Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/710 K.2024/142

Davacı tarafından davalı hakkında açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ... ortağı olan davacının babası ... adına davalı tarafından 08/01/2010 tarihinde 25.480,00 TL kredi tahsis edildiğini, .... Esas nolu dosyası ile davacı hakkında icra takibi başlatıldığını, davacının babası ...'ın .... olan borcundan dolayı borçlu gösterilmesini gerektirecek hukuki bir bağ bulunmadığından davacının borçlu veya kefil olmadığını ileri sürerek davacının ... Esas nolu dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalı tarafından ...'a ortaklar mülkiyetinde proje uygulanan kooperatiflerin ortaklarından alınacak taahhütname ve borçlanma sözleşmesi gereğince kredi kullandırıldığını, davacı ...'ın ise müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak sözleşmeyi imzaladığını, asıl borçlu ... adına açılan krediyi davalının müşterek borçlu ve müteselsil kefaletiyle kullandığından davacının kefil sıfatı ile borçtan sorumlu olduğunun tartışmasız olduğunu savunarak davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Esas nolu dosyasında davalı tarafından davacı ile ... ve ... hakkında 12/07/2018 tarihinde 38.181,40 TL tarımsal kredi sözleşmesinden doğan asıl alacak ve 68.117,113 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 106.298,53 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsili talebi ile icra takibi başlatılmış, ödeme emri davacıya 19/07/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.

... ... 18/11/2021 tarihli cevabi yazı ekinde davacının babası ...'ın imzaladığı 30/07/2009 tarihli ortaklar mülkiyetinde proje uygulanan kooperatiflerin ortaklarından alınacak taahhütname ve borçlanma sözleşmesidir başlıklı, borçlu ortağa verilen 9.518,36 TL kredi için müşterek borçlu ve müteselsilen kefil olması kabul ediyoruz başlığı altında ortak sıfatıyla ... ve ...'ın imzalarının bulunduğu sözleşmeyi göndermiştir.

... 04/03/2022 tarihli cevabi yazı ile ... ilçesi ....

2009 mali yılı yatırım programından desteklenerek ortaklar mülkiyetinde 2600 baş (50 aile x 50 baş koyun) + 2 baş koç) damızlık koyun yetiştiriciliği projesinin uygulandığını, projenin başlangıcında proje ortağı olan ...'a ağıl yapımı, işletme binası inşaatı ve makine ekipman alımı için ilk kademe kredisi olarak toplam 9.518,36 TL kredi tahsis edildiğini, bu miktar kredi için 30/07/2009 tarihli ortaklar borçlanma sözleşmesi düzenlendiğini, bu krediden 6.500,00 TL'nin ağıl inşaatını yapması için bizzat ...'a 2009 yılı içerisinde kademeli olarak kullandırıldığını,

sözleşmeye bağlanan bu miktar krediden işletme binası yapılmadığından ortak başına isabet eden 2.484,90 TL'nin ise ... hesaplarına tenkis edilerek aktarıldığını, proje uygulayan ...'ın bu defa ....

Noterliğinde 22 Ocak 2010 tarih ve ...sayı ile düzenlenen kooperatif hisse devir sözleşmesi ile ortaklık hissesini ...'a devir ettiğini, bu devir sözleşmesi neticesinde canlı demirbaş (50 baş koyun 2 baş koç) alımı için ikinci kademe kredisi olarak tahsis edilen toplam 31.148,00 TL kredi için 08/01/2010 ve 06/05/2010 tarihli ortaklar borçlanma sözleşmesinin devir alan ... adına düzenlendiğini, nihayetinde proje ortağı olarak ... adına düzenlenen ortaklar borçlanma sözleşmesinde kredi borcunun yasal süre içerisinde ödenmemesine bağlı olarak bakanlık makamından 27/03/2012 tarih ve 118 sayılı muacceliyet oluru alındığını,

tahsilatın sağlanmasını temin bakımından ise 17 Nisan 2012 tarih ve 9332 sayılı yazısı ile .... talimatlandırıldığını, sonuç olarak tesis edilen ve iş ve işlemler dikkate alındığında projenin başlangıcında ... adına düzenlenen (ağıl yapımı, işletme binası inşaatı ve makine ekipman alımı için) ilk kademe kredisini ihtiva eden toplam 9.518,36 TL tutarlı krediye yönelik 30/07/2009 tarihli ortaklar borçlanma sözleşmesinin hükümsüz olduğu, ... için düzenlenen 30/07/2019 tarihli ortaklar borçlanma sözleşmesinde asıl borçlu ... ile ...'a olan müteselsil kefilliğinin de hükümsüz olduğunun değerlendirildiği bildirilmiştir,

Bilirkişi ... 15/05/2022 tarihli raporunda 26/07/2001 tarih ve 24474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ....

Kullandırılacak Kredilere İlişkin Yönetmelik kapsamında dava dışı .... ortaklarından ...'a fon kaynağından davalı ... aracılık işlemlerini yürüttüğü tarımsal amaçlı kredi kullandırıldığını, krediye ait sözleşmelerin ... tarafından tanzim edildiğini, krediye dayanak sözleşmede davalı ... sözleşme tarafı olarak imzalarının yer almadığını, bankanın Müdürlüğünden gelen talimatlar doğrultusunda kredi ödeme, faiz tahsilat fon devri, kredinin ödenmemesi durumunda .... verilen muacceliyet talimatı doğrultusunda takip ve tahsil işlemlerini gerçekleştirmekle görevli olduğunu,

yönetmelik gereği kredi için teminat olarak iki kooperatif üyesinin kefaletinin alınmasının gerekli olduğunu, ...'ın kredi kullandırımı esnasında kooperatif üyesi olan davacı ... ile dava dışı ...'ın ortaklar sözleşmesinde müteselsil kefil olarak imzalarının bulunduğunu ancak daha sonra davacı ...'ın kooperatif hissesini 22/01/2010 tarihinde dava dışı ...'a devrederek kooperatif ortaklığından ayrılmış olduğunu, bu durum karşısında ve krediye dayanak ortaklar sözleşmesinin tarafı olan ... tarafından verilen cevap yazısında davacı ...'ın asıl borçlu ...'a olan müteselsil kefilliğinin de hükümsüz olduğunun mütalaa edildiğinden davacı ...'ın ....

Esas sayılı dosyasında davalı ... ...

Şubesine dava dışı ...'ın kullanmış olduğu tarımsal amaçlı 9.518,34 TL tutarlı kredi nedeniyle borçlu olmadığını, diğer yandan söz konusu kredinin 17/11/2020 tarih ve 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7256 sayılı Kanun kapsamında 5 yıl vadeli olarak yapılandırıldığı ve takibe aktartılan söz konusu kredinin yeniden canlı hesaplara aktarılarak canlılığını koruduğunun değerlendirildiğini, davalı bankanın tarımsal amaçlı kredinin kullandırılması, tahsilatların yapılması,

takip işlemlerini gerçekleştirmesi gibi tüm operasyonel süreçlerde aracı görevi gördüğünü, yapılan tüm işlemleri .... tarafından verilen talimatlar doğrultusunda gerçekleştirdiğini bildirmiştir.

.... 11/10/2022 tarihli cevabi yazı ile dava konusu ortaklar borçlanma sözleşmesinde yazılı kredi borcunun süresi içinde ödenmemesi nedeniyle tahsilatın sağlanması için .... talimatlandırıldığını, davacının babası olan asıl borçlu ...'a kullandırılan ve muaccel hale gelen 38.181,40 TL krediden ilgilisi tarafından bugüne kadar geri ödeme yapılmadığını bildirmiş ve ekte ilgili belgeleri göndermiştir.

Bilirkişi ...

04/01/2023 tarihli ek raporunda ... dosyaya verdiği cevap yazılarından davacı ...'ın ... ilçesi .... tarafından uygulanan ortaklar mülkiyetinde 2600 baş (50 baş koyun + 2 baş koç) damızlık koyun yetiştiriciliği projesi kapsamında ilk kademe kredisini ihtiva eden toplam 9.518,36 TL tutarlı krediye yönelik olarak babası ... tarafından kullanılan krediyle ilgili ortaklar borçlanma sözleşmesini müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığını, davacı ...'ın kooperatif hissesini 22/10/2010 tarihinde üçüncü şahsa devrettiğini,

hissesini devir ettikten sonra projeye bağlı ilave kredi kullandırımlarında alınan ortaklar borçlanma sözleşmesinde davacı ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzasının bulunmadığını, .... o dönem görev yapan sorumlu personel tarafından 9.518,36 TL tutarlı kredi için ortaklar borçlanma sözleşmesinin yenilenmediği ve kullandırılan toplam 38.181,40 TL'lık kredi ödemesinin de yapılmamış olduğu dikkate alındığında davacı ...'ın dava dışı asıl borçlu ...'a proje kapsamında kullandırılan 9.518,36 TL ilk kademe kredi için müteselsil kefaletinin devam ettiğini,

proje kapsamında kullandırılan kredinin ödenmemesi üzerine Bakanlığın 27/03/2022 tarihli oluru ile kredinin 30/10/2011 tarihine kadar sözleşme faizi ile bu tarihten sonra ise % 9 temerrüt faizi ile birlikte olmak üzere icra takibi başlatılmasına uygunluk verildiğini, bakanlık tarafından verilen uygunluk yazısı ve davacı ...'ın kefaletinin bulunduğu 9.518,36 TL'lik ilk kademe kredisi için yapılan hesaplamalar neticesinde davacı ...'ın söz konusu kredide aracılık faaliyetlerini yerine getiren davalı ....

9.518,36 TL asıl alacak, 7.574,31 TL faiz olmak üzere toplam 17.092,67 TL borçlu bulunduğunu bildirmiştir.

... 12/05/2023 tarihli cevabi yazı ile ...'a ait Kasım 2023'te 10.030,89 TL, Kasım 2024'te 10.030,89 TL ve Kasım 2025'te 10.030,89 TL olmak üzere vadesi gelmemiş toplam 30.092,67 TL kredi borcunun bulunduğunu ve ...'ın ise proje kapsamında borcununu bulunmadığını bildirmiştir.

Bilirkişiler ... ve ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 02/08/2023 tarihli raporunda davalı bankanın ... şubesindeki belgelerin önceki bilirkişi tarafından dosyaya kazandırıldığını ve dosyaya mübrez belge ve bilgilerden başka aydınlatılması gerekli bir hususun banka şubesinde bulunmayacağının anlaşıldığını, ...

Şubesi aracılığı ile .... bütçesinden 2009 ve 2010 yılları arasında üç ayrı kalemde hayvan yetiştiriciliği için kredi tahsis edildiğini, davacı ...'ın babası olan ...'ın 30/07/2009 tarihli 9.518,36 TL limitli ortaklar borçlanma sözleşmesinde müşterek borçlu müteselsil kefil imzasının bulunduğunu, diğer iki sözleşmede kefaletinin bulunmadığını, davacının kooperatifteki hissesini 22/01/2010 tarihli noter hisse satış sözleşmesiyle başka bir şahsa sattığını ve ortaklıktan ayrıldığını,

hissesini devir eden ...'ın ...'a kefaletine ilişkin ortaklar borçlanma sözleşmesinin fon kaynağından kredi kullandıran davanın ihbar olunduğu kurumca yenilenmediğini, kredi borçlarını zamanında ödemeyen kooperatif ortaklarının borçlarının muaccel hale geldiğini, fon kaynaklı kredilere aracılık eden .....

Esas nolu dosyası ile dava dışı ... ile 30/07/2009 tarihli sözleşmede kefalet imzası olan davacı ... ve diğer kefil hakkında tüm kredi sözleşmeleri için icra takibi başlattığını, hissesini devir eden ortağın davacının kefil olduğu borç sözleşmelerinin de yenilenmesi gerekmesine rağmen yenilenmediği ve bankaya bu hususta bir bildirimde bulunulmadığı dikkate alındığında bankanın davacı hakkında sadece ilk borçlanma sözleşmesinden kaynaklı borç için icra takibine başlatmasının şeklen mümkün olduğundan kötü niyetli olduğunun söylenemeyeğini, diğer iki ayrı sözleşmeye kefaleti olmadığından ...'dan bu sözleşmeler için talepte bulunulamayacağını,

diğer taraftan, dava dışı ...'ın borçlarının bakanlıkça beş yıl süre ile taksite bağlanmak suretiyle yapılandırıldığını ve Kasım 2021 ve Kasım 2022 taksitlerinin 22/11/2022 tarihinde ödendiğini, ...'ın bu proje kapsamında borcunun olmadığı hususunu davanın ihbar edildiği .... 12/05/2023 tarihli yazısı ile mahkemeye bildirildiğini bildirmiştir.

.... 28/11/2023 tarihli cevabi yazı ekinde 06/05/2023 tarihli ortaklar sözleşmesinin bir örneğini göndermiştir.

Bilirkişiler ... ve ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu 09/01/2024 tarihli ek raporunda .... hissesini (22/01/2010 tarihinde) başka bir şahsa devir ederek ortaklıktan ayrılan davacının 2001 yılında uygulamaya konulan proje kapsamında imzaladığı ortaklar borçlanma sözleşmesinin .... başka bir şahsın kefaleti alınmak suretiyle yenilenmediğini, dolayısıyla 30/07/2009 tarihli sözleşmedeki kefaletinin geçerliliğinin devam ettiğini, ilgili bakanlıkça ortaklar borçlanma sözleşmesinin başka bir kefille yenilenmemesinin 30/07/2009 tarihli sözleşmedeki davacının kefalet imzasının sorumluluğuna herhangi bir etkisinin olmadığını,

bunun yanında davacının hissesini devrederek kooperatif ortaklığından ayrılmasından sonra dava dışı ...'ın asıl borçlu olduğu diğer iki sözleşmelerle ilgili borçlardan ise sorumlu tutulamayacağını, davaya konu ....

Esas nolu dosyasından davalı ... açtığı icra takibinde menfi tespit isteyen ...'ın takibe konu üç sözleşmeden/taahhütnameden sadece 30/07/2009 tarihli 7.033,46 TL limitli sözleşmede imzasının bulunduğunu, sonraki (08/01/2010 ve 06/05/2010 tarihli) sözleşmelerde imzası bulunmadığından davacıdan ödenmesinin istenilmesi mümkün olmamasına rağmen takip talebinde davacıdan her üç sözleşmeden kaynaklı borcun da ödenmesinin talep edildiğini, diğer taraftan davaya konu kredi projesini uygulayan bakanlıkça dava dışı ...'ın borçlarının beş yıl süre ile taksite bağlanmak suretiyle yapılandırıldığını, 2021 ve 2022 yılları taksitlerinin ödendiğinin ....

12/05/2023 tarihli yazısı ile mahkemeye bildirildiğini ayrıca söz konusu yazıda davacı ...'ın bu proje kapsamında borcunun olmadığı hususunun da belirtildiği hususları kök raporda olduğu gibi bir kez daha teyit edildiğini ve davalı .... davacı ...'ın takip talebindeki borcun tamamından sorumlu olduğunda ilişkin savunmasını ispatlayıcı somut delil olmadığının anlaşıldığını,

dosyaya sunulan mufassal kök bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davaya konu Tarımsal Amaçlı Kooperatif Ortaklarının Mülkiyetinde Kullandırılan Kredilerle İlgili Yönetmeliğin 22. maddesi gereği tahsilatın takibinin bankaya ait olduğunu ayrıca üyeler ile imzalanan sözleşmelerde de ödemelerin ... yapılacağı ve zamanında ödeme yapılmaması halinde her tür yasal hükümlerin uygulanacağının belirtildiğini, bunun yanında krediler fon kaynaklı olduğundan banka açısından kredi olmadığını, bankanın herhangi bir riskinin bulunmadığını, aracılık görevi yaptığı yönetmelik ve uygulama gereği olduğunu, ....

12/05/2023 tarihli yazısı ile dava dışı ... isimli şahsa Bakanlığın fon kaynağından kullandırılan ve muaccel hale gelen üç ayrı kredisinden kaynaklı 38.181,40 TL borcunun yeniden yapılandırılarak beş yılda toplam 50.000,00 TL ödenmek üzere taksitlendirildiğini, ilk iki taksitinin de ödendiği ve davacı ...'ın bu proje kapsamında borcu olmadığının bakanlıkça bildirildiği nazara alınarak yapılandırılan ve 2021 ve 2022 yılı ilk iki taksiti ödenen kredilerin anapara borç tutarı ile bankanın 2018/8158 sayılı dosyadan yürüttüğü takipte talep edilen asıl alacak miktarının 38.141,40 TL ve borç nedeninin aynı olduğunu bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, icra takibine karşı açılan kefaletin geçersizliği nedenine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır. Dava konusu uyuşmazlığın niteliği ve Kooperatifler Kanununun 99. maddesi gereğince mahkememiz görevli kabul edilmiştir.

31/10/2023 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı ile davacı vekiline dava dilekçesinde davacının dava konusu ....

Esas nolu dosyasının takip talebinde tahsili istenilen 106.298,53 TL borcu olmadığının tespitine karar verilmesinin talep edilmesine karşın tevzi formunda dava esas değerin 1.000,00 TL olarak yazılması sonucunda dava açılırken 59,30 TL peşin harç ödenmiş olması ve sonradan eksik peşin harcın tamamlanmamış olması nedeni ile dava dilekçesinde harca esas değere göre dava açılırken eksik ödenen 1.756,01 TL peşin harcı yatırması için 2 hafta kesin süre verilmesine,

süresi içinde peşin harcın yatırılmaması halinde Harçlar Kanununun 16. maddesinin 3. fıkrası ile 30. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına ve yenileme süresi içinde harç tamamlanamadığı takdirde ise davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına karar verilmiş, davacı vekili 01/11/2023 tarihinde eksik peşin harcı yatırmıştır.

Davacı dava konusu icra takibine dayanak yapılan kefilliğinin geçerli olmadığını ileri sürmüş, davalı ise davacının kefilliğinin geçerli olduğunu savunmuştur.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacının ... ortağı olduğu, diğer ortak olan babası ...'ın .... ortaklar mülkiyetinde 2600 baş (50 aile x 50 baş koyun) 2 baş koç) damızlık koyun yetiştiriciliği projesi kapsamında kullandığı krediye 30/07/2009 tarihli ortaklar mülkiyetinde proje uygulanan kooperatiflerin ortaklarından alınacak taahhütname ve borçlanma sözleşmesidir başlıklı belge ile 9.518,36 TL kredi için müşterek borçlu ve müteselsilen kefil sıfatı ile kefil olduğu, .... Noterliğinin 22/01/2010 tarih ve ...yevmiye nolu kooperatif hisse devir sözleşmesi başlıklı sözleşme ile .... hissesini devir ettiği sonucuna varılmıştır.

Dava konusu ...

Esas nolu dosyasında alacağın dayanağının tarımsal kredi sözleşmesinden kaynaklanan asıl alacak ve işlemiş faiz olması, davacının bilirkişi raporlarına göre mevzuata uygun olarak .... ortağı olduğu döemde babası ...'ın ... ortaklar mülkiyetinde 2600 baş (50 aile x 50 baş koyun) 2 baş koç) damızlık koyun yetiştiriciliği projesi kapsamında kullandığı krediye 30/07/2009 tarihli ortaklar mülkiyetinde proje uygulanan kooperatiflerin ortaklarından alınacak taahhütname ve borçlanma sözleşmesidir başlıklı belge ile 9.518,36 TL kredi için müşterek borçlu ve müteselsilen kefil sıfatı ile kefil olması,

.... cevabi yazılarının bu kurumun davada taraf olarak yer almadığından ve içeriği kefaletin geçersizliğine dayandığından bağlayıcılığının bulunmaması, mevzuata göre davacı kooperatif ortalığını devir ettiği için kefaletin yenilenmesi gerekirken yenilenmemesinin kefaleti sona erdirmemesi, davalının kendisinde olan belgelere göre ve o tarihte geçerli olan kefalete göre icra takibi yapmış olması, davacının kefaletinin 9.518,36 TL ile sınırı olması,

bilirkişi ...'in 04/01/2023 tarihli ek raporunda yapılan hesaplama sonucunda davacının davalıya 9.518,36 TL asıl alacak yanında 7.574,31 TL işlemiş faiz borcununu da bulunduğunun bildirilmesi nedenleri ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının .... esas nolu dosyasına konu alacağın 9.518,36 TL asıl alacak ve asıl alacağın eki niteliğinde olan 7.574,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.092,67 TL kısmından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin davanın reddine,

icra takibinin haksız ve kötü niyetli olması ile alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almasının söz konusu olmaması nedenleri ile kötü niyet tazminatı taleplerinin İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 5. fıkrası ve 4. fıkrası gereğince reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza