Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/279 K.2024/51

Av. ... -...

DAVA

Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali)

DAVA TARİHİ : 08/06/2023

KARAR TARİHİ : 31/01/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili 08/06/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin 05.07.2021 tarih “... ... ...” ibareli ve ... başvuru numaralı başvuruyla marka tescil başvurusunda bulunduğunu, davalı ... tarafından "... ... ..." ibareli başvurunun .... sayılı "... ... ...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle itiraz edildiğini, itirazın kabul edilerek başvurunun reddedildiğini, davalının kötü niyete dayalı itirazının haksız olduğunu, ...'ın "... ... '' ve ''...'' ibareli markaları ile müvekkilinin “... ... ...” marka başvurusunun tek benzerlik tarafının ''...'' ibaresi olduğunu, bu yerin bir coğrafi bölge oluşu da göz önüne alındığında iki marka arasında benzerlik olmadığını,

davalı ...'ın "... ... ...", "..." ibareli başvurularının sicilden terkini gerektiğini iddia ederek; davalı markalarının hükümsüzlüğüne ve .... 'nun 12.04.2023 tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili 14/06/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, ... sayılı markaların eşya listeleri kapsamında, aynı/aynı tür mal/hizmetlerin yer aldığını, markaların karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

Davalı ... vekili 19/07/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacının hükümsüzlük istemi yönünden .... 'nin yetkili olduğunu, markaların esaslı kısımlarının ... ve ... ibareleri olduğunu, ... ibaresinin her iki markada da yer aldığını, tüketicilerin başvuru markasını müvekkiline ait sanacağını, markaların başlangıç ve esas kısımlarının aynı olduğunu, markaların emtialarının da benzer olduğunu, müvekkilinin kendi isim ve soyismini içeren marka başvurularının kabul edildiğini, davacı iddialarının haksız ve yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK

Mahkememizin 10/11/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında, taraflar arasındaki uyuşmazlığın;

I-... Kararının İptali İstemi Bakımından; Davalı kurumun tesis ettiği ... sayılı ... kararının hukuka uygun olup olmadığı, davacıya ait ... sayılı "...+... ... " ibareli marka başvurusu ile davalı şahsa ait redde mesnet .... sayılı markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesinin bulunup bulunmadığı,

II-Markaların Hükümsüzlüğü İstemi Bakımından; Davalı şahıs vekilinin ileri sürdüğü yetki ilk itirazının yerinde olup olmadığı, davalı şahsa ait .... sayılı markaların SMK m.5/1-c hükmü uyarınca tanımlayıcı olup olmadıkları, buna bağlı olarak hükümsüzlüklerinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizin 10/11/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında verilen 5 nolu ara karar ile davacının davalı ...'a yönelttiği .... sayılı markaların hükümsüzlüğü istemli dava -davalı şahıs vekilinin yetki ilk itirazı yerinde görüldüğünden- iş bu esasa kayıtlı dava dosyasından tefrik edilerek mahkememizin .... Esas sayısına kaydedilmiştir.

Buna göre; eldeki dava salt ... sayılı ... kararının iptali istemine ilişkin olarak yürütülmüştür.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyası ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklik bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, bilirkişi heyetinden özel veya teknik hususlara ilişkin rapor alınmış,

06/08/2015 tarih 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik'in 201/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraflara tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İşlem dosyasının tetkikinde.

Davacıya ait ... sayılı "...+... ..." ibareli markanın tescili amacıyla 05.07.2021 tarihinde gerçekleştirilen marka başvurusunun yapılan ilk incelemeler sonrasında 12.10.2021 tarih ve 382 sayılı Bülten’de ilan edildiği, söz konusu ilana karşı davalı şahsın 04.11.2021 tarihinde .... ibareli markalarını mesnet göstererek 6769 sayılı SMK’nın m.6/1 ve m.6/9 hükmü kapsamında itirazda bulunduğu, itiraza karşı davacının 30.11.2021 tarihli karşı görüş dilekçesi sunduğu, yayıma yapılan itirazın ...'nca SMK m.6/1 hükmü uyarınca kabul edildiği, bu karara karşı davacı tarafından 29.09.2022 tarihinde itirazda bulunulduğu,

davalı şahsın 24.10.2022 tarihli itiraza karşı görüş dilekçesi ibraz ettiği, yapılan itirazı değerlendiren .... 'nun ... sayılı ... kararı ile itirazın ve başvurunun reddine karar verdiği, iki aylık hak düşürücü süre içinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6.maddesinin 1.fıkrasına göre; Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

Karıştırma ihtimali, ortalama tüketicilerin, her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Bu durum, bir mal veya hizmetin alıcısının bildiği veya duyduğu bir mal veya hizmeti aldığı zannı ile başka bir işletmenin aynı veya benzer malını ya da hizmetini alma ihtimali biçiminde tanımlanmaktadır. Karıştırılma ihtimali, iltibas kavramından daha geniş bir kavram olup, doğrudan ve dolaylı karıştırılma ihtimali olarak ikiye ayrılır.

Bu ayrıma göre eğer mal veya hizmetin aynı işletmeden ileri geldiği yönünde bir algılama ortaya çıkıyor, yani bir işletmeye ait mal veya hizmet, başka bir işletmeye ait mal veya hizmet ile karıştırılıyor ve bu nedenle satın alınıyorsa doğrudan karıştırılma ihtimali söz konusudur.

Buna karşın, eğer mal veya hizmetin markası birbirinden ayırt ediliyor ancak bunların aynı işletmenin markaları olduğu ya da bu mal veya hizmetin aralarında ekonomik veya idari bağlantı bulunan işletmelerden geldiği biçiminde bir algılama oluşuyor ise bu halde de dolaylı karıştırılma ihtimalinden söz edilir.

Karıştırılma ihtimalinden bahsedilebilmesi için öncelikle önceki ve sonraki markalar arasındaki mal veya hizmet sınıflarının aynı ya da benzer olması gerekir.

Mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının belirlenmesinde, karşılaştırılacak mal veya hizmetlerin benzer alıcı çevresine hitap edip etmediği, benzer ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, aralarında hammadde-yarı mamül-mamül ürün ilişkisi bulunup bulunmadığı, birbirleri yerine ikame ya da tamamlayıcı ürün ya da hizmet olup olmadıkları, dağıtım kanallarının ortak olup olmadığı, marketlerde aynı reyon ya da raflarda satılıp satılmadıkları, aynı toptancılarda satılıp satılmadıkları gibi kriterler göz önünde tutulmalıdır.

Sınıfsal benzerlik karşılaştırmasında gerek Nice sınıflandırması gerekse de ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğleri mahkemeler bakımından bağlayıcı değildir. Somut olayın özelliklerine göre ... tarafından çıkartılan sınıflandırma tebliğinde farklı sınıflarda yer almalarına rağmen ilgili alıcısı nezdinde karıştırmaya yol açacak nitelikteki ürün ve hizmet markalarının kapsadıkları mal ve hizmet sınıflarının benzer olarak değerlendirilmesi de mümkündür.

Karıştırılma ihtimali bakımından sınıfsal benzerliğin söz konusu olması halinde önceki ve sonraki markanın aynı ya da benzer olup olmadıklarının incelenmesi gerekir. Markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenirken markayı oluşturan her bir unsura göre değil, bir bütün olarak karşılaştırılan markaların bıraktığı genel, global izlenim, markaların bütünü ile bıraktığı etki dikkate alınacaktır.

Markalarda eğer tanımlayıcı unsurlar var ise bu unsurlar değerlendirme dışı bırakılacaktır.

Global değerlendirmeye göre, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelenirken, ilgili alıcısı nezdinde bıraktıkları genel intibaya göre markaların benzer olup olmadığı, markalar arasında görsel, işitsel ve kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı, ortalama alıcısının algısının ve satın alma kararı verirken göstereceği özen ve dikkat derecesinin ne olduğu, markalar veya işletmeler arasında bağlantı ihtimalinin söz konusu olup olmadığı gibi hususlar incelenerek değerlendirme yapılmalıdır.

Bu şekilde inceleme yapılırken, markanın toplumda ne kadar tanındığı, markaların ayırt edici unsurlarının neler olduğu, markanın hitap ettiği ürün ya da hizmetin tüketici kitlesinin kimler olduğu, bu kitlenin satın alma sürecinde göstermeleri beklenen dikkat ve algılama düzeyinin ne olduğu, mal veya hizmetin niteliğinin ve fiyatının ne olduğu, markanın ne kadar özgün, ayırt edici ya da tanımlayıcı olduğu, seri marka algılamasına yol açıp açmadığı gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Belirtilen açıklamalar ışığında, tarafların iddia ve savunmaları, marka işlem dosyası, redde mesnet markalar, hukuki nitelendirme hali hariç olmak üzere maddi vakıalara ilişkin tespitler barındıran bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

İlk olarak belirtilmesi gerekir ki; .... Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşmiş uygulamasına göre (HGK. 19.11.2003 T, ....) ... kararının yerinde olup olmadığı, kararın alındığı tarihteki koşullara göre değerlendirilmelidir. (....) Eldeki talep de salt ... kararının iptali istemini barındırdığından ... karar tarihi olan 12.04.2023 tarihindeki marka işlem dosyasında mevcut maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak ve salt marka işlem dosyası ile sınırlı olarak değerlendirme yapılmıştır. ... karar tarihi itibariyle redde mesnet alınan markalar geçerliliğini sürdürdüğünden, redde mesnet markalar hakkında açılan hükümsüzlük davasının sonucu iş bu dava bakımından bekletici mesele yapılmamıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda tablolaştırıldığı üzere; taraf markalarında 30. Sınıf “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez”, 35. Sınıf “Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri.

Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri.

İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri.

Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 30/ Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis.

Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz.

Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” ve 43. “Yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri.

Geçici konaklama hizmetleri, geçici konaklama ile ilgili rezervasyon hizmetleri, düğün salonu kiralama hizmetleri, konferans ve çeşitli toplantılar için yer sağlama hizmetleri. Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri. Hayvanlar için geçici barınma sağlanması hizmetler” nin aynı, aynı tür olduğu görülmüştür.

Bunun yanı sıra davalının markaları kapsamında yer alan 35.05 perakendecilik altında 29. Sınıftaki “Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil” ürünlerinin satışı hizmetleri ile davacının başvurusunda yer alan 30. Sınıftaki “puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül, dondurmalar” emtiaları ile 35.05 kapsamında bu emtiaların satışı hizmetlerinin benzer ve ilişkili mal ve hizmetler olduğu tespit edilmiştir. Zira sütlü tatlıların ve dondurmanın ham maddesini süt oluşturmaktadır. Süte eklenen diğer malzemeler ile birlikte sütlü tatlılar ve dondurmalar elde edilmektedir.

Aynı zamanda davalının markaları kapsamında yer alan 35.05 perakendecilik altında 32. Sınıftaki “Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.

Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri”nin satışı hizmetleri ile davacının 30. Sınıftaki “kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler, Çaylar, buzlu çaylar” emtialarının; ayrıca davalının markaları kapsamında kalan 35.05 perakendecilik altında 29. Sınıfta “Kuru yemişler.

Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin , patetes cipsleri”nin satışı hizmetleri ile davacının 30. Sınıftaki “Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” emtiaları ve yine davacının başvurusu kapsamında yer alan bu emtiaların 35.05. sınıf kapsamında perakendecilik hizmetleri benzer ilişkili olduğu tespit edilmiştir.

Tespit edilen iş bu malların aynı raflarda ve reyonlarda alt alta, yan yana satılacağı, benzer tedarik/dağıtım kanallarıyla taşınacağı ve birbirleri arasında hammadde/içerik ilişkisi olması sebepleriyle birbiri ile ilişkili, benzer mallardan olduğu kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak; dava konusu marka başvurusundan çıkartılan ve iş bu davaya konu olan mal ve hizmetler ile redde mesnet markaların kapsamlarında yer alan mal ve hizmetlerin aynı, aynı tür veya benzer olduğu kanaatine varılmıştır.

Dava konusu marka başvurusunun; kenarları yuvarlatılmış dikdörtgen çerçeve içerisinde kırmızı renkle “...” ibaresi ile hemen altında “...” ibaresi ve görselin en üstünde 5 adet külah görselinin yerleştirilmesi ile oluşturulmuştur.

Redde mesnet markaların; bir tanesi düz yazı şeklinde “...”, diğeri ise “...” ibaresinin altında slogan niteliğinde yer alan “bir kaşıkta balkanlar” ibaresi ile kelime markasının hemen sol baş kısmına yerleştirilmiş külah şekli, bu şekilde yer alan ... görselinin içerisine karakteristik şekilde yerleştirilmiş “...” ibaresinden oluşmaktadır.

Taraf markaları global olarak karşılaştırıldığında; başvuru markasından çıkartılan ve iş bu davaya konu olan mal ve hizmetler ile redde mesnet markaların kapsamlarında yer alan mal ve hizmetlerin aynı, aynı tür veya benzer olduğu, başvuru markasında yer alan "..." sözcüğünün ve ... figürünün "..." sözcüğüne göre arka planda kaldığı, başvuru markasının esaslı unsurunu "..." sözcüğünün oluşturduğu,

redde mesnet markalarda yer alan "...", ... figürü ve "bir kaşıkta balkanlar" ibaresinin tali unsur oldukları, redde mesnet markaların esas unsurunun "..." ve "... ..." ibarelerinden oluştukları, "..." sözcüğünün redde mesnet markalarda, markaların genel görünümü içinde ayrı ve bağımsız olarak algılanabildikleri, buna göre, daha önce redde mesnet markaları gören, işiten, bu markalı mal ve hizmetlerden yararlanan ilgili tüketici kesiminin, daha sonra başvuru markası ile karşılaştığında, davaya konu mal ve hizmetlerden faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu marka ile redde mesnet markalar arasında ilişki kuracağı,

başvuru markası ile redde mesnet 2018/62848 sayılı markada bulunan ve tali unsur niteliğini haiz ... figürlerinin de "külahta ..." izlenimi ile birbiri ile benzer oldukları, "..." ve "..." ibarelerinin görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer oldukları, buna göre, başvuru markasını gören ya da işiten ilgili tüketici kesiminin, başvuru markası ile redde mesnet markaların aynı ticari kökenden geldiği hususunda yanılsamaya düşerek tüketim tercihinde bulunacağı,

bir kısım tüketici kesiminin markaların farklı ticari kökenleri işaret ettiğini algılaması ihtimalinde dahi bu kez marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı bulunduğu yönünde kafa karışıklığı yaşayacağı, dolayısıyla karşılaştırılan markalar arasında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesi bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Yukarıda izah edilen gerekçelerle; davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır