Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/479 K.2025/408

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nca açılmış ... ihale kayıt numaralı "8 adet ..." işine ilişkin ihalenin müvekkili şirket uhdesinde kaldığını, davacı ile idare arasında 22/09/2010 tarihinde sözleşme imzalandığını, akabinde taraflar arasında 27/12/2010 tarihinde ek sözleşme imzalanmak suretiyle sözleşmenin bir kısım hükümlerinin revize edildiğini, sözleşme gereğince 7 adet teknenin imali ve tesliminin davacı tarafça gerçekleştirildiğini, ihale konusu teknelerden davalılardan ... ...'ne verilecek olan sekizincisinde ise,

... ...'nin istemi üzerine Teknik Şartnamede öngörülen standardın dışına çıkılarak proje değişikliğine gidilmesi ve teknenin 23,90 m. ebadında ve 100 yolcu taşıma kapasiteli olarak yapılmasının istenildiğini, bunun üzerine Bakanlıkla yapılan sözleşmenin eki mahiyetinde, ... ... ile davacı arasında ... imzalandığını, imal edilecek tekne için ... ...'nce davacıya 750.000,00 Euro+KDV ödemesi yapılacağı hususunda tarafların mutabık kaldığını, ... ...'nin 30/04/2011 tarihinde sözleşme bedelinin tamamını peşin ve tek seferde müvekkiline ödemekle yükümlendiğini, anılan tarihte sözleşme bedelinin tamamının ödenmediğini,

müvekkilinin iyi niyetle teknenin inşasına devam ettiğini, hava koşulları nedeniyle teknenin inşasında gecikme yaşandığını, buna ilişkin davalılardan ...'nca muhtelif tarihli işin süresinin uzatımına ilişkin kararlar tesis edildiğini, ödeme yapılması hususundaki ihtarların sonuçsuz kaldığını, daha sonra ... ...'nce müvekkiline yapılacak olan ödemenin davalılardan ... Ltd.

Şti. 'nin ...'ten yararlanacağı destek programından sağlayacağı bedel ile karşılanacağının davacıya bildirildiğini, talep doğrultusunda ... Firması adına düzenlenen faturanın teslim edildiğini, ...

Firması'na teslim edilen fatura/faturaların KDV hesabında hata bulunduğu ve yeniden hesaplama yapılması gerektiği iddiası ile iade faturası düzenlendiğini, ... ...'nce sözleşme hükümlerine uygun şekilde ödeme yapılmamış olmasına rağmen müvekkilince "..." isimli teknenin davalı ... teslim edildiğini, birbiriyle tamamen bağlantılı şekilde gerçekleşmiş süreç dikkate alındığında müvekkilinin bakiye 985.088,00 TL alacağı bulunduğunu, davalı... hak ediş cezası altında davacının alacağından haksız olarak 218.674,44 TL kesinti yaptığını belirterek davalı Bakanlıktan 218.674,44 TL'nin kesinti tarihinden işletilecek ticari faiziyle birlikte iadesine,

... ... ile ... Firması'ndan 766.414,26 TL(252.942,00 Euro'nun dava tarihindeki ... kuruna göre TL tutarı) temerrüt tarihi 01/05/2011 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin 28/04/2011 tarihli yazısı ile 8 adet ... ...'ne verilecek 8. teknenin bila bedel karşılığında boyu 23,90 metre olarak yapılmasına izin verilmesiyle bu teknedeki iş artışı için ek süre verilmesinin talep edildiğini, bu başvuruya istinaden ... makamınca 8. teknede kamu yararı da gözetilerek proje değişikliğine gidilmesinin uygun görüldüğünü, ... ...'nin kapasite artırımına yönelik müvekkili ... herhangi bir talebinin olmadığını,

... ... ile yapılan sözleşmelerin ... bilgisi dışında gerçekleştiğini ancak söz konusu hususun ilerleyen dönemde davacının taraflarına yapmış olduğu yazışmalar neticesinde ... kayıtlarına girdiğini, ... hiçbir surette taraf olmadığı, söz konusu sözleşmelerin ... ... ve davacı yüklenici için bağlayıcı olup asıl ihale sözleşmesinin bir eki mahiyetinde olmadığını, süre uzatımlarının yükleniciye verilmiş olmasına rağmen ihale sürecinde 350 günlük bir gecikme yaşandığını, ihale sözleşmesinin 34.2. maddesi hükmü çerçevesinde toplam 215.320,00 TL cezai kesinti yapıldığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasının 29.05.2025 tarihli celsesinde, davalı ... yöneltilen gecikme cezasına yönelik davanın eldeki davadan tefriki ile mahkememizin yeni bir esasına kaydına karar verilmiş ve dosya mahkememizin yukarıda yazılı esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan gecikme cezasının istirdadı istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesi'nin bakacağı yönünden düzenleme olması gerekmektedir. Anılan Kanunun 5. maddesinde ise, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunun şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, asliye ticaret Mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.

TTK 16. Maddesinde "(1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. (2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar. " hükmüne yer verilmiştir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin kurallardan olup, yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen yasal mevzuat hükümleri ışığında somut olay değerlendirildiğinde; Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasından tefrik edilen eldeki davanın, salt davalı Bakanlığa yöneltilen, gecikme cezasının istirdadı istemine ilişkin olduğu, davalı ...'nın kamu tüzel kişisi olup TTK'nın 16/2 maddesine göre tacir sayılamayacağı ve bu nedenle TTK'nın 4. maddesi gereği uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanmadığı, davaya bakmakla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olmadığı, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle HMK 114/1.c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza