İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/815 K.2022/409

Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan Zayi Çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; Aşağıda niteliği yazılı çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle dava konusu çeklerin iptalini ve ödeme yasağı kararı verilmesini iddia ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

1-Dava, zayi nedeniyle açılmış hasımsız senet iptali davasıdır. Davacı vekilince her ne kadar bono keşidecisi ve ciro eden lehtar davalı olarak gösterilmiş ise de kural olarak kıymetli evrakın iptali davası hasımsız olup davacıya elinde kıymetli evrak yerine geçecek bir ilam ile bono borçlularından talepte bulunma imkanı verilmesine yönelik açılan davadır. Bu nedenle her ne kadar davalı gösterilmiş ise de mahkememizce dava hasımsız kabul edilerek bu yönde hüküm kurulmuştur.

2-Bono iptali davası poliçe hakkında düzenlenen hükümlere tabi olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

"MADDE 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"MADDE 758- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır."

"MADDE 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür."

"MADDE 760- (1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

MADDE 762- (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır.

(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir"

3-Somut olayda davacı tarafça dava konusu 2 adet bononun davacı elindeyken zayi olduğu ileri sürülerek iptal kararı verilmesi talep edilmiştir.

4-Kıymetli evrak iptali kararı maddi anlamda kesin hüküm niteliğinde olmayıp bononun iptaline karar verilmesi halinde dahi ileride bono üzerinde hak iddia edenler tarafından lehine iptal kararı verilen davacıya karşı hakkın yerine getirilmesi hususunda dava açılması mümkündür. Bono iptali için söz konusu bononun davacı zilyedindeyken elden çıktığına dair inandırıcı şekilde gösteren delillerin ibrazı yeterlidir.

Dosyada iptali talep edilen bono içeriğine ilişkin detaylı bilgiler davacı tarafça dosyaya sunulmuş olup ayrıca ... A.Ş. Tarafından dosyaya sunulan 19/02/2022 tarihli müzekkere cevabı ekinde yer alan bono suretlerinin incelenmesinde davacının iptali talep edilen bonoların arka yüzünde cirosunun bulunduğu, davacıdan sonra ciro işlemi bulunmadığı, bu haliyle dava konusu bonoların davacı elinde bulunup da dava dışı ...

A.Ş.'ye tahsil için tahsil cirosu ile devredildiğinin ispat edilmiş olduğu, bonoların tahsil edilememesi üzerine davacıya iade edildikten sonra üzerine kolonya dökülmesi suretiyle yazıların okunaksız hale geldiğinin beyan edilmiş olduğu, dosyaya sunulan bilgi, belge ve deliller itibariyle davacının anlatımının aksine bir delil bulunmadığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan 3 adet ilan üzerine dava konusu bonoları elinde bulundurduğunu beyan eden bir kimse bulunmadığı, bonoların mahkememize ibraz edilmemiş olduğu,

bu haliyle davacının bonoların elindeyken zayi olduğu hususunda yeterli ispat koşullarını yerine getirdiği değerlendirilmiştir.

5-Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinden dava konusu 2 adet bononun davacının elindeyken zayi olduğuna dair yeterli vicdani kanaat oluştuğu, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 09/02/2022, 17/02/2022 ve 25/02/2022 tarihli nüshalarında yapılan ilanlar sonrasında da bonoların mahkememize ibraz edilmemiş olduğu, bu haliyle bonoların ibraz tarihinin ve ilk ilan tarihinin üzerinden 3 aylık bekleme sürelerinin geçmesine rağmen ibraz edilmediği anlaşılmakla, iptal şartlarının oluştuğu gözetilerek davanın kabulü ile ayrıntılı bilgileri hükümde gösterilen bonoların davacı elindeyken zayi olduğu anlaşıldığından zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.