Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/81 K.2024/463

Davacı tarafından davalı hakkında açılan satım sözleşmeden dönülerek ayıplı malın ve semenin iadesi davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle davacı ile davalı arasında ... Marka .... model ... plakalı araca ilişkin satış sözleşmesi yapıldığını, satış bedeli 159.000,01 TL'nın davacı tarafından davalıya ödendiğini, aracın satım tarihi olan 31/08/2022 tarihinden kısa bir süre sonra davacının aracı kullanmasıyla araçta bir takım hasarların meydana geldiğinin gözlemlendiğini, aracın bir süre kullanılması soncunda araçta gizli ayıplar ortaya çıktığını, ... Otomotiv San. Tic.

A.Ş. tarafından yapılan araç bakımında aracın kilometresinin davacının bilgisi ve onayı olmadan sıfırlandığını, kilometre sıfırlanmasının nedeninin araçtaki gizli ayıplar olduğunu, gizli ayıpların çıkması sonucunda ....

Noterliğinin 29/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya aracın teslim alınarak ücretin iade edilmesinin ihtar edildiğini, araçta ortaya çıkan gizli ayıplardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere satım sözleşmesinden dönülerek ayıplı malın iadesine ve davacının satış sırasında ödemiş olduğu bedelin avans faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davalının motosiklet ve otomobil başta olmak üzere çeşitli hafif vasıtaların bayiliğini yaptığını, yalnızca satıcı sıfatına sahip olduğunu, davacının dava konusu aracı 31/08/2022 tarihinde satın aldığını, satın alma öncesinde gerekli sürüş testi, muayene ve kontrollerini yaptığını, buna ilişkin satış sonrası müşteri sorumluluk tutanağı ile elektrik teslimat bakım ve bilgilendirme formunu imzaladığını, dava konusu aracın herhangi bir ayıp ve ya gizli ayıp olmaksızın tam, kusursuz ve çalışır durumda davacıya teslim edildiğini,

dava konusu aracın bakımını yapan şirketin davacıdan farklı bir şirket olduğunu, 31/08/2022 tarihinde aracı satın alan davacının üç aya yakın süre aracı kullandıktan sonra ancak 29/11/2022 tarihinde davalıya ihtar gönderdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde ... Elektrikli ve Motorlu Garanti Belgesi, .... Noterliğinin 29/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile .... Noterliğinin 05/12/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi sunulmuştur. ... 07/07/2023 tarihli cevabi yazı ile davalının 16/07/2007 tarihinden itibaren ticari kazanç yönünden faal mükellef olduğunu ve bilanço usulü esasına göre defter tuttuğunu bildirmiştir.

Makina Mühendisi ..., makina mühendisi .... ve otomotiv bilirkişisi ...'ten oluşturulan bilirkişi kurulu dava konusu araç üzerinde inceleme ve test sürüşü yaparak hazırladığı 02/10/2023 tarihli raporunda dava konusu aracın elektrik motoru ve batarya aksamının istenen gücü oluşturamaması nedeni ile aracın çekişten düştüğü, istenen hız ve tork/güç seviyelerine ulaşamadığını, ön cam silecek motoru ve camlardan su alma sorunlarını halen devam ettiğini, davaya konu aracın dava dışı olan .... adlı yetkili servise ait 27/10/2023 tarihli servis iş emrinde “sağ kapı contası düzeltildi, yeni sürüm yazılım yüklendi,

sorunsuz şekilde teslim edildi" açıklamalı iş emrinden ve dava dosyası ekinde bulunan Whatsapp görüşme kayıtlarından da görüleceği üzere araç km sayacının 738 iken yapılan program/yazılım sonrası sıfırlanmış olduğu hususunun doküman ve görüşme kayıtlarından da sabit olduğunun tespit edildiğini, tüm bu hususların ve değerlendirme kısmında açıklanan nedenlerle ile birlikte değerlendirildiğinde dava konusu aracın muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan ve ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksikleri içeren ayıplı mal kapsamının olduğunu,

bu ayıbın üretim kaynaklı olduğunu, dava konusu aracın ayıplı ve ayıpsız durumları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler neticesinde davacının aracı almış olduğu tarihte söz konusu ayıpların alıcının olağan bir gözden geçirmesi ile bilinmesinin veya fark edilmesinin mümkün olmaması nedeni ile gizli ayıp niteliğinde olduğu, araç üreticisi gizli ayıplı mal üretmekten dolayı ağır kusurlu, satıcısının ise kendi bünyesinde bulunan serviste bir çok kez servise gelmesine rağmen aracın gizli ayıplı olmasından kaynaklı sorunları yeteri kadar çözümleyemediği için hafif kusurlu olduğunu bildirmiştir.

Makina Mühendisi ..., makina mühendisi .... ve otomotiv bilirkişisi ...'ten oluşturulan bilirkişi kurulu 13/02/2024 tarihli ek raporunda kök raporda ulaşılan teknik sonuçların geçerliliğini koruduğunu, aracın muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan ve ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksikleri içeren ayıplı mal kapsamının olduğunu, bu ayıbın üretim kaynaklı olduğunu, dava konusu aracın ayıplı ve ayıpsız durumları dikkate alınarak yapılan değerlendirmeler neticesinde,

davacının aracı almış olduğu tarihte söz konusu ayıpların alıcının olağan bir gözden geçirmesi ile bilinmesinin veya fark edilmesinin mümkün olmaması nedeni ile gizli ayıp niteliğinde olduğunu, araç üreticisinin gizli ayıplı mal üretmekten dolayı ağır kusurlu olduğunu, dava konusu aracın dava dışı ... adlı serviste birçok kez gitmesine rağmen aracın gizli ayıplı olmasından kaynaklı sorunları yeteri kadar çözümleyemediğini, keşif aşamasında davacı ve davalı vekili tarafından verilen beyana “... göre kendi bünyesinde bulunan serviste ...” ibaresinin sehven yazıldığını bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki satış sözleşmesine göre davacı tarafından satın alınan araçta gizli alıp bulunduğu iddiasına dayalı olarak açılan sözleşmeden dönülerek ayıplı malın ve semenin iadesi davasıdır.

.... 07/07/2023 tarihli cevabi yazısı ile davalının 16/07/2007 tarihinden itibaren ticari kazanç yönünden faal mükellef olduğunun, bilanço usulü esasına göre defter tuttuğunun bildirilmesi ve dava konusu sözleşmenin tutarı göz önünde bulundurulduğunda davalının Türk Ticaret Kanununun 11., 12. ve 15. maddeleri ile 11. maddesinin 2. fıkrasına göre yürürlüğe konulan karara göre dava tarihi itibari ile tacir olması nedeni ile Türk Ticaret Kanununun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkememiz görevli kabul edilmiştir.

09/05/2023 tarihli celsenin 2 numaralı ara karar ile davacı vekiline dava dilekçesinde dava konusunun değerinin belirtilmemesi nedeni ile dava konusunun değerini bildirmesi için süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 23/05/2023 tarihli dilekçesi dava konusunun değerini bildirmiş ve eksik peşin harcı yatırmıştır.

Davacı davalıdan satın aldığı aracın ayıplı olduğu vakıasını ileri sürmüş, satım sözleşmesinden dönülerek ayıplı malın iadesine ve davacının satış sırasında ödemiş olduğu bedelin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı dava konusu aracın ayıplı olmadığını savunmuş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ile davalı arasında dava konusu aracın davalı tarafından davacıya satıldığı vakıasına ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık dava konusu aracın ayıplı olup olmadığı hususundadır.

Türk Medeni Kanununun 6. maddesi gereğince “Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun 190. maddesine göre “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.”.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer, davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir.

Davacı ve davalı arasında uyuşmazlık konusu olan ve olmayan vakıalara göre genel kurala uygun olarak ispat yükü davacıdadır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden 31/08/2022 tarihinde davacının dava konusu aracı davalıdan satın aldığı, davacının belirtilen tarihte aracı teslim almasından sonra aracın arızalanmaya başladığı, dava konusu araçtaki ayıbın olağan bir gözden geçmesi ile bilinmesi veya fark edilmesi olanaklı olmayan gizli ayıp niteliğinde olduğu, davacının ayıbı .... Noterliğinin 29/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalıya bildirdiği sonucuna varılmıştır.

Türk Borçlar Kanununun 219. maddesine göre ''Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."

Türk Medeni Kanununun 23. maddesinin 1. fıkrasının c bendi gereğince "c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."

Türk Borçlar Kanununun 223. maddesine göre "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."

İspat yükü kendisinde olan davacının dava konusu aracta gizli ayıp bulunduğunu dava konusu araç üzerinde inceleme ve test sürüşü yaparak hazırlanan 3 kişilik bilirkişi kurulunun kök ve ek raporlarındaki dava konusu araçta olağan bir gözden geçmesi ile bilinmesi veya fark edilmesi olanaklı olmayan gizli ayıp bulunduğu görüşü, 29/11/2022 tarihinde ayıp ihbarını yaptığını ise ....

Noterliğinin 29/11/2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ispatlaması, Türk Borçlar Kanununun 227. maddesi gereğince alıcının satılan malın ayıbının bulunması durumunda satılanı redde hazır olduğunu beyanla sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarının bulunması, davacının sözleşmeden dönme hakkını kullanması,

satım sözleşmesinden dönme beyanının bozucu yenilik doğuran bir hak niteliğinde olup sözleşmeyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırması, bunun doğal sonucu olarak tarafların edimlerinin karşılıklı olarak aynı anda ifasının gerekmesi,

Türk Borçlar Kanununun 229. maddesi 1. bendi gereğince satış sözleşmesinden dönen alıcının satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlü olması nedenleri ile davanın kabulüne, dava konusu aracın her türlü borçtan ve takyidattan ari olarak davalıya iadesine ve satış bedeli 159.000,01 TL’nin aracın iade tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza