Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/303 K.2024/301

.... DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 25/04/2022

KARAR TARİHİ : 02/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 01/05/2024

Davacı tarafından davalı hakkında açılan istirdat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacıya ait ... plakalı aracın 04/02/2021 tarihinde davalı tarafından karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı araçla çarpıştığını, bu kazada davacının aracının maddi zarara uğradığını, davacının aracında oluşan hasarın kendisi sigortacısı olan dava dışı ....'ye yaptırtığını,

araçta meydana gelen değer kaybı tazminatına ilişkin karşı taraf olan ... plakalı aracın karayolları zorunlu mali sorumlu sigortacısı olan davalı .... aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonunda açılan değer kaybı tazminatı davasında 28/09/2021 tarih ve ...nolu karar ile davacının aracında oluşan değer kaybı tazminatının kusur indirimi sonrasında 10.875,00 TL olarak hesaplandığını, dava açıldıktan sonra davalı tarafından 2.982,29 TL'nin indirilerek davacının bakiye alacağı olan 7.892,71 TL üzerinden değer kaybı tazminatına hükmedildiğini, bu değer kaybı tazminatının ... plakalı aracın karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ...

A.Ş.'den rücu edildiğini, davalının hem değer kaybı tazminatının rücu edilmesi hem de hasar tazminatı ödemesi için ....'nin rücu etmesi sonucunda karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası 2021 poliçe limiti olan 43.000,00 TL limiti aştığı gerekçesi ile ...

Esas nolu dosyasında davalı hakkında ilamsız icra takibi başlattığını, davacının aracı davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmadığından davalının davacıdan karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası limitini aşan miktarı rücu etmesinin söz konusu olmadığını, davacının aracının kaskosu olan dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'nin davalı sigorta şirketine tazminatı rücu etmesinin davacının sorumluluğunda olmadığını, limiti aşan tutarın davacıya yöneltilemeyeceğini, davalı sigorta şirketinin yargılama sırasında ... Esas nolu dosyasına haksız olarak ödemek zorunda kaldığı 7.194,29 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olan İstanbul Çağlayan Adliyesi veya icra takibi yapılan icra dairesinin bulduğu yer olan... olduğunu, davacının zararına ilişkin 10.875,00 TL değer kaybının davacıya ödendiğini, davacının kendi kasko şirketinden karşıladığı zararı için ise 36.017,71 TL hasar bedelinin davacının kasko şirketine ödendiğini, değer kaybı tazminatı için ödenen tutar ile birlikte 43.000,00 TL olan poliçe limiti aşılarak ödeme yapıldığını, ... A-3 maddesine göre davalının sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğunu savunarak öncelikle yetki itirazının kabulü ile davanın usulden, aksi kanaatte olunması halinde ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Esas nolu dosyasında davalı tarafından davacı hakkında 5.532,71 TL, 04/02/2021 tarihli hasar bedeli asıl alacak ile 240,67 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.773,38 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek mevduat faizi ile birlikte tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davacı 7.194,29 TL'yi 30/03/2022 tarihinde icra dosyasına yatırmıştır.

... başvuru nolu dosyasında davacı tarafından davalı hakkında yapılan başvuru üzerine yapılan yargılama sonunda 28/09/2021 tarih ve ... Karar nolu karar ile başvurunun kabulüne, değer kaybı bedeli 7.892,71 TL'nin 28/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

.... 13/02/2023 tarihli cevabi yazı ile 04/02/2021 tarihli kazaya ilişkin olarak... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, bu hasar dosyasında 09/06/2021 tarihinde ...'ye 7.411,40 TL tazminat ödemesi, 09/06/2021 tarihinde ...'ye 36.379,37 TL tazminat ödemesi ve 28/06/2021 tarihinde davacıya 5.583,27 TL tazminat ödemesi yapıldığını bildirmiş, poliçeyi, ödemeye ilişkin dekontları ve hasar dosyasını sunmuştur.

Bilirkişi Özlem BÜYÜK 07/04/2023 tarihli raporunda davalı tarafından sigortalı ... plakalı aracın 04/02/2021 tarihinde karıştığı trafik kazasında hasara uğrayan ... plakalı aracın kasko sigortacısı dava dışı ....’ne toplam 36.017,71 TL ve araç maliki davacıya toplam 10.875,00 TL olmak üzere toplam 46.892,71 TL tazminat ödemesi yapıldığını,

Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesi ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesine göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dâhilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğunu,

trafik sigortası limitleri poliçede detaylı olarak belirtilmekte olup karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası için her yıl teminat limitlerinin açıklandığını, sigorta teminat limitlerinin araç türlerine bağlı olarak değişmekte, zorunlu trafik sigortası teminat limitlerinin araç ve kaza başına maddi giderler, kişi ve kaza başına sağlık giderleri ile kişi ve kaza başına sakatlanma ve ölüm giderleri olarak sınıflandırılmakta olduğunu, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği 04/02/2021 tarihi itibariyle insan taşımada kullanılan motorlu araçlar için araç başına 43.000,00 TL olarak belirlendiğini,

davalı tarafından sigortalı araç yönünden karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile kaza tarihi itibariyle belirlenen poliçe limitinden fazla yapılan ödeme miktarının (46.892,71 TL-43.000,00 TL) 3.892,71 TL olarak hesaplandığını, ödemelerden sonra, davalı tarafından davacı aleyhine (5.532,71 TL asıl alacak ve 240,67 TL faizi olmak üzere) toplam 5.773,38 TL alacağın takip tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsili amacıyla 27/01/2022 tarihi itibariyle...

Esas nolu dosyası ile başlatılan icra takibinde düzenlenen örnek 7 nolu ödeme emrinin davacıya 07/03/2022 tarihi itibariyle tebliğ edildiğini, takip kapsamında davacı şirket tarafından 30/03/2022 tarihinde 7.194,29 TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemenin 03/04/2022 tarihi itibariyle davalı alacaklı vekili Av....’ın banka hesabına reddiyatının yapıldığının tespit edildiğini, Türk Borçlar Kanununun 77. ila 82. maddeleri arasında düzenlenen sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkilerine göre borç olmayan şeyin ödenmesi hâlinde sebepsiz zenginleşmeye dayanılarak talepte bulunabilmesi için borcun ifası amacıyla ödeme yapılmasının,

gerçekte ödenmesi gereken bir borcun bulunmamasının, ödemeyi yapan kimsenin yanılmak suretiyle kendisini borçlu sanarak ödemede bulunmasının gerektiğini, hukuki değerlendirme ve nihai takdir mahkemeye ait olmak üzere davacı şirket tarafından ....

Esas nolu dosyası kapsamında yapmış olduğu ödemelerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdaden geri alınmasına karar verilmesi ihtimaline göre davacı tarafından talep edilebilecek tutara yönelik hesaplama yapıldığını, ...

Esas nolu dosyasında davacı tarafından 30/03/2022 tarihinde 7.194,29 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiş olmakla ödeme tarihinden dava tarihi olan 25/04/2022 tarihine kadar talep edilebilecek avans faizine yönelik olarak hesaplama yapıldığını, davacının dava konusu taleb...

Esas nolu dosyası ile başlatılan icra takibinde davacı tarafından yapılan ödemenin istirdaden geri alınıp alınmayacağı hususunda hukuki değerlendirme ve nihai takdirin mahkemeye ait olduğunu, davacı tarafından ... Esas nolu dosyası ile başlatılan icra takibi kapsamında 30/03/2022 tarihinde 7.194,29 TL ödeme yapıldığının tespit edildiğini, davacı şirket tarafından ...

Esas nolu takip dosyası kapsamında yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte geri alınmasına karar verilmesi ihtimaline göre davacı şirketin talep edilebileceğini, asıl alacak miktarının 7.194,29 TL, avans faizi miktarının 80,71 TL olarak hesaplandığını bildirmiştir.

Bilirkişi ... 18/12/2023 tarihli ek raporunda ...Esas nolu takip dosyası kapsamında fazla ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte geri alınmasına karar verilmesi halinde davacının talep edilebileceği asıl alacak miktarının 2.008,44 TL, avans faizi miktarının 22,53 TL olarak hesaplandığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından ... Esas nolu dosyasına ödenen 7.194,29 TL'nin istirdatı davasıdır.

İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 7. fıkrası gereğince icra takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan kişi ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.

Davacı davalı tarafından hakkında açılan ... Esas nolu dosyasına konu hasar bedelinden sorumlu olmadığını ileri sürmüş ve 30/03/2022 tarihinde icra dosyasına yaptığı 7.194,29 TL'nin istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili yetki itirazında bulunmuş, ayrıca davalının sorumluluğunun teminat limiti ile sınırlı olduğunu savurmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

01/11/2022 tarihli celsenin 4 numaralı ara kararı ile davalının yetki itirazının sigorta şirketinin...'da bölge müdürlüğünün bulunması nedeni ile reddine karar verilmiştir.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden davacı tarafından davalı hakkında yapılan başvuru üzerine yapılan ... Komisyonunun 28/09/2021 tarih ve...Karar nolu kararı ile başvurunun kabulüne, değer kaybı bedeli 7.892,71 TL'nin 28/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, davalının karayolları zorunlu mali sorumluluk poliçe limitinden fazla ödeme yaptığı gerekçesi ile ... Esas nolu dosyası ile davacı hakkında 5.773,38 TL toplam alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek mevduat faizi ile birlikte tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlattığı, davacının icra dosyasına 30/03/2022 tarihinde 7.194,29 TL ödeme yaptığı sonucuna varılmıştır.

İspat yükü kendisine düşen davacının ...

Esas nolu dosyasına 30/03/2022 tarihinde 7.194,29 TL ödeme yaptığını icra dosyası ile ispatlaması, davanın İcra ve İflas Kanununun 72. maddesinin 7. fıkrasındaki 1 yıllık sürede açılması, davalı sigorta şirketinin ancak sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olup kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli incelemeyi yapması gerektiğinden poliçede teminat dışı kaldığı halde yapılan ödemenin lütuf (...) ödemesi olarak değerlendirilmesinin gerekmesi, ...

Komisyonunun 28/09/2021 tarih ve ...

Karar nolu kararının değer kaybı talebi ile ilgili olduğundan davamız açısından kesin hüküm oluşturmaması, Karayolları Trafik Kanununun 95. maddesinin 2. fıkrasına göre davalının aralarında sözleşme ilişkisi bulunmayan davacıya rücu hakkının bulunmaması bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının borçlu olmadığı parayı ödemek zorunda kaldığını ispatlaması nedenleri ile davanın kabulüne, 7.194,29 TL’nin 30/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...