Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/265 K.2025/49

...

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 11/04/2022

KARAR TARİHİ : 17/01/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 22.02.2020 tarihinde aracını park ettiği yere gittiğinde, davalı şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı, müvekkiline ait ... plakalı aracın, tespit tarihinden 2 ay kadar önce park edildiği yerden alındığını gördüğünü ve 155'i aradığını, 155'in yönlendirmesi üzerine otoparka giden müvekkilinin aracı orada da bulunmadığını gördükten sonra aracın çalındığını anladığını, müvekkilinin karakola başvurduğunu, 16.02.2022 tarihinde kasko sigortalı aracın kimliği belirsiz kişilerce çalınmasından dolayı davalı şirkete yapılan başvuruya cevap alınamadığını, araç bedeli olan 400.00,00 TL'nin davalı şirkete yapılan başvuru tarihinden (temerrüd tarihinden) işletilecek en yüksek ticari faizi ile birlikte tahsilini, talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait ... plakalı aracın müvekkili şirkete 22.03.2019/2020 tarihleri arasında kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı tarafın iddiasına göre müvekkili şirkete sigortalı ... plakalı aracın 22.02.2020 tarihinde çalındığını, davacı tarafından müvekkili şirkete 2 yıl kadar sonra 16.02.2022 tarihinde başvuru yapılarak poliçe kapsamında araç bedelinin ödenmesinin talep edilmesi üzerine talebin reddedildiğini,

davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği emniyet ve savcılık dosyaları incelendiğinde bu kurumlar tarafından ... plakalı dorsenin çalındığı iddiasına ilişkin işlem ve araştırma yapıldığının görüleceğini, dava dilekçesi ekinde sunulan tanık, kamera araştırma tutanakları e müracaat ve Görgü Tespit Tutanağı ile savcılık görüşme tutanaklarında sadece ... plakalı dorsenin çalındığı iddiasına ilişkin tespit ve araştırmaların yer almakta oluğunu, ... plakalı aracın bahsinin geçmediğini, ... plakalı aracın müvekkili şirkete sigortalı olmakla beraber ... plakalı dorsenin sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını,

... plakalı aracın çalınıp çalınmadığı, bu aracın çalınması ile ilgili olarak savcılık tarafından yapılmış bir tespit olup olmadığının belirlenmesini, talep edilen rayiç bedelin fahiş olduğunu ve araç değerinin tespitini, davanın reddini talep etmiştir.

Dava, kasko sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık kaskolu aracın çalınıp çalınmadığı, poliçede teminat verilen hırsızlık rizikosunun gerçekleşip gerçekleşmediği, rizikonun gerçekleşmiş olması halinde davacının talep edebileceği miktar noktasında toplanmaktadır.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları

A -Sigortanın Kapsamı

A.1. Sigortanın Konusu

Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan Motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.

e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi Kasko sigortası genel şartlarının yukarıya alıntılanan ilgili maddesi gereğince; aracın çalınmasının teminat kapsamına alındığı tespit edilmiştir.

TTK'nun 1409/2. maddesi gereğince davacı sigortalı tarafın talebinin teminat dışı kaldığının ispat külfeti davalı sigorta şirketinde ise de, yine TTK'nun 1446/2. Maddesi gereğince sigortalının da olayı doğru ve gereği gibi beyan etmediği takdirde ispat külfeti yer değiştirerek davacı sigortalıya geçecektir.

4. Sigortanın kapsamı

Madde 1409 (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir. İspat külfetinin yer değiştirmesinde / sigortalıya geçmesinde TTK 1446/2. Maddesinin dikkate alınacağına ilişkin Emsal Yargıtay Kararı aşağıya alıntılanmıştır.

...

"İçtihat Metni

"İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer." hükmü yer almaktadır.

Celbi talep edilen belgelerden sigorta poliçesi, davaya konu yarı römorkun hasar kayıtları, ilgili icra dosyası dosyaya celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.

Davacı tanığı ... mahkememizde beyanı alınmıştır.

Dosya kapsamı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, 17/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu ... plakalı, Man marka,...) tipinde, 2004 model çekici aracın çalındığının tespit edildiği 22.02.2020 tarihi itibariyle ortalama piyasa rayici 100.000,00 TL olarak takdir edilmiş, hırsızlık hasarına ilişkin yapılan değerlendirmede ispat külfetinin davacı sigortalıya geçtiği ile davacı sigortalının iddiasını ispatlayamadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu araç üzerinde ...

Karar sayılı ilamı gereğince meşruhatlı davetiye çıkartırılarak ,davacı yana tazminatın ödenmesine kayıtsız ve şartsız rıza gösterip göstermedikleri sorulmuş olup , ilgili kooperatifçe mahkememize tazminatı davacı yana ödenmesine rıza gösterdiklerine dair beyanda bulunmadıkları gibi davacı vekiline talepleri gereği defaatle araç üzerinde rehni olan ... açılan davaya muvafakatlarının olduğuna, sigorta tazminatının davacı ...'e ödenmesine dair kayıtsız şartsız rıza gösterdiklerine dair açık muvafakat beyanını içerir muvafakatnameyi dosyamıza sunmalarına,

aksi takdirde açılan davaya icazet verilmemiş ve sigortadan alınacak tazminatın davacıya ödenmesine kayıtsız ve şartsız rıza gösterilmediğinin sayılacağına dair kesin süre verilmiş ise de davacı vekilince buna ilişkin ilgili kooperatife ilişkin muvafakatnameyi dosyamıza ibraz edememiştir. Karar celsesi itibari ile de yapılan Uyap mahrumiyet sorgulamasında , araç üzerinde halen ... rehninin devam ettiği görülmüştür.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’da (TTK) ayrıca düzenlenmemiş olan Kara Taşıt Araçları Kasko Sigortası niteliği itibari ile zarar/ mal sigortası kapsamı içinde yer almaktadır.

Mal sigortalarında menfaatin kapsamı ise 6102 sayılı TTK’nın 1453. maddesinde açıklanmış ve birinci fıkra ile rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunanların, bu menfaatlerini mal sigortası ile teminat altına alabileceği belirtilmiştir. Sigortalanan menfaat üzerinde sınırla ayni hak ile sınırlandırıldığı takdirde izlenecek yol ise TTK’nın 1456. maddesinin ilk üç fıkrasında; “ (1) Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder.

(2) Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez. Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski haline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir.

(3) İkinci fıkra hükmüne aykırı hareket eden sigortacı, sınırlı ayni hak sahipleri ödemeye sonradan yazılı onay verdikleri takdirde, bunlara karşı sorumluluktan kurtulur…” şeklinde açıklanmıştır.

Kural olarak tazminat ödemesi sigortalıya yapılır. Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki ,malike ait menfaat sigortalandığında ,kanunda aksi öngörülmemiş ise ,sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam edecektir .Bu nedenle poliçedeki dain-i mürtehin sıfatıyla başka biri gösterilmiş ise ,tazminat artık bu kişiye ödenir. Çünkü dain-i mürtehin olarak gösterilen bu kişi ,sigorta tazminatı açısından öncelikli olarak lehtar konumundadır.

Bu husus6102 sayılı kanunun 1456. Maddesinin ikinci fıkrasında emredici olarak düzenlenmiştir .Sigortacıya mal üzerinde sınırlı ayni hak bildirildiğinde ayni hak sahibinin izni olmadıkça sigorta tazminatı sigortalıya ödenemez. Muaccel olan bir sigorta tazminatı ,sigortalıya ancak tüm rehin alacaklarının rızasıyla ödenebilir.Rehin hakkı sahibinin bu rızası ise kayıtsız ve şartsız olmalıdır.

Somut olay yukarıdaki açıklamalar eşliğinde değerlendirildiğinde ,davacı aleyhine ... rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe giriştikleri ve davacının ... plakalı aracın üzerinde 24/07/2017 tarihinde rehin konulduğu ve rehnin karar tarihi itibari ile de devam ettiği gibi rehin sahibi ... tazminatı davacıla ödenmesine dair kayıtsız ve şartsız rıza gösterdiklerine dair mahkememize beyan sunmadıkları gibi , ilgili kooperatifin açılan davaya muvafakatlarının olduğuna, sigorta tazminatının davacı ...'e ödenmesine dair kayıtsız şartsız rıza gösterdiklerine dair açık muvafakat beyanını içerir muvafakatnameyi dosyamıza sunmalarına,

aksi takdirde açılan davaya icazet verilmemiş ve sigortadan alınacak tazminatın davacıya ödenmesine kayıtsız ve şartsız rıza gösterilmediğinin sayılacağına dair kesin süre verilmiş ise de davacı vekilince buna ilişkin ilgili kooperatife ilişkin muvafakatnameyi dosyamıza ibraz edemediğinden ( .... Karar 29/09/2020 tarihli kararı ) bu nedenle davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.

...