Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/183 K.2024/153

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Akşehir . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile verilen görevsizlik kararı 14/03/2023 tarihinde kesinleştirilerek Mahkememize tevzi edilmiş, dava dosyası yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak, yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili mahkememize sunduğu 31/01/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı ...

Ticaret A.Ş. ' den 05.03.2022 tarihli ... numaralı fatura ile 47.250 kg dondurulmuş parmak patates satın aldığını ancak davalı şirket tarafından mal teslimi gerçekleşmeyince uzun uğraşlar ve uzun süren görüşmeler neticesinde satın alınan 47.250 kg üründen 18.900 kg lık kısmının 20.06.2022 tarihinde, geç olsa da müvekkili şirkete teslim edildiğini, davalı şirkette kalan siparişin 22.837,50 kg kısmı için de, müvekkili şirketin müşterisine Suriye'ye ihraç edilmek üzere davalı şirketin fabrikasından ihraç, alıcısına direk teslim edilmek üzere çıkarılan ürünlerin tamamının bozuk olduğunu, sanayi patatesi ile değil yemeklik patatesle yapıldığını,

paketlerin içerisine tamamen defek ve elek altı ürün doldurulduğunu müvekkil şirketin müşterisi tarafından tespit edildiğini, 1 hafta içerisinde müvekkili şirkete video kayıtları ve fotoğraflar iletildiğini ve malları iade etmek için müvekkil şirkete bildirimde bulunulduğunu, ancak Suriye Kurtarma Hükümeti Ekonomi ve Kaynaklar Bakanlığı Ticaret ve Gıda Tedariği Genel Müdürlüğünün iade talebini reddettiğini, ekte sundukları tutanakta da görüldüğü üzere Suriye yönetiminin söz konusu malların gıda maddesi olması ve ürünlerin çöp niteliğinde bozuk olması nedeni ile iade işlemlerini yapmaya izin vermediğini,

malların işe yarar kısmının hayvan yemi olarak kullanılabileceğini ve ancak kalan malların da imha edilmesi gerektiğine karar verdiklerini, bu bağlamda davalı tarafça gönderilen malın 18.487,50 kg lık kısmının toplam 5465 USD bedel ile hayvan yemi olarak satıldığını, kalan 4.350 kg lık kısmın da imha edildiğini, ayıplı çıkan malların hayvan yemi olarak satın alınması ile elde edilen 5465 USD satış bedelinden de müşteri firmanın 2600 USD Nakliye ve Gümrük masrafları ile 1400 USD soğuk hava deposu masraflarını indirdikten sonra müvekkili şirkete 1465 USD ödeme yaptığını,

müvekkilinin imha olan ürünler yönünden de hiç bir ödeme alamadığı gibi malın Türkiye'den Suriye'ye nakil masrafı olan 1150 USD yi de kendisi ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin, satılan malların ayıplı çıkması ile hem maddi hem de manevi olarak zarara uğradığını, zira müşterisinden ödemesini alamadığı gibi, müşterisine karşı mahcup olduğunu ve itibar kaybı yaşadığını, bu hususta davalı şirkete yapılan bildirimde,

ürünün sanayi tipi patates yerine yemeklik patatesten üretilmiş olması nedeniyle kullanılacak durumda olmayıp kalite düşüklüğü söz konusu olduğundan ayıplı mala ilişkin zararın tazmini isteminde bulunulmuşsa da davalı şirketin fabrika teslimi olarak anlaşılan ürünlerde fabrika tesliminden sonra yapılan itirazları ve ... yevmiye numaralı Urla.

Noterliğince yapılan ihtarı dikkate almayıp, sorumluluğun ortadan kalktığını beyan ettiğini, duruma ilişkin elektronik posta iletileri ve görüntülerin de mevcut olduğunu, davalı şirket müvekkil şirketin uğramış olduğu zararı tazmin etmeyi reddedince dava şartı zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, bu görüşmeler neticesinde anlaşma sağlanamadığını ve işbu davayı açmak zorunda kaldıklarını belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak, alınacak bilirkişi raporu ile talebi arttırmak kaydı ile şimdilik 50 USD alacağın fiili ödeme tarihindeki rayiç USD döviz kuru üzerinden ve davalı tarafa ilk ihbar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile beraber tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 12/12/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; davacı adına 50 USD alacağın fiili ödeme tarihindeki rayiç USD döviz kuru üzerinden tazmini talebini artırarak toplam 11.295,26 USD alacağın (artışa dair harca esas değer 211.125,33 TL) fiili ödeme tarihindeki rayiç USD döviz kurul üzerinden ve davalı tarafa ilk ihbar tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile beraber tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, hukuki bir delil sunulmadan malın ayıplı olduğu iddiasıyla davacı şirketin ayıptan sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, 05/03/2023 tarihinde yapılan ticari anlaşma ile fabrika teslimi olarak söz konusu ürünlerin davacı tarafından satın alındığını, satıcının sorumluluğunun fabrika yükleme rampasında biteceği ve alıcının sorumluluğunun başlayacağını, malın ayıplı olduğunu kabul etmediklerini, aralarındaki işin ticari iş olduğunu, davacının ihbar sürelerine uyması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce Urla . Noterliği'ne yazı yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.

Mahkememizce Gaziantep. Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile rapor alınmış, bilirkişiler Gıda Mühendisi ... SMMM ... 13/09/2023 tarihli raporda sonuç olarak; davacı firma tarafından ödenen 1.150 USD tutarındaki ayıplı mala ilişkin nakliye bedelinin zarar hesabına dahil edilmesinin Mahkemece kabul görmesi durumunda; davalı tarafından davacı firmaya ayıplı mal tesliminden kaynaklı davacı firma zararının 219.406,50 TL;

söz konusu zarar üzerine işleyen ticari faiz tutarının ise dava tarihi olan 31.01.2023 tarihi itibariyle 14.689,72 TL olmak üzere davacı firmanın davalıdan toplam 234.096,22 TL alacaklı olması gerektiğini, davacı firma tarafından ödenen 1.150 USD tutarındaki ayıplı mala ilişkin nakliye bedelinin zarar hesabına dahil edilmesinin Mahkemece kabul görmemesi durumunda; davalı tarafından davacı firmaya ayıplı mal tesliminden kaynaklı davacı firma zararının 198.756,87 TL;

söz konusu zarar üzerine işleyen ticari faiz tutarının ise dava tarihi olan 31.01.2023 tarihi itibariyle 13.307,18 TL olmak üzere davacı firmanın davalıdan toplam 212.064,05 TL alacaklı olması gerektiği sonucuna ulaşıldığını belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, "Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)" davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden teslim edilen patateslerin sözleşmeye uygun olup olmadığı, satılanın ayıplı olup olmadığı, davacı tarafça süresinde ayıp ihbarında bulunup bulunulmadığı, hususlarından ibarettir.

Davacı sözleşmeye konu patateslerin ayıplı olduğunu iddia ederek, ayıplı malların bedelinin tahsilini istemiş, davalı ise süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığını savunmuştur.

Davacı vekili 25/07/2023 tarihli dilekçesinde, satışa konu malların davalı şirket tarafından 06/07/2022 tarihinde malı ithal eden müşterilerine teslim edildiğini, 07/07/2022 tarihinde malların tamamının bozuk olduğu, sanayi patatesi ile değil yemeklik patates ile yapıldığı, paketlerin içerisine tamamen defek ve elek altı ürün doldurulduğunun, davacı şirkete video kaydı ve fotoğraflar ile iletildiğini, davacı şirket yetkilisinin bu durumu aracı kişi olan ... whatsapp ile bildirdiğini, davalı şirketin telefon görüşmelerinde malların bozuk olduğunu kabul etmemesi üzerine davacı şirket yetkilisi tarafından 02/08/2022 tarihinde mail ile bildirimde bulunulduğu ve ihtarname çıkarıldığını belirtmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Ticari Satış ve Mal Değişimi” başlıklı 23. Maddesinin (c) bendinde; “Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 223’üncü maddesinin ilgili fıkrasında ise ; “(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava dilekçesindeki ve 25/07/2023 tarihli dilekçedeki anlatımlardan; davacının patatesteki ayıptan 07/07/2022 tarihinde haberdar olduğunun kabulü gerekir. Bu tarih ile ihtarname tarihi olan 29/08/2022 tarihi arasındaki zaman zarfı dikkate alındığında ayıp ihbarının süresinde olmadığı açıktır. Ayrıca 02/08/2022 tarihinde gönderilen mail ile ihbarın yapılmış olduğu kabul edilse bile, yine de ihbar süresinde yapılmamıştır.

Dolayısıyla davacının 6098 sayılı TBK'nın 223. maddesi uyarınca malı mevcut haliyle kabullendiği kabul edilmelidir. Süresinde ayıp ihbarında bulunmayan davacının, ayıplı teslime dayalı olarak herhangi bir istemde bulunması da mümkün değildir.

Her ne kadar ayıp ihbar süreleri ayıbın açık ya da gizli olmasına göre değişmekteyse de, ayıbın gizli ayıp olduğu kabul edilse dahi ayıbın en geç 07/07/2022 tarihinde ortaya çıktığının açık olması karşısında yaklaşık 1 ay sonraki ayıp ihbarının süresinde olmadığı her türlü şüpheden uzaktır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; ayıplı mal teslimine dayalı açılan eldeki davada, davacı tarafça ayıp ihbarının süresinde yapıldığı iddiası usulünce ispatlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.