Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/869 K.2021/314

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ... Genel Müdürlüğünün 8.6.1984 tarih ve 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olarak kurulmuş, özel bütçeli, tüzel kişiliğe sahip bir Kamu İktisadi Kuruluşu olduğu, davacı Genel Müdürlüğünün hizmet binası ile işletmekte olduğu havalimanlarındaki güvenlik hizmetlerinin piyasaya ihale yoluyla yaptırıldığını, Diyarbakır Havalimanının temizlik hizmetlerinin. 01.01.1995-31.12.1997 tarihleri arasında davalılardan ... Temizlik İnş. San.

Ltd. Şti.,01.01.1998-14.01.2000 tarihleri arasında ... ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti-, 15.01.2000-31.10.2003 tarihleri arasında davalılardan ... İnş. Tem. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. 04.11.2003-31.08.2004 tarihleri arasında ... Hiz. Mad. Ün. İnş. Tem. Nak. Turz. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. 01.09.20014-31.12.2005 tarihleri arasında davalılardan ... İnş. Tem. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. 01.01.2006- 28.02.2006 tarihleri arasında ... Hiz. Mad. Ün. İnş. Tem. Nak. Turz. Teks.

San. ve Tic. Ltd. Şti. 01.03.2006- 31.12.2006 tarihleri arasında davalılardan ... Müş. Ltd. Şti. 01.01.2007- 31.12.2007 tarihleri arasında davalılardan .... İnş. Petr. Ürün. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Org. İnş. Turz. Elek. Tar. Gıd. Eğit. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 01.01.2008- 31.12.2009 tarihleri arasında davalılardan .... İnş. Petr. Ürün. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. 01.01.2010-31.12.2012 tarihleri arasında davalılardan ... İnş. Tem. Otom. San. Tic.

Ltd. Şti.’ne yaptırıldığı, Davalı ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşmeler ile ekleri teknik şartname ve genel şartnamelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin. İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...’ne yüklenemez.” düzenlemesinin yer aldığı, Yargıtay içtihatlarına göre de taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak yüklenici firmaların sorumluluğunun bulunduğunu, bu nedenle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 120.856,69-TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalılardan ... İnş. Tem. Gıd. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Sağlık Hiz. Mad. Ün. İnş. Tem. Nak. Turz. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 13.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; İhtiyari dava arkadaşlığındaki tüm davalıların birbirinden bağımsız olduğu ve her bir dava için ayrı ayrı yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunun, davacının her bir davalıdan ne kadar istediğine yönelik açıklama yapması gerektiğini, sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılardan .... İnş. Petr. Ürün. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 20.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

“Davalı şirketin sorumluluk süresinin sona erdiği, devir halinde devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sınırlı olduğu, bu nedenle sorumluluğunun 31.12.2011 tarihi itibariyle sona erdiği, 4857 sayılı İş Kanuna göre kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün kamu kurum ve kuruluşlarına ait bulunduğu, Kamu İhale Tebliğinin 78. maddesinde teklif fiyata dahil olacak tüm giderlerin sayıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.11.2017 tarih 2015/22-1408 Esas, 2017/1319 Karar sayılı kararı ile kıdem tazminatından asıl işverenin sorumlu olacağının belirtildiği,

ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağından son işverenin sorumlu olduğu, davalı şirketin dava dışı çalışanların kendi bünyesinde hizmet verdiği dönemlere ilişkin UBGT dahil tüm işçilik alacakları zamanında ve eksiksiz ödediği, bu nedenle davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığı, davalı şirketin işçilik tazminat ve alacaklarından asıl işveren ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği, davanın zamanaşımına uğradığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi” talep edilmiştir.

Davalılardan ... İlaç Sağl. Hiz. İnş. Elkt. Gıd. Üm. Bilg. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından verilen 20.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle. “Davanın husumet yönünden reddi gerektiği, 6552 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince dava dışı işçi tarafından talep edilen işçilik alacaklarını asıl işveren konumunda bulunan davacı ...

Genel Müdürlüğü tarafından ödenmesi gerektiği, davalı şirketin dava dışı işçinin gerçek işvelinin olmadığı, dava dışı işçilerin asıl işveren konumunda bulunan ...’nin emir ve talimatları doğrultusunda çalıştığı, davalı şirkete bir sorumluluk yükletilecekse dahi tüm davalılar yönünden borcun yarısından davacı kurumun sorumlu olması gerektiği, kalan kısmından ise davalı şirketlerin dava dışı işçileri çalıştırdığı dönemler dikkate alınarak hesap yapılması gerektiği, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 24.06.2015 tarihli kararının da bu yönde olduğu,

taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin normlar hiyerarşisi gereğince kanun hükümlerine aykırı olamayacağı, davacı tarafın asıl işveren sıfatını ortadan kaldıran bir düzenlemenin mevcut olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi” talep edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına dair sözleşme uyarınca dava dışı işçilere yapılan işçilik alacağına ilişkin ödemenin davalı şirketlerden rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Dava dışı işçilerin SGK kayıtlarının ve davaya konu takip dosyalarının Uyap üzerinden kalem personelince çıktısının alınarak dosya arasına alınmasına karar verilmiş olup gerekli evraklar Uyap üzerinden Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Davaya ve takibe konu İş Mahkemesi ve İcra Dosyalarının celbi sağlanmış olup dosyamız arasına alınmıştır.

Dosyanın konusunda uzman iş ve sosyal güvenlik uzmanı bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere var ise davacı tarafın alacağının tespitinin yapılması istenilmiş olup, 19/01/2021 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi Raporunda Özetle: Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçilere yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarların, ... ... Temizlik İnş. San. Ltd. Şti. 695,39-TL , ... .. Ltd. Şti. 29.117,78-TL , ... Sağlık... Ltd. Şti. 7.940,67-TL, ... Müh. .. Ltd. Şti. 6.710,42-TL, .... İnş. ... Ltd. Şti. 8.052,48-TL, .... İnş. Ltd. Şti. 16.104,96-TL , ... İnş. .. Ltd. Şti. 51.234,99-TL olabileceği düşünülmektedir.

SGK Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre dava dışı işçilerin çalışmalarının davalılardan ... ilaç .. Ltd. Şti. Nezdinde geçmediği, ancak davacı Genel Müdürlük ile .... Ltd. Şti.- ... İlaç ... Ltd. Şti. İş ortaklığı arasında işe başlama tarihinden itibaren 306 geçerli 27/02/2006 tarihli sözleşmenin imzalandığı, bu nedenle dava dışı işçilere yapılan ödeme miktarının 6.710,42-TL'sinden davalılar .... Müh... Ltd.

Şti. 'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olabileceği, Dava dışı İşçilere yapılan ödemelerin 85152,48- TL'sinden .... İnş...Ltd. Şti. İle ... Org... Ltd. Şti'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olabileceği, Dava dışı işçilere yapılan ödemelerin 51.234,99-TL‘sinden ... İnş. .. Ltd. Şti. İle ... Org. ..Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, belirtilmiştir.

11.09.2014 gün ve 29116 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 6552 sayılı Kanun'un 8.maddesi ile bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatını düzenleyen 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesinde; "...4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları;

a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından,

b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir..." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dava dışı işçiye karşı müteselsilen sorumludurlar.

Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve eki idare şartnamede sorumluluğun davalı yükleniciye ait olduğuna ilişkin açık hüküm bulunmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmadan davanın açıldığı anlaşıldığından davalının zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalılar ile ayrı ayrı hizmet sözleşmesi akdettiği, dava dışı işçilerin hizmet alımına ilişkin davalı şirketler nezdinde belirli bir dönem içinde çalıştığı görülmüştür. Alınan bilirkişi raporu denetime elverişli, usul ve yasaya uygun olduğundan hükme esas alınmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, sözleşme ve ekinde işçilik ödemesi bakımından alt işverenin sorumluluğu konusunda açık hüküm bulunduğu, davalıların işçinin çalıştığı dönemler sınırlı olmak üzere tam sorumluluğunun olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, dosya kapsamında birden çok ödemenin olduğu ve bu tarihlerin farklı olduğu, davacı vekilinin de hangi ödeme için hangi tarihten itibaren faiz talep ettiğini açıklar beyanda bulunmadığı anlaşıldığından en son ödemenin yapıldığı tarih olan 09/07/2018 ödeme tarihinden itibaren avans faizine hükmedilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... e-imza Hakim ... · e-imza