Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/181 K.2024/195

Davacı tarafından davalı hakkında açılan itirazın iptali davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davalının maliki olduğu, davacı tarafından .... poliçe numaralı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın 23/05/2019 tarihinde dikkatsiz ve tedbirsiz geri manevra yaptığı sırada karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...'e çarparak yaralamalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, bu kazada davalının sürücüsünün asli ve ağır kusurlu olduğunu, davacının bu kaza sonucunda yaralanan ...'e ....

Esas nolu dosyası ile 46.144,05 TL sigorta tazminatı ödemesi yaptığını, bu tazminattan karayolları mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre davalının sorumlu olduğunu, alacağın tahsili için .... Esas nolu dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalıya ait aracı ... çalışanının kullandığını, davalıya ihbar edilmeyen davalardan kaynaklı olarak davacının ödediği vekalet ücreti ve yargılama giderlerini davalıdan talep edemeyeceğini, alkol, ehliyetsiz ya da kasta varacak şekilde bir kullanım bulunmadığını savunarak davanın reddine, kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde dava konusu ... plakalı aracın 15/02/2019-15/02/2020 tarihleri arasında yürürlükte olan karayolları motorlu araçlar mali sorumluluk trafik poliçesini sunmuştur.

..... Esas nolu dosyasında davacı tarafından davalı ile ... hakkında 05/05/2022 tarihinde 46.144,05 TL 23/05/2019 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle 3. kişilere ödenen sigorta tazminatının poliçe genel şartları gereğince rücuen tahsili asıl alacak ve 4.403,28 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 50.547,33 TL alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte tahsili talebi ile icra takibi başlatılmış, ödeme emri davalıya 08/06/2022 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekili 09/06/2022 tarihinde borca ve tüm ferilerine itiraz etmiştir.

.... getirilen .... Esas nolu dosyasında davacı ... tarafından davalı ... hakkında açılan davanın yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 27/12/2020 tarih ve .... Karar nolu kararı ile davanın kabulüne, 31.607,79 TL sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatının 29/01/2020 tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davalı tarafından karara itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin 04/04/2021 tarih ve .... Karar nolu kararı ile itirazın kısmen kabulüne, kısmen reddine kesin olarak karar verilmiştir.

.... Esas nolu dosyasında sanık ... hakkında müşteki ...'e yönelik 23/05/2019 tarihli taksirle yaralama fiilinden dolayı yapılan yargılamada ...

03/03/2020 tarihli raporunda kazanın sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile olay mahalli tek yönlü yol üzerindeki nizamlara aykırı şekilde geri manevra yaptığı, geri manevrasını hareket alanını kontrolü altında bulundurarak karşıdan karşıya geçmekte olan yayayı göz önünde bulundurup teyakkuz halinde yapması gerekirken bu hususa riayet etmediği, dikkatsizce manevra yaparak karşıdan karşıya geçmekte olan yayaya önlemsizce çarptığı, dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davrandığı, asli kusurlu olduğu,

müşteki yaya ...'in kusursuz olduğu bildirilmiş, yargılama sonunda 08/09/2020 tarih ve .... nolu karar ile sanığın taksirle yaralama suçundan neticeten adli para cezası ile kesin olarak cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili 22/11/2023 tarihli dilekçe ekinde hasar dosyasındaki belgelerin örneklerini sunmuştur.

Bilirkişi ... 08/01/2024 tarihli raporunda dava konusu olayda kazaya karışan aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.1. veya B.4. maddesindeki koşulların somut olayda bulunduğu hususunun ispat edilemediğini, dava konusu olayda rücu koşullarının bulunmadığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesindeki koşulların ve rücu hakkının somut olayda bulunduğunun kabulüne karar verilmesi halinde davacı tarafından icra takibine konu edilen 46.144,05 TL asıl ve 4.403,28 TL faiz olmak üzere toplam 50.547,33 TL'lik alacak miktarını davalıdan rücuen talep edebileceğini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davacının trafik kazasında zarar gören üçüncü kişiye ödediği zararın sigortalı araç sürücüsünün kusuruna dayalı olarak ödediği tutarın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davalı vekilinin talebi doğrultusunda dava ... Şirketine ihbar edilmiş, ... vekili beyan dilekçesi sunmuş ancak davaya katılmamıştır. İhbar olunan ... Şirketinin davaya katılmaması nedeni ile ihbar olunan Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinin 1. fıkrasının b bendi gereğince gerekçeli karar başlığına yazılmamıştır.

Davacı karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu davalının sürücüsünün asli ve ağır kusuru ile meydana gelen trafik kazasından dolayı zarar gören üçüncü kişiye tazminat ödediği vakıasını ileri sürmüş ve rucü hakkı alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ise dava konusu trafik kazasının alkol, sürücü belgesiz araç kullanma ya da kasıttan kaynaklanmadığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karayolları Trafik Kanununun 95. maddesine göre sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemeyeceğinden ve ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceğinden sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 01/06/2015 tarihinde yürürlüğü giren ve dava konusu poliçe tarihinde yürürlükte bulunan Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı B.4 maddesi şu şekildedir;

"Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.

"

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.a. maddesinde belirtilen ağır kusur Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre tam kusur değildir, kasıt veya ağır kusurdan söz edilmekte olup ağır kusur kavramı kasta yakın bir kusurun varlığını ifade etmektedir.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesine göre “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Sigorta şirketi, sigortalı arasındaki sözleşme ilişkisinde rücu koşullarının oluştuğu iddiasını ispat etmek zorundadır.

Türk Borçlar Kanununun 74. maddesi gereğince hukuk hâkimi kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden ... plakalı aracın 15/02/2019-15/02/2020 tarihleri arasında davacı tarafından karayolları motorlu araçlar mali sorumluluk trafik poliçesi ile sigortalandığı, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın 23/05/2019 tarihinde tek yönlü yol üzerindeki nizamlara aykırı şekilde geri manevra yaptığı sırada karşıdan karşıya geçmekte olan yaya ...'in çarptığı, kazanın oluşumunda sürücü ...'ın % 100 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'in kusurunun bulunmadığı, yaya ...'in davacı hakkında .... yaptığı başvuru sonunda lehine tazminatı hükmedildiği, kararın kesinleştiği, davacının ...'e ...

Esas nolu dosyası ile 46.144,05 TL tazminat ödemesi yaptığı, sonra ödediği tazminatın rücuen tahsili için .... Esas nolu dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalının süresi içinde borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğu, davacının İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin 1. fıkrasındaki süre içinde itirazın iptalini talep ettiği sonucuna varılmıştır.

İspat yükü kendisine düşen davacının rücu hakkının doğması için gereken dava konusu trafik kazasının davalının sürücüsünün kasta yakın ağır kusuru ile meydana geldiği vakıasını ispatlayamaması, ....

Mahkemesinin 08/09/2020 tarih ve ... nolu, kesinleşen kararı ile dava konusu olayın sanık sürücü ...'ın tek yönlü yol üzerindeki nizamlara aykırı şekilde geri manevra yaptığı sırada karşıdan karşıya geçmekte olan yaya ...'in çarpması sonucunda meydana geldiğinin kabul edilmesi, Türk Borçlar Kanununun 74. maddesi gereğince hukuk hakiminin kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı olması, sürücü ...'ın fiilin kasıt veya ağır kusur niteliğinde olmaması,

davacının ileri sürdüğü vakıayı ispatlayan nitelikte delil sunmaması nedenleri ile ispatlanamayan davanın reddine, itirazın iptali davasının reddine karar verilmesi nedeni ile davacının icra inkar tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin 2. fıkrası gereğince reddine, davacının kötü niyetli olarak icra takibi başlattığını gösterir delil bulunmaması nedeni ile davalının kötü niyet tazminatı talebinin İcra ve İflas Kanununun 67. maddesinin 2. fıkrası gereğince reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim .... · e-imza