Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/636 K.2022/240

G. K.YAZILDIĞI TARİH : 14.04.2022

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: “Davacı ...Genel Müdürlüğünün 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş Kamu İktisadi Kuruluşu olduğunu, hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlarında temizlik hizmetlerini piyasaya yaptırdığını, bu bağlamda Antalya Havalimanı Temizlik Hizmeti alımı işinin 01.10.1995-31.06.2002 tarihleri arasında ...Turizm Tem. İn. San. Ve Tic. Ltd.Şti. ne, 01.07.2002-03.11 2003 tarihleri arasında ... Makine Tem. Sosyal Hiz. Bil. Sa.

Hiz. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne, 04.11.2003-31.03.2006 tarihleri arasında ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ne, 01.04.2006-31.12.2006 tarihleri arasında ...Sosyal Hiz. İht. İhr. Ve Tic. Ltd. Şti. Ne 01.01.2007-31.05.2007 tarihleri arasında ... Temizlik Firması'na, 01.06.2007-31.01.2008 tarihleri arasında ... Tem. Güv. Tur. Bilg. Sağ. Hizm. Yemek. Üre. San. Tic. Ltd. Şti.'ne, 01.01.2008-31.12.2009 tarihleri arasında ... Müş. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne, 01.01.2010-30.04 2010 tarihleri arasında ... Turizm Maden Enerji Bilgi İşl. Ltd. Şti.ne 01.05.2010-30.06.2010 tarihleri arasında ... Otomasyon Sosyal Hiz. Taş. Tem. Elekt. Orm. Ürün. Oto. Turz. İnş. Taah. Yem. Rek. San. Tic. Ltd. Şti.'ne, 01.07.2010-31.07.2010 tarihleri arasında NKS Temizlik Gıda Yemek Bilgi İşl. Ltd. Şti. Ne, 01.08.2010-31.12.2012 tarihleri arasında ...

Enerji Turizm Temizlik Madencilik İthalat ve İhracat Ticaret Limited Şirketi'ne, 01.01.2013-31.08.2013 tarihleri arasında ... Bilgi İşl. Tem. Yemk. Gıda Enr. Petr. Ür. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ne, 01.09.2013-31.12.2014 tarihleri arasında ... Kimya Kimyevi Maddeler Temizlik ve Tiıc. Ltd. Şti.'ne, 01.01.2015-28.02.2015 tarihleri arasında ... Endüstriyel Tem. Gıda İnş. Taah. Paz. San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne, 01.03.2015-30.03.2016 tarihleri arasında ... Özel Sağ. Hiz.

Tem. Bilg. Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd.

Şti.'ne yaptırıldığını, davalılar bünyesinde Antalya Havalimanında çalışmakta iken emeklilik nedeniyle iş akitleri sonlandırılan bir kısım işçiler tarafından kıdem tazminatlarının ödenmesinin talep edilmesi üzerine davacı Genel Müdürlük tarafından bir kısım işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1., özel şartnamelerin 8.1.2., veya 7.10. maddelerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin, İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez.

Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, yüklenici tarafından karşılanır. ...bu gıbı konularda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde düzenlemenin bulunduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2004/11-254 Esas, 2004/295 Karar sayılı ilamında, tarafların sorumluluğu yönünde sözleşme hükümleri dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğinin belirtildiğini ileri sürerek,

davacı Genel Müdürlük tarafından 10 işçiye ödenen 206.075,30-TL'nin davalı firmalar ile imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca ödeme tarıihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan muştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Kimya........ Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: “Borçlar Kanunu'nun 73/1 maddesi hükmüne göre rücu istemine esas davada zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu belirtilerek, davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde ismi geçen işçilerin davalı şirkette 01.09.2013-31.07.2014 tarihler arasında çalıştığını, başlangıçta sözleşme hükümlerinin 85 işçi il yürütülmesinin kararlaştırılmasına rağmen davacı Genel Müdürlük tarafından 62 işçi ile işe devam edilmesinin istendiğini bu nedenle davalı şirket tarafından diğer işçilerin iş akitlerinin feshedilmesi zorunda kalındığını,

işçilerin işten çıkarılması konusundaki sorumluluğun tamamen davacı İdareye ait bulunduğunu, sözleşme maddelerinde çalışan personelin her türlü kıdem ve ihbar tazmınatından doğan haklarından davalı şirketin sorumlu olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığını, sözleşmelerin davacı kurum tarafından maktu olarak hazırlandığı,

davacı kurum tarafından kıdem tazmınatlarına yönelik olarak davalı şirkete herhangi bir hakkediş ödemesi yapılmadığını, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79/1 maddesinde sözleşme giderleri arasında kıdem tazminatına ve ihbar tazminatına yer verilmediğini, 6552 sayılı yasanın 8. maddesi ile 4857 sayılı kanunun |112.maddesine eklenen fıkralar dikkate alındığında, davalı firmaya karşı dava açılmasının yasaya aykırı olacağı belirterek davanın reddine karar verilmesini dilemiştir.

Davalı ... Endüstriyel Tem. ........ Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde özetle:Davalı şirketin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sınırlı olduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımına uğradığını, İş Kanunu'nun 112. maddesinin gerekçesinden, davacı Genel Müdürlüğün rücu davasını açamayacağının anlaşıldığını, davalı şirkete yapılan bir kıdem tazmınatı ödemesinin bulunmadığını, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davalı şirketin sadece kendi dönemi ile sorumlu olduğunu belirtilerek, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ... Tem. Taah. İnş. Med. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın husumet yönünden reddi gerektiği, dava değerinin her bir davalı açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, İş Kanunu'nun 2/6. maddesi hükmüne göre asıl işveren ve alt işverenin işçilik tazminat ve alacaklarından birlikte sorumlu olduğunu, sözleşmelerde davalı şirketin kıdem tazminatından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığını, davacı Genel Müdürlüğün asıl işveren konumunda bulunduğunu,

sözleşme bedeli ve işçi sayısı dikkate alındığında hukuken ve mantıiken yüklenicinin işçilerin kıdem ve buna bağlı alacaklarından sorumlu olmasına imkan bulunmadığıni, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklik ile kıdem tazminatlarının Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından ödeneceği hususlarının düzenlendiğini belirterek, davanın reddini dilemiştir.

Davalı ... Bilgi İşl. Tem. Yemk. Gıda Enr. Petr. Ür. İnş. Nak. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı şirketin davacı Genel Müdürlüğe karşı olan hizmeti 01.01.2013-31.08.2013 tarihleri arasında ifa ettiğini, muvazaalı şekilde davalı şirket işçisi gösterilen işçilerin asıl işverenin işçileri olduğunu, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı Kanunda yapılan değişiklik ile kıdem tazminatlarının Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından ödeneceği hususlarının düzenlendiğini, dava konusu sözleşmenin önceden birden çok kişi ile imzalanmak üzere hazırlanmış tip sözleşme niteliğinde bulunduğunu, sözleşme hükümlerinin genel işlem niteliğinde olduğunu,

İş Kanunu'nun 2. Maddesi hükmü gereği davalı şirketin dava konusu alacaktan müştereken müteselsilen sorumlu tutulmasına imkan bulunmadığını belirtilerek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Sağ. Hiz. Tem. Bilg. Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili Mahkeme'nin Lüleburgaz Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davada davalı şirketin taraf sıfatının bulunmadığı, hizmet alım ihalelerinde ihbar ve kıdem tazminatına daire bir hüküm yer almadığını, ihbar ve kıdem tazminatına sözleşme giderleri arasında yer verilmediğini, davacı Genel Müdürlük tarafından bu kalemlere ilişkin olarak davalı şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığını, 4857 sayılı Kanunda 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, işçilerin kıdem tazminatlarının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanacağının hükme bağlandığını,

dava konusu uyuşmazlık açısından işyeri devrinin söz konusu olmadığını, Yargıtay ... Hukuk Dairesinin kararında rücu davalarında yüklenici şirketlerin 1/2 oranında sorumlu olacağına hükmedildiğini, davacı taraf aleyhine açılan davanın usulüne uygun olarak davalı şirkete ihbar edilmediğini, ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı Genel Müdürlüğün rücu hakkı bulunmadığını belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı ...

Enerji Turizm Temizlik Madencilik İthalat ve İhracat Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu alacağın 6098 sayılı Kanun'un 73. maddesi hükmüne göre zamanaşımına uğradığını, 4857 sayılı Kanun hükümlerine göre işyerinin devri halinde devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl süreyle sınırlı olduğunu, bu yönüyle de davanın zamanaşımına uğradığını, devir halinde kıdem tazminatından sorumluluğun devir tarihindeki ücret düzeyiyle sınırlı olduğunu, 6098 sayılı Kanun'un 167. maddesine göre iç ilişkide kendi payına düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun,

her bir borçluya ancak kendi payı oranında rücu edebileceğini, Yargıtay yerleşmiş kararlarının da bu yönde olduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnamelerde yüklenicinin işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı ve resmi tatil alacağı haklarından sorumlu olacağına dair açık bir hüküm bulunmadığını, kabul anlamına gelememek üzere davalı şirketin, kendi ihale dönemi ile sınırlı olmak üzere yapılan ödemenin 1/2'sinden sorumlu tutulması gerektiğini, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin kararında rücu davalarında yüklenici şirketlerin 1/2 oranında sorumlu olacağına hükmedildiğini,

4857 sayılı Kanunda 6552 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, işçilerin kıdem tazminatlarının ihaleyi yapan kurum ve kuruluş tarafından karşılanacağının hükme bağlandığını, kabul anlamına gelememekle birlikte davada yasal faiz talep edilebileceğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve ekleri, ödeme belgesi -Nitelikli hesaplama uzmanı Bilirkişi raporunda özetle; davalıların sözleşme dönem süreleri itibariyle davaya konu işçilik ödemesinden sorumlu olduğunu ve davalıların dava dışı işçiye ödenen 204.302,47 TL'den sorumlu olduklarını belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeye dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporunda belirtilen hesaplamalara göre;

Davacı ile davalı şirketler arasında farklı tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı, iş bu sözleşmeler kapsamında, davalı şirketlerde işçi olarak çalışmakta olan dava dışı işçilerin talepleri üzerine ve mevzuata uygun olarak kıdem tazminatı ödemelerinin davacı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bir kısım davalı vekillerince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; taraflar arasındaki akti ilişki nazara alındığında 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmamış olduğu anlaşılmakla, işin esası incelenmek suretiyle karar verilmiştir.

Davalılar arasında yer alan NKS temizlik Gıda....Ltd.Şti hakkında yargılama esnasında Antalya ...Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2015/947 Esas ve 2019/891 Karar sayılı iflas kararının 22.02.2021 tarihinde kesinleşmiş olduğu ne var ki 2.Alacaklılar toplantısının henüz yapılmamış olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi bakımından bu davalı hakkındaki davanın eldeki dava dosyasından tefrikine karar verilmek suretiyle yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce aldırılan ve dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınan bilirkişi raporu içeriğine göre,

Bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere, eldeki davanın tarafları arasında akdedilen sözleşme eklerinde yer alan teknik şartnamelerin 5.1., özel şartnamelerin 8.1.2., veya 7.10. maddelerinde “Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin, İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir. Yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez.

Yüklenicinin istihdam ettiği işçilerin İş Kanunu, SSK mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarda belirlenen tüm hak ve alacakları, yüklenici tarafından karşılanır. ...bu gıbı konularda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde düzenlemeler nazara alındığında dava dışı işçilere ödenen tazminatlar bakımından sorumluluğun davalılara ait olduğu, bununla birlikte sözleşmede hüküm bulunmasa dahi Yerleşik Yargısal içtihatlar nazara alındığında (Yüksek Yargıtay 23. H.D 01.07.2020 Tarih ve 2017/732 Esas ve 2020/2372 Karar) İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması,

sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği kanaatine varılmakla, bilirkişi tarafından tanzim olunan raporda yer alan hesaplamalar dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır