirdiği kabul edilse de davacının yüklenmiş olduğu yapım işleri ile davalının asıl işe ait sözleşme ile yüklenmiş olduğu iş kapsamında yer alan iş programı ile paralel ilerlemek mecburiyetinde olduğundan ana sözleşme gereği ...tarafından davalıya kesilen 74.082,32 TL 26 günlük kısmi gecikme cezasının 18/10/2013-12/11/2013 tarihleri arası için hesaplandığı,

oysa davacının dava konusu yapım işlerini 11/07/2013 tarihinde tamamladığından davalıdan kesilen gecikme cezasının davacının taşeron sözleşmesi gereği yüklendiği edimlerine 140 gün süre ile geç yerine getirmesinden kaynaklanmadığının değerlendirildiği, 20/04/2013 tarihli 4 nolu hakedişin 2.724.548,63 TL+KDV bedelli olarak düzenlendiği, tarafların imzalarını taşıyan 4 nolu hakedişin kesin hakediş isimli olarak düzenlenmediği, taraflar arasında kesin hesap konusunda ihtilaf bulunduğu,

mahallinde keşif yapılarak düzenlenen bilirkişi kurulu raporunda tüm hakedişlerin incelenerek davacının fiilen gerçekleştirdiği işin metrajının bedeli ile sözleşme dışı yapılan imalatların bedellerinin yapılan hesaplamada 371.032,95 TL olduğunun tespit edildiği, ilave işlerin davacının bilabedel yapması gereken eksik işler olduğu, icra takibi öncesi usulüne uygun temerrüt oluşmadığından faiz isteminin yerinde olmadığı, alacak likit olmakla icra inkar tazminatına hükmolunması gerektiği anlaşıldığından dava konusu icra takiplerine vaki itirazların kısmen iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...