Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/813 K.2022/354

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/813 Esas

KARAR NO : 2022/354

DAVA

Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi)

DAVA TARİHİ : 22/12/2021

KARAR TARİHİ : 12/05/2022

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/05/2022

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketin %16,25'ine tekabül eden 975 adet (A) grubu hissesine sahip ortağı olduğunu, davalı şirketin 10/09/2021 tarihinde gerçekleştirilen 2020 yılı olağan genel kurul toplantısına ilişkin çağrı evrakının 03/09/2021 tarihinde PTT'den bizzat tebliğ alındığından davalı şirketin bilanço ve gelir tablolarının toplantı öncesinde detaylıca incelenemediği ve bilgi sahibi olunamadığını, müvekkilinin TTK 420 maddesindeki hak ve yetkisini kullanarak finansal tablolar ve buna bağlı konuların müzakeresinin ertelenmesi talebi kabul edilerek 1 ay sonraya ertelendiğini,

10/10/2021 tarihli oturumda müvekkiline teslim edilen bilgi ve belgelerin davalı şirketin tüm iş ve işlemlerini hesap verilebilirlik ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak izah etmeye yeterli olmadığını, davalı şirketçe izah edilmesi gerektiği belirtilerek genel kurul toplantısının ikinci kez ertelenmesi ve TTK 438 madde uyarınca belirtilen konuların araştırılması adına özel denetçi atanması taleplerinin reddedildiğini belirterek TTK 439 maddesi kapsamında belirtilen konularda özel denetçi atanmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, özel denetçi atanması için gerekli olan dava şartlarının oluşmadığını, davacının 2021 yılında yapılan genel kurullarda yönetim kurulu üyesi olarak seçilmemiş olup öncesinde şirketin yönetim kurulu başkan yardımcısı olduğunu, davacının bu yönü ile bilgi vermesi gereken konumda olduğunu, dava konusu genel kurulda davacının yönetim kurulu üyesi olduğu 2020 yılına dair olağan genel kurul olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin bilgi alma ve inceleme hakkının TTK 392 maddesinde düzenlendiğini, yönetim kurulu üyesi olan davacının TTK 437/2. maddeye göre pay sahipliğinden kaynaklı bilgi alma ve inceleme hakkını kullandığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davanın konusu TTK 439. madde kapsamında davalı şirketin hesaplarının özel denetçi atanmak suretiyle incelenmesidir.

Öncelikle HMK 14/2 madde kapsamında Mahkememizin yetkili olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. İlgili maddeye göre eldeki davanın tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde açılması kesin yetki hali olarak düzenlenmiştir. Davanın açıldığı tarihte davacı şirketin merkezinin Konya ilinde olmasına rağmen dava devam ederken şirket merkezinin Ankara iline alındığı ticaret sicil gazetesi suretlerinden belirlenmiştir.

Kesin yetki hali HMK 114. maddede dava şartı olarak belirlenmiş ve 115/3. maddede.

Dava şartı noksanlığının davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmiş ise başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez hükmü gereği şirket merkezinin davanın devamı sırasında 11/01/2022 tarihinde Ankara iline nakledilmiş olması nedeniyle başlangıçtaki dava şartı noksanlığının giderildiği ve mahkememizin yetkili olduğu kabul edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Davacı taraf TTK 439 madde kapsamında özel denetçi tayinini talep etmektedir.

TTK 438.maddeye göre özel denetçi tayininin talep edilebilmesi için öncelikle bilgi alma veya inceleme hakkının kullanılmış olması gerekmektedir. Bilgi alma ve inceleme hakkı ise TTK 437.maddede düzenlenmiştir.

Buna göre; davacının öncelikle bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmak istemesi, bu hakkın kullandırılmaması halinde reddi izleyen 10 gün içinde, diğer hallerde de makul bir süre sonra Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müracaat ederek bilgi alma ve inceleme hakkını mahkeme kanalıyla kullanmayı tesis etmesi gerekmektir.

Bilgi alma ve edinme hakkı en nihayetinde mahkeme kararı ile kullanıldığında yapılan inceleme sonrasında halen özel denetçi atanmak suretiyle aydınlatılması gereken hususların tespiti halinde mahkemeye müracaat ile denetçi atanması talep edilebilecektir. Bir başka deyişle, bilgi edinme hakkı talep edilmeden ya da talep edilmesine rağmen usulüne uygun kullandırılmaması halinde TTK 437. maddeye göre mahkemeden karar alınmadan özel denetçi atanması isteminde bulunulamayacaktır

Somut olayda; davacı vekili dava dilekçesinin 3.sayfasında "bilgi alma ve inceleme hakkı engellenen ve özel denetçi tayini talebi de reddedilen müvekkilimizin başvuracağı son çağrı TTK madde 439 kapsamında özel denetçinin atanması " ibaresinden de anlaşılacağı üzere henüz davacı bilgi alma ve inceleme hakkını kullanmamıştır. Genel kurulda bilgi alma ve inceleme hakkı ile birlikte özel denetçi tayinini talep etmiştir.

Oysa, bilgi alma ve inceleme hakkı nihayete kavuşturulmadan özel denetçi atanması talep edilemeyecektir. Bunun yanında uyap sisteminden getirtilen Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/574 Esas 2021/559 Karar sayılı dosyasında, davacı, bilgi alma ve inceleme hakkını TTK 437/5 maddesi kapsamında kullanmak için dava açmıştır.

Davacının 10/10/2021 tarihinde yapılan genel kuruldaki sorularına verilen cevabın tatminkar olmadığından bahisle açtığı bu dava dahi mahkememizde görülen özel denetçi tayini konulu davadan önce bilgi edinme ve inceleme hakkının kullanılmadığının ikrarı mahiyetinde olup neticede TTK 438 ve 439.maddelerde belirlenen " bilgi alma ve inceleme hakkının daha önce kullanılmış" olmasına dair ön koşul yerine getirilmeden açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...