Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/729 K.2023/590

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/729 Esas

KARAR NO : 2023/590

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI :... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... DAVA İHBAR OLUNAN : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 20/11/2021

KARAR TARİHİ : 20/09/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 05/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kara Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan alt taşıyıcılık sözleşmesi kapsamında davalı şirket, müvekkili şirket ve üçüncü şirket ... A.Ş. ile yapılan taşıma sözleşmesiyle müvekkilinin üstlendiği taşıma edimini, "fiili taşıyıcı" sıfatı ile üstlenmiş olduğunu, bu kapsamda ... A.Ş.'ye ait '... 12*500 g - 2916 Adet' ve '...

6*1 kg - 11.088 adet' ürünün taşımasını, ... adlı araç sürücüsü yönetimindeki ... plakalı araç ile 16/08/2021 ve 17/08/2021 tarihlerinde ... seferleri ile gerçekleştirdiğini, 16/08/2021 tarih ve ... numaralı e-irsaliyeye, ürünlerin sıcaklık ölçümünün yapıldığı ve bu sebeple şartlı kabul işlemi gerçekleştirildiği yönünde şerh düşüldüğünü, taşıma işlemi sırasında davalı şirket tarafından aracın ısısının belirli bir seviyede tutulması yönünde gerekli önlemler alınmadığından şartlı kabul ile teslim alınan malların, ...

A.Ş. tarafından birtakım kontrol işlemlerine tabi tutulduğunu, bu ürünlerin, olması gereken sıcaklık ve pH seviyesinde olmadığının tespit edildiğini, bu nedenle ürünlerin ... A.Ş. tarafından reddedildiğini, yine ... A.Ş. tarafından düzenlenen 02/09/2021 tarihli, ... tarafından düzenlenen kalite raporunda "...

Araçların konteyner sıcaklıklarının 16-25,6*C olduğunun tespit edildiği, ilgili soğuk zincir kırılmasına bağlı olarak, söz konusu araçlarda lojistiği sağlanan ürünlerde duyusal uygunsuzluk (ekşi tat) oluşması sonucunda ürünlerin satılabilir statüsünden çıkması sebebiyle bloke edildiğinin" belirtildiğini, daha sonra davalı şirket tarafından müvekkili şirkete nakliye hizmet bedeline ilişkin olarak 3.718,00 TL tutarında e-fatura gönderildiğini, bu faturanın yasal süresi içerisinde iadesinin yapıldığını, ...

A.Ş. tarafındarı bozulan ürünlere ilişkin olarak asıl taşıyıcı kabul edilen müvekkili şirkete 298.092,96 TL tutarında e-fatura gönderildiğini, söz konusu faturanın kusurlu ve özensiz hareketleriyle zarara sebebiyeti olan davalı şirkete yansıtıldığını, davalı şirket tarafından yansıtma faturasının 26/09/2021 tarih ve ... numaralı fatura ile iade edildiğini, sonrasında bozulan tüm ürünlerin, satılabilir statüsünden çıkarılmaları neticesinde, "... İnş. Taah. ve San.

A.Ş." isimli bir başka şirkete, ürünlerin değerinin çok altında bir bedelle 4.307,04 TL'ye satıldığını, ürünlerin toplam bedelinin 298.092,96 TL olduğunu, davalı şirketin özensiz taşıma faaliyeti neticesinde ... İnş. Taah. ve San.

A.Ş.'ye 4.307,04 TL'ye karşılığının çok altında bir bedele satılmasının müvekkili şirketi zarara uğrattığını, açıklanan nedenlerle taraflar arasında yapılan alt taşıyıcılık sözleşmesi kapsamında alt taşıyıcı (fiili taşıyıcı) konumundaki davalı şirketin, taşıma esnasındaki kusurlu hareketleri sebebiyle asıl taşıyıcı konumundaki müvekkili şirketi zarara uğrattığını, söz konusu zararın tazmin edilmesine ilişkin şimdilik 5.000,00 TL tazminatın (olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla) müvekkili şirkete ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Dosya SMM bilirkişiye tevdi olunmuş, 06/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda. Davacının 2021 takvim yılı ticari defterlerinin HMK. 222. maddesi hükümleri gereğince sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı hususunda takdırin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu, işbu raporun 4.2 fasil numarasında açıklanan nedenle davalı taraf ticari defterleri üzerinden bilirkişi incelemesi yapılamadığı, ... San. ve Tic. A.Ş.'nin bozulan ürünlere ilişkin asıl taşıyıcı ...

A.Ş.'ne keşide ettiği 298.092.96TL tutarlı faturanın ve davacı ... A.Ş.'nin, bozulan ürünlerin dava dışı ... İnş. Taah. Tic ve San.

A.Ş'ne satışına ilişkin keşide ettiği 4.307,04TL tutarlı faturanın davacının 2021 takvim yılı ticari defterlerine kaydedildiği, Mahkemece, taraflar arasında yazılı olmayan alt taşıyıcılık sözleşmesi kapsamında alt taşıyıcı (fiili taşıyıcı) konumundaki davalı şirketin, taşıma esnasında kusurlu hareketleri sebebiyle asil taşıyıcı konumundaki davacı şirketi zarara uğrattığının kabulü halinde, uğranılan zarar tutarının 290.067,92-TL olarak hesap tespit edildiği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dosya Gıda Mühendisi bilirkişiye tevdi olunmuş, 22/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda. 5996 sayılı ... göre fiili taşıyıcı konumundaki ... İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd.

Şti. firmasının kendi faaliyet alanının her aşamasında sorumluluğunun bulunduğu, dosya mevcudiyetinde taşıma/nakliye hizmetinin aksini ispatlayıcı sıcaklık kontrolü, soğuk zincir ve ilgili kayıtların tutulması vb. gerekliliklerinin yerine getirildiğine ilişkin herhangi bir bilgi sunulmadığı anlaşıldığından, ... Tebliğinde belirtilen peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arz edilmesi sürecinde 10*C'nin altındaki sıcaklıklarda tutulması hususunun ... İnş.

Petrol San. ve Tic, Ltd. Şti. firması tarafından mevzuata uygun olarak yerine getirilmediği, ilgili soğuk zincirin sağlanmadığı peynir ürünlerinin ... uygun olmadığı ve bu ürünlerin insan tüketimine uygun olmayan güvenilir olmayan gıda olarak kabul edileceğinin değerlendirildiği, insan sağlığı açısından risk oluşturabilen ve güvenilir olmayan gıda olarak değerlendirilen peynir ürünlerinin gıda olarak kullanılmasının uygun olmadığı hususunda, görüş bildirilmiştir.

Davacı vekili 23/01/2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile, 5.000,00 TL tutarlı açılan dava değerini 288.785,92 TL arttırarak dava değerini 293.785,92 TL'ye yükseltmiştir.

Dosya taşıma alanında uzman bilirkişiye tevdi olunmuş, 20/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı tarafın basiretli bir taşımacı olarak gerekli özeni göstermemiş ve ürünlerin tüketime elverişsiz olmasına neden olmasında dolayı sorumlu olduğu taşıma yapılan araca yüklenen toplam 13.500 Kg ürünümn tamamının zayi olmasından dolayı davacı tarafından davalıdan talep edebileceği azami tazminat tutarınında 1.364517,72 TL olabileceği, taşımanın gerekli ısıda taşımasının yapılmaması nedeni ile peynirlerin tüketime elverişsiz hale gelmesi nedeni ile , davacının tazminat talebine ilişkin olarak peynirlerin değerinin tespitinin Sayın Mahkemeye ait olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, dava dilekçesi, hükme esas alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlığın soğuk zincir taşıması kapsamında peynirlerin taşımasının yapılmasının gerekli olduğu ısıda yapılmamış olmasından dolayı zayi olmasından kaynaklı tazminat istemine ilişkin olup, işbu taşımada davacı tarafın asıl taşımacı ve davalı tarafın ise alt taşıyıcı olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu edilen peynirlerin insan tüketimi olmasından dolayıda belli sıcaklıklarda soğuk zincir sistemi içerisinde taşınması ve muhafaza edilmesi gerekmektedir. Ancak davalı tarafça söz konusu peynirlerin öngörülen sıcaklıkta taşınmadığı, soğuk zincirin sağlanmadığı peynir ürünlerinin ... uygun olmadığı ve bu ürünlerin insan tüketimine uygun olmayan güvenilir olmayan gıda olarak kabul edileceğinin değerlendirildiği, insan sağlığı açısından risk oluşturabilen ve güvenilir olmayan gıda olarak değerlendirilen peynir ürünlerinin gıda olarak kullanılmasının uygun olmadığı tespit edilmiştir.

TTK madde 875 de de belirtildiği üzere taşımacı eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye karar eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından korunması konusundaki kurallara uymaktan sorumlu olduğu açıktır. Taşıyıcı olan davacının taşıma sözleşmesi kapsamındaki borcu, eşyayı belirtilen yere teslim etmek üzere götürmektir. Bu borcu yerine getirememesi, geç yerine getirmesi veya hasarlı teslim etmesi halinde taşıyıcının sorumluluğunu doğurmaktadır.

Taşıyanın sorumluluğu yükü gönderilene bir başka deyişle ilgili hak sahibine teslim etmesi ile son bulacağından, yükün alıcısına teslim edilememesi, zayi olması veya tüketime elverişli olmaması durumunda da edimini yerine getirmemiş olacaktır. Taşıma süresi içerisinde yükün zayi olması, hasarlı olarak veya geç teslim edilmesi hallerinde taşıyan meydana gelen zararlardan sorumlu olacaktır.

TTK madde 880 ve 882 gereğince zararın giderilmesi için ödenecek olan tazminatın hesaplanması gerekmektedir. Taşıyıcı, eşyanın tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu olup, tazminat tutarının, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerekmektedir. Eşyanın değeri piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edilecektir.

Ancak eşya, taşınmak üzere teslimden hemen önce satılmışsa, satıcının faturasında taşıma giderleri mahsup edilerek gösterilen satış bedelinin piyasa fiyatı olduğu varsayılır. Taşımacının sınırlı sorumluluğu halinde bahsi geçen tazminat tutarıda, eşyanın brüt ağırlığı esas alınarak beher kiloğramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı ile sınırlandırılmıştır.

Dava konusu olay taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminata ilişkin olduğundan davalının sınırlı sorumlu olduğu, tazminat hesabının eşyanın brüt ağırlığı esas alınarak beher kiloğramı için 8,33 Özel Çekme Hakkı ile sınırlı olduğu, davacı tarafça sunulan temel irsaliye ve fatura bilgilerinde belirtilen ağırlıklar üzerinden yapılacak hesaplamada zayi olan ürünlerin 2412 + 11.088 = 13.500 Kg esas alınması halinde, azami tazminat tutarı da taşınan emtianın brüt ağırlığı olan 13.500 Kg x 8,33 SDR = 112.455,00 SDR olup Türk Lirası karşılığıda 112.455 SDR x 12,1339 TL ( 16.08.2021 tarihinde geçerli TCMB SDR kuru ) = 1.364.517,72 TL olduğu,

ancak davacının talebinin 293.785,92 TL olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereğince 293.785,92 TL alacağın 5.000,00 TL'sine 20.11.2021 dava tarihinden, 288.785,92 TL'sine 23.01.2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır