Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/640 K.2023/334

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/640 Esas - 2023/334 Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/640 Esas

KARAR NO : 2023/334

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Mülkiyet (Tespit İstemli)

DAVA TARİHİ : 28/09/2022

KARAR TARİHİ : 15/05/2023

YAZIM TARİHİ : 02/06/2023

Mahkememizde görülmekte bulunan Mülkiyet (Tespit İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... şasi mnumaralı, ...model ... model iş makinesini fatura mukabilinde KDV dahil 252.724,50 TL'ye ( 12.711,862 EUR4 2.288,14 EURO KDV) ilgili firma olan... Ltd.Şti.- ... ...

Şubesi'nden peşin satın aldığını ve muhasebe kayıtlarına işlendiğini, ilgili firmaya herhangi borcu bulunmadığını, dava konusu iş makinesinin tescili işleminin henüz yapılamadığını, davacı şirket tarafından söz konusu iş makinesine ruhsat çıkarılması için ...müracaat edildiğini fakat, tescil ve ruhsat işlemlerinin yapılabilmesi için İş Makinelerinin Tescili ile ilgili esasların 9. Maddesinin 1. Fıkrasının b bendi ve 4. Fıkrası gereğince mahkemeden "sahiplik belgesi" getirilmesi istenildiğini,

... ... ile ... arasında imzalanan 06/08/1985 tarihli protokole istinaden çıkarılan İş Makinelerinin Tescili ile ilgili Esasların 9. Maddesinin 1. Fıkrasının b bendi ve 4. Fıkrası aşağıdaki şekilde düzenlendiğini, " İş makinesinin tescil edilmesi için istenen belgeler MADDE 9- (1) İş makinesinin tescil edilmesi için;

odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe, İş makinesi sahiplik belgesi, sıfır araçlar içirt fatura (İş makinesi üthal edilmiş ise faturaya ek gümrük giriş beyannamesi ve ... ödendiğine dair makbuz), ikinci el araçlar için noter satış senedi, Veraset ilamı, yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi, yukarıda belirtilen sahiplik belgelerinin aslı veya noter tasdikli sureti kabul edilebilir, bu belgeler haricinde hiçbir belge sahiplik belgesi olarak kabul edilemeyeceğini,

ilgili düzenleme uyarınca davacı şirket tarafından satın alıan bahse konu makine hakkında Mahkemenizce sahiplik belgesi düzenlenmesi ve bu kapsamda dava konusu iş makinesinin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiğini, aksi halde maddede belirtilen belgelerin davacı şirket bünyesinde haiz olmaması sebebi ile mağduriyet yaşanacağını ve davacı şirketin makinenin sahibi olduğunun ispatlanamayacağını, İş Makinelerinin Tescili ile İlgili Esasların 9. Maddesinin 1. Fıkrasının b bendinde yer alan belgelerin davacı şirket açısından teminin mümkün olmadığını,

ancak maddenin V/b-4 bendine göre Mahkemece sahiplik belgesi verilmesi imkanı bulunduğunu ileri sürerek makinenin mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; dava konusu iş makinesine ilişkin olarak davalı şirket ile davacı arasında 11.11.2021 tarihinde İş Makineleri

Araç Satış Protokolü imzalanmış olup dava konusu iş makinesinin davacıya satışının gerçekleştiğini, bunun akabinde taraflar arasında 29.04.2022 tarihinde İş Makineleri Araç Satış Protokolü imzalanmak suretiyle dava konusu iş makinesinin davalı şirket tarafından millileştirileceği ve buna ilişkin her türlü masrafın davacı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, taraflar arasında ilgili anlaşmaların yapılması akabinde davalı şirketin sözleşmelerde yer alan yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve ilgili kurumlardan gerekli izinleri aldığını,

dolayısıyla dava konusu iş makinesine ilişkin olarak davalı şirket tarafından yerine getirilmesi gereken herhangi bir yükümlülük bulunmadığını, huzurdaki tespit istemli davada davalı şirketi hasım gösterilmek suretiyle açılmış olmakla birlikte, sahiplik belgesi isteminin muhatabının davalı şirket olmadığından ve davalı şirketin üzerine düşen tüm yükümlülükleri eksiksiz bir şekilde ifa etmiş olduğundan davanın davalı şirket yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini, huzurdaki davanın hasımsız olarak açılabileceği yerleşik yargı kararları ile sabitken davalı şirket taraf gösterilerek açılmasının hatalı olduğunu,

zira dava konusuna ilişkin olarak herhangi bir yükümlülük ihlali olmayan davalı şirketin yargılama neticesinde yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi kalemleri üstlenmek zorunda kalması hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, iş makinesinin mülkiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Davalı vekilinin husumet itirazı, davacının ikinci el olarak davalıdan satın aldığı iş makinesini tescil ettirebilmek için, iş makinesinin tescili ile ilgili esasların düzenlendiği Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen belgeleri ibraz edecek koşulları sağlayamadığından aynı maddesinin 4. fıkrası uyarınca eldeki davayı açmış olması nedeniyle, yerinde görülmeyerek reddine karar verilmiştir (.... .... Sayılı ve 28/06/2022 tarihli karar ilamı).

... ... müzekkere yazılarak dava konusu iş makinesinin ...'de herhangi bir ... kaydının bulunup bulunmadığı hususu sorulmuş, 17/11/2022 tarihli cevabi yazı ile ...'nde yapılan inceleme neticesinde anılan araca ait tescil bilgisine rastlanmadığı bildirilmiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya davalının defter ve kayıtları incelenerek dava konusu makinenin davalı kayıtlarına ne şekilde yansıdığı, davalının mal varlığına ne şekilde dahil olduğunun tespiti amacıyla bilirkişiye tevdi olunmuş, bilirkişi kök ve ek raporunda özetle; dava konusu iş makinesinin 1.947.869,00 USD bedelli fatura ile davalı şirket tarafından ... ihraç edildiği, davalı şirketçe iş makinesine ait izinlerin ve gümrük işlemlerinin yapıldığı, davalı şirket kayıtlarına yurt dışından intikal eden ve dava konusu yapılan iş makinesinin 23/05/2022 tarihinde düzenlenen 252.724,50 TL tutarlı fatura ile davacı şirkete satıldığının tespit edildiği bildirilmiştir.

İddia ve savunma, toplanan deliler, hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

İş makineleri (...) 2918 sayılı Yasanın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 29/A-d-1-2 maddeleri uyarınca özel ve tüzel kişinin üyesi bulunduğu ... tescili zorunlu araçlardandır. Bu nedenle iş makinelerinin her türlü satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için noterlerce resmi şekilde yapılması gerekir (...).

Dava konusu iş makinesinin 2918 sayılı Kanunun 20. maddesi uyarınca tescil edilmesi gerekmekte olup, tescile yetkili kurum aynı kanunun 22/1-c-2 bendi uyarınca .... Dava konusu makinenin ... kaydı olmadığı için taraflar arasındaki devir işleminin noter kanalıyla yapılamadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu iş makinesinin zilyetliğinin davacıda olduğu ve bedeli mukabilinde davalıdan satın alındığı hususlarında taraflar arasında bir çekişme yoktur.

Tescilsiz iş makinelerine sahiplik belgesi alınabilmesi için İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların; 9.maddesinde (1) İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe. b) İş makinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve ... ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci el araçlar için noter satış senedi. 3) Veraset ilamı. 4) Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi.

Görüldüğü üzere, 9. maddenin 1/b-1,1/b-2 ve 1/b-3 bentlerindeki belgelerden birini temin edemeyenler için 1/b-4 bendine göre mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin de geçerli olacağı belirtilmiştir. Davacı, diğer belgeleri ve noter satış senedi temin edemediği içindir ki işbu davayı açmış olup, davacının dava açmakta hukuki yararı vardır.

Davacı tarafça davaya konu iş makinesinin satın alındığına ilişkin fatura sunulduğu gibi davalı vekili de makinenin müvekkilince davacıya satıldığını beyan etmiştir. ... ... cevabi yazısından dava konusu iş makinesinin tescil kaydının bulunmadığı anlaşılmış olup, davalının defterleri incelenmek suretiyle alınan bilirkişi raporu ile makinenin davalı şirket tarafından yurtdışından ihraç edildiği, davalı şirketçe iş makinesine ait izinlerin ve gümrük işlemlerinin yapıldığı tespit edilmiş olmakla ilgili Yönetmelik koşularının oluştuğu değerlendirilerek davanın kabulüne, davacı vekilinin yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığı gözetilerek yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip .... Hakim ... · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır