Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/797 K.2023/247

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/797 Esas

KARAR NO : 2023/247

HAKİM : ... KATİP : ...

DAVACI :... TC: ... VEKİLİ :Av. ....

DAVALI

1- ... TC: ... VEKİLİ :Av. ...

DAVALI

2- ... TC:... VEKİLİ :Av. ....

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2021

KARAR TARİHİ : 12/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ :18/04/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...

Müdürlüğü'nün 2021/16448 Esas sayılı icra takip dosyasına dayanak 3 adet bononun davacı ile davalılardan ... arasında akdedilen kira sözleşmesinin özel şartlar 21.maddesinde belirtilen teminat bonoları olduğunun, teminat olmaları sebebiyle bedelsiz olduklarının, kanuna karşı hile kapsamında iyiniyet karinesinden yararlanılarak tahsil edilmesi için dava konusu bonoların davalı ... tarafından diğer davalı ...'e ciro edilerek icra takibine konulduğunun ve bu bağlamda davacı müvekkil ...'in söz konusu bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile ...

Müdürlüğü'nün 2021/16448 Esas sayılı icra takibinin iptaline, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle davalıların müştereken ve müteselsilen davacıya %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemelerine, masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu senetler sebepten mücerret evraklar olup, kira sözleşmesi ile bir ilgisi bulunmadığını, müvekkilin davacı kiracı ile arasındaki kira akdi 3 yıldan fazla süre önce sora erdiğini, bu bakımdan söz konusu senetler kira sözleşmesi kapsamında olmayan "...." kaydı içeren senetler olduğunu belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığa konu kambiyo senetleri müvekkilin diğer davalıdan alacağına ilişkin olarak ciro yoluyla müvekkiline devredildiğini, müvekkilinin davacı ile arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığından müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi konumunda olduğunu, davacı yanca diğer davalı hakkında öne sürülen def-ilerin müvekkili açısından herhangi bir bağlayıcılığı bulunmadığından davacının açmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkili yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin, davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, ... ...Müdürlüğü'nün 2021/16448 Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden incelenmiştir.

Dava, borçlu olunmadığı iddiası ile bono ile yapılan ödemeden dolayı menfi tespit davasının istirdata dönüşmüş talebine ilişkindir.

Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Ancak dava kambiyo senetlerine ve bononun teminat amacıyla verildiği iddiasına dayalı ise davacı borçlu bu durumu yazılı delillerle ispatlamak zorundadır.

Davacı düzenleyen olup, davalılar ise lehtar ve ciro yoluyla hamildir.

Bedelsizlik iddiası, 6102 sayılı ...Kanunu’nun 687. maddesi anlamında bir kişisel def’idir. Bedelsizlik bir kişisel def’i olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def’ini ileri sürebilir.

Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77 vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’ini dermeyan etme hakkını vermektedir.

Davacı vekili, icra takibinden sonra, icra takibine konu senetlerin kira sözleşmesi kapsamında teminat amacıyla verildiğini, kira ilişkisinin bitiminde iade edilmeyerek diğer davalılara ciro edilerek kötüniyetle icra takibine konu edildiğini müvekkillinin teminat senedi nedeniyle borcu bulunmadığını ileri sürerek eldeki menfi tespit davasını açmıştır.

Dava konusu senedin üzerinde teminat kaydı bulunmamaktadır. Bu itibarla eldeki davanın bedelsizliğe dayalı ve senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasına dayalı menfi tespit davası olduğu dosya kapsamı ile sabittir.

Senetlerin, teminat olarak verildiği iddiası karşısında senedin nakden düzenlendiği davacı tarafından ihdas nedeninin talil edildiği davalı lehtarında ihdas nedenini talil ettiği gözetilerek davalı lehtara karşı borçlu olmadıklarını senedin bedelsiz olduğu teminat olarak verildiğine dair iddiaların davacılar tarafından yazılı delille kanıtlanması gerekir. Senet ciro edilmişse hamil senedin teminat senedi olduğunu biliyor ve borçlunun zararına hareket ediyorsa, anılan def’inin hamile karşı da öne sürülmesi mümkündür.

6102 sayılı ...Kanunu’nun (...) “...'ler” başlıklı 687/1.maddesinde; “Poliçeden dolayı kendisine başvuran kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.” hükmü yer almaktadır.

Anılan madde hükmüne göre; Hukuk Genel Kurulunun 06.11.2015 tarihli ve 2013/15-2410 E. 2015/2433 K. sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere, poliçeden dolayı kendisine müracaat olunan kimse, keşideci veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan def’ileri müracaatta bulunan hamile karşı ileri süremez; meğer ki hamil poliçeyi iktisap ederken savunmaya esas olan durumu bile bile ve borçlunun zararına hareket etmiş ise, borçlu bu savunmayı alacaklıya karşı ileri sürebilir.

Davacı vekiline 19/10/2022 tarihli celsede, davalıların senedi kötü niyetli iktisap ettiğine dair tüm delillerini sunması için 2 haftalık süre verilmiş olup, davacı vekilince herhangi bir delil sunulmamıştır. Davacının dava dilekçesinde yemin deliline başvurmuş olması nedeniyle 15/02/2023 tarihli celsede davacı vekiline yemin delili hatırlatılmış, duruşma zaptı ekli davetiye davacı vekiline tebliğ edilmiş olup davacı vekilince yemin deliline dayanılmamıştır. Bu haliyle davacının, dava konusu senetlerin davalılar tarafından kötü niyetli iktisap ettikleri ispatlanamamış olup davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır