Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/302 K.2023/816

....

DAVA

Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluk Davası

DAVA TARİHİ : 26/11/2018

KARAR TARİHİ : 07/12/2023

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 07/01/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı iddiasında özetle; Ortağı bulunduğu ...'nin Yönetim Kurulu üyeleri olan davalıların, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulunun yaptığı denetim

esnasında, talep edilen defter ve belgeleri süresi içerisinde ibraz etmeyerek, şirkete KDV,

Gecikme Cezası ve Vergi Ziyaı adı altında vergi cezaları verilmesine sebep olmaları sonucu

şirketin uğradığı belirsiz tutardaki zararların tespiti ve tazmini amacıyla, öncelikle, Soyut Yapı

ve Mühendislik A.Ş'nin bağlı olduğu Polatlı Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzakere yazılarak,

defter ve belge ibraz edilmemesi sebebine dayalı olarak, şirkete verilen vergi cezalarının cins ve

tutarlarının ve şirketin uğradığı zararın tespiti halinde arttırılmak üzere şimdilik 5.000 TL zararın, davalılardan tahsil edilerek, zarara uğrayan ....’ye ödenmesine

karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ıslah dilekçesi sunmasına rağmen, verilen kesin sürede ıslah harcını yatırmamış, ıslah talebinden vazgeçmiş sayılmıştır.

Davalılar vekili savunmasında özetle; Dava konusunun açık olmamakla birlikte, dava konusu iddialar

Soyut Yapı ve Mühendislik Şirketine ilişkin ise ve zarar doğmuş ise, muhtemel zararlara sebebiyet veren kişinin, defter ve belgeleri elinde tutan ve sonrasında Vergi Dairelerine ihbarda bulunan davacının bizzat kendisi olduğunu, davacının, ...ve Mühendislik

A.Ş.'nin hissedarlarından olduğunu, 2012 yılında o tarihteki şirketin merkezi olan binada çocukları ile birlikte davalı Hasan ÇOLAK ve diğer davalılara saldırması ve olayların büyümesi üzerine tüm davalıların şirketin

merkezi olan ve aynı zamanda arşivi bulunan binadan ayrılmak zorunda kaldıklarını, davacının ise 2012 yılından beri yukarıda adresi yazılı binayı ve arşivini haksız şekilde

kullanmaya ve kontrolünde tutmaya devam ettiğini, yaralama olayına ilişkin olarak Ankara

24. Asliye Ceza Mahkemesinde açılan 2012/482 Esas sayılı davada mahkumiyet hükmü verildiğini,

temyiz aşamasında olduğunu, şirket kayıtlarının tutulduğu ve arşivinin

bulunduğu binayı haksız şekilde ele geçirdikten sonra vergi kayıt ve defterlerini de gizleyerek

davalıların ve gruba ait tüm şirketlerin zarara uğraması amacıyla yetkili vergi dairelerine

ihbarlarda bulunduğunu, ihbarları sonrası vergi daireleri yetkililerinin kayıt ve defterleri

istemelerine rağmen ibraz etmeyerek, şirketler hakkında haksız işlemler başlatılmasını ve

yetkililer hakkında ceza davası açılmasını sağladığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Dava, TTK.'nun 553 ve devamı maddelerine dayalı, Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin Sorumluluğu davasıdır.

Tarafların dayandığı tüm deliller, vergi dairesindeki kayıtlar ve taraflar hakkında açılan dava dosyaları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Polatlı Vergi dairesi Müdürlüğünün 27.12.2022 tarihli cevabi yazısında; "Dairemiz 7770031247 vergi kimlik numaralı mükellef ...Ve Mühendislik Anonim Şirketi

hakkında; 2011,2012 yılına ait defter ve belgelerini 2013 yılında incelemeye ibraz etmeyerek gizlediği için

kurumun temsilcileri hakkında kamu davası açılabilmesi amacıyla 17/10/2014 tarih ve 2014-A-3180/22

sayılı Vergi Suçu Raporu düzenlenmiştir.

Defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden 08,09,10,11,12/2012 dönemi KDV tarhiyatı ve

3 katı vergi ziyaı cezası kesilmesi hakkında 17/10/2014 tarih ve 2014-A-3180/19 sayılı Vergi İnceleme Raporu düzenlenmiştir. Söz konusu rapora göre 2014111913DtC0000022, 2014111913DtC0000019,

2014111913DtC0000018, 2014111913DtC0000020, 2014111913DtC0000021 numaralı vergi ceza

ihbarnameleri düzenlenerek 01/14/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ödevli ilgili ihbarnameleri Ankara 6.Vergi Mahkemesinin E:2014/2548 Esas sayılı dosyasında dava konusu yapmıştır. Dava sonucuna göre düzenlenen 2016011101Dti0000008, 2016011101Dti0000005, 2016011101Dti0000004,

2016011101Dti0000006, 2016011101Dti0000007 numaralı tahakkuk fişleri 7326 sayılı yapılandırma kanunu ile 2021073091Dti0000012, 2020122689Dti0000064 tecil dosyasında yapılandırılmış ancak

herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden 06,12/2013 dönemi KDV tarhiyatı ve 3 kat vergi ziyaı kesilmesi hakkında 17/10/2014 tarih ve 2014-A-3180/20 sayılı Vergi İnceleme Raporu düzenlenmiştir. Söz konusu rapora göre 2014111913DtC0000024, 2014111913DtC0000023 numaralı vergi ceza ihbarnameleri düzenlenerek 01/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ödevli ilgili ihbarnameleri

Ankara 6. Vergi Mahkemesinin E:2014/2549 Esas sayılı dosyasında dava konusu yapmıştır. Dava sonucuna göre düzenlenen 2016012101Dti0000005, 2016012101Dti0000004 numaralı tahakkuk fişleri

7326 sayılı yapılandırma kanunu ile 2021073091Dti0000012 tecil dosyasında yapılandırılmış ancak

herhangi bir ödeme yapılmamıştır.

Defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden 01,03/2014 dönemi KDV ve 3 kat vergi ziyaı cezası düzenlenmesi hakkında 17/10/2014 tarih ve 2014-A-3180/21 sayılı 2014111913DtC0000025,2014111913DtC0000026 numaralı vergi ceza ihbarnameleri düzenlenerek 01/12/2014 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ödevli ilgili ihbarnameleri Ankara 6. Vergi Mahkemesinin E:2014/2550 Esas sayılı dosyasında dava konusu yapmıştır. Dava sonucuna göre düzenlenen 2016012101Dti0000002, 2016012101Dti0000003 numaralı tahakkuk fişleri 7326 sayılı yapılandırma kanunu ile 2021073091Dti0000012 tecil dosyasında yapılandırılmış ancak herhangi bir ödeme yapılmamıştır. " şeklinde cevap verilmiştir.

Dosyamızda davalılara yönelik sorumluluklarını gerektiren eylemleri ile ilgili olarak, Ankara Batı 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/771 Esas sayılı dosyasında, dosyamız davalıları hakkında, '213 sayılı VUK Muhalefet Suçundan' açılan davada.

"Her ne kadar sanıklar hakkında 2014 yılı mali yılı içerisinde yapılan ihtara rağmen 2009,2012 yıllarına ait şirketin yasal defter ve belgelerini incelemek için vergi dairesine ibraz etmedikleri ve bu şekilde vergi usul kanununa muhalefet suçunu işledikleri talebiyle cezalandırılmaları istemi ile kamu davası açılmış ise de.

Sanıkların dava dışı Mürşit Çolak ile Soyut Ticaret Üretim Danışmanlık Pazarlama Anonim Şirketi'nin yönetim kurulu üyeleri oldukları, aynı zamanda şirket ortağı olan Mürşit Çolak ile 2012 yılında ortaklıktan kaynaklanan anlaşmazlık yaşandığı, anlaşmazlık sebebiyle 2012 yılında Mürşit Çolak'ın şirket yönetiminden ayrıldığı, 31/05/2013 tarih 8332 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine göre sanıkların şirketin yönetim kurulu üyeleri oldukları ancak Mürşit'in kurulda yer almadığı, 2012 yılında şirketin Tahran Caddesi No:30 GOP Ankara olan merkezinin Cumhuriyet mah.

Eskişehir Yolu 55 km No:24 Temelli/Sincan/ANKARA olarak değiştirildiği, yaşanan anlaşmazlık neticesinde 04/02/2012 tarihinde dava dışı Mürşit'in şirket yönetimini fiilen devraldığı, sanıkların eski adresteki şirkete girmesine izin vermediği ve defter ve belgelerin eski şirket merkezinde olması sebebiyle yapılan tebligata rağmen yasal inceleme yapılması amacıyla ilgili kuruma teslim edemedikleri;04/02/2012 tarihinde gerçekleşen ortaklıktan kaynaklanan anlaşmazlık sebebiyle kamu davası açılmış olduğu,

Ankara 24. Asliye Ceza Mahkemesinin Yargıtay incelemesinde olup kesinleşmemiş olan 30/06/2014 tarih 2012/482 esas 2014/763 karar sayılı kararı ile mürşit ve çocukları hakkında bu dosyadaki sanık Hasan Çolak aleyhine kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçundan mahkumiyetine karar verildiği, ayrıca sanık Hasan'a yönelik yaralama suçundan da Mürşit'in çocuklarına mahkumiyet kararı verildiği;

Ankara 5. Vergi Mahkemesinin henüz Danıştay incelemesinde olup kesinleşmemiş olan 26/12/2014 tarihli 2014/1357 esas 2014/2394 kararı ile 2014/1358 esas 2014/2395 karar sayılı kararları ile sanıklara ait bir diğer şirket olan ...'nin, "Olayda davacı şirket yeni yönetiminin, eski yönetimce şiddete maruz kaldığı, defter ve belgelere el konulduğu, eski yönetim mensupların karşı şiddet eylemlerinden dolayı kamu davası açıldığı, talep edilmesine karşın defter ve belgelerin yeni yönetime verilmediği, dosyaya sunulan duruşma tutanağı ve diğer belgelerden görülmektedir.

Bu bağlamda defter ve belgelerin, davacı şirketin iradesi dışında elden çıktığı sonucuna varılmıştır. KDV indirimlerinin kabul edilmemesi suretiyle yapılan tarhiyatın hukuku aykırı olduğu..." gerekçesiyle şirket hakkında 2008-2009 dönemine ait KDV ve vergi zıyaı cezası tarhiyatlarının iptal edilerek sanıklar lehine karar verildiği,

Ankara Batı 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 05/12/2017 tarih ve 2016/244 esas ve 2017/753 karar sayılı kararı ile de bu dosyadaki sanıklar Ali Çolak, Hasan Çolak, Devrim Ersanlı hakkında sahibi oldukları diğer bir şirket olan Soyut Holding A.Ş.'nin 2009 yılına ait defter ve belgeleri ibraz etmemeleri sebebiyle vergi usul kanununa muhalefet suçunu işlediklerinden bahisle yürütülen kamu davasında sanıklar hakkında beraat kararı verildiği;

... karar sayılı kararı ile sanıklara ait olan .... Hakkında açılan vergi usul kanununa muhalefet suçundan açılan kamu davasında da sanıklar hakkında beraat kararı verildiği; .... esas 2019/369 karar sayılı kararı ile sanıkların yetkilisi olduğu .... Hakkında 2012 yılında istenen defter ve belgeleri ibraz etmemeleri sebebiyle vergi usul kanununa muhalefet suçundan açılmış kamu davasında da beraat kararı verildiği görülmekle;

Dosya içerisinde bulunan 20/11/2014 tarihli Mürşid Çolak imzalı yazılı belge ile VDK tarafından istenen ilgili defter ve belgelerin Tahran Caddesi No:30 GOP Ankara adresindeki şirkette olduğunun bildirildiği, bu adresin eski şirket merkezi olduğunun görüldüğü...

Mahkemesince karara bağlanmış olan kamu davası göz önüne alındığında hayatın olağan akışı içerisinde sanıkların aralarında kamu davası bulunan eski yönetime ve eski şirket merkezindeki defter ve belgelere ulaşamayacakları anlaşılmakla, sanıkların istenen defter ve belgeleri iradeleri dışında gerçekleşen sebepler dolayısıyla ellerinde bulunduramadıkları, sanık Hasan tarafından yasal defterlerin şirket yetkililerine iade edilmesi gerektiğinin birçok kez dava dışı Mürşit'e ihtar edildiğinin dosya içerisindeki sms, mail, belirli gün ve saatte teslim taahhüdü içeren telgraf çıktılarıyla sabit olduğu,

ancak bu ihtarlara rağmen defter ve belgelerin sanıklara verilmediği yönündeki sanıkların savunmalarının olayı şüphede bıraktığı ve böylelikle sanıkların mücbir sebep kapsamında düşünülmesi mümkün olan sebeplerle defter ve belgelerini ibraz edemediklerinin de kabul edilebileceği anlaşıldığından, sanıkların şirketin yasal defterlerinin kendilerinde olmadığı savunmalarının aksine tüm sanıkların üzerlerine atılı vergi usul kanununa muhalefet suçunu işlediklerine dair kesin ve her türlü şüpheden uzak delil elde edilemediği" gerekçesi ile beraatlerine karar verilmiş, verilen karar kesinleşmiştir.

Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama Bilirkişisinde oluşan bilirkişi heyetinin 20.10.2022 tarihli raporunda;"

Dava dışı ....nin yönetim kurulu üyelerinin, şirket defter ve belgelerini vergi müfettişlerine ibraz etmemeleri nedeniyle, şirkete resen tarh edilen vergi ve kesilen cezaların vergi asılları toplamının 2.390.133,54 TL olarak hesaplandığını,

Vergi Dairesinden gelen cevabi yazıda dava dışı ....nin 08/02/2022 tarihi itibari ile 1.517.254,14 TL vergi aslı borcu bulunduğunun belirtildiği, hesaplanan vergi inceleme raporuna istinaden düzenlenen vergi ve cezaların aslının 2.390.133,54 TL olduğu dikkate alındığında düzenlenen bu vergi ve cezalara ilişkin kısmı ödeme yapıldığının değerlendirildiği,

şirketin defter ve belgelerinin ibraz edilmemesi nedeniyle kurumca kesilen vergi ve

cezalarının asılları toplamı 2.390.133,54 TL olduğu, dava tarihine kadar işleyen gecikme

zammının 1.052,167,12 olduğu, dolayısıyla dava dışı şirketin muhtemel uğrayacağı zararın

(2.390.133,54 +1.052.167,12) 3.442.300,66 TL olacağı,

d

avacı Mürşit Çolak 30/05/2012 tarihli 177 nolu karar ile yönetim kurulu üyeliğinden istifa ettiği, bu kararın 28/11/2012 tarihinde tescil edilerek 03/12/2012 tarih 8206 sayılı Türkiye

Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlandığı, davacı Mürşit Çolak’ın yerine yönetim kuruluna Berfin

Çolak Ersanlı’nın atandığı, 27/05/2013 tarihli genel kurulu göre Hasan Çolak, Ali Çolak, Devrim Ersanlı, ve Berfin

Çolak Ersanlı’nın 3 yıl süre ile yönetim kurulu üyeliğine seçildiği, defter ve belge isteme yazısının tebliğ edildiği 10.10.2013 tarihinde ve incelemenin yapıldığı 17.10.2014 tarihinde dava dışı şirket yöneticilerinin Hasan Çolak, Ali Çolak, Devrim

Ersanlı, ve Berfin Çolak Ersanlı’nın olduğu, davacı Mürşit Çolak’ın 19/04/2022 tarihli ...Ve

Mühendislik A.Ş.'ne yazılan müzekkere hakkında konulu yazısında; “Şirket defter belgelerinin

devir ve teslimi ile ilgili herhangi bir tutanak düzenlenmediği” belirtilmiştir.

Dava konusuna ilişkin yasal düzenlemelerde;

"Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve tasfiye memurlarının sorumluluğu" başlıklı TTK.’nun 553. Maddesinde ;

"(1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas

sözleşmeden doğan yükümlülüklerini (Ek ibare : 6335 - 26.6.2012 / m.28) kusurlarıyla ihlal

ettikleri takdirde, (...)(*) hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.

(2) Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi, kanuna dayanarak,

başkasına devreden organlar veya kişiler, bu görev ve yetkileri devralan kişilerin seçiminde makul

derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi hâli hariç, bu kişilerin fiil ve kararlarından sorumlu

olmazlar.

(3) Hiç kimse kontrolü dışında kalan, kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar veya

yolsuzluklar sebebiyle sorumlu tutulamaz; bu sorumlu olmama durumu gözetim ve özen yükümü gerekçe gösterilerek geçersiz kılınamaz.”

Şirketin zararı, Genel olarak başlıklı TTK.'nin 555. Maddesinde;

"(1) Şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler.

(2) Pay sahibinin açtığı davayı hukuki ve maddi sebepler haklı gösterdiği takdirde, mahkeme, dava giderleriyle avukatlık ücretini, bu giderler davalıya yükletilemediği hâllerde, davacı pay sahibiyle şirket arasında, hakkaniyete göre paylaştırır."

Hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda, iddia, savunma ve deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Davacının, yönetim kurulu üyeleri olan davalıların, vergi denetim elemanlarının denetim sırasında talep ettikleri defter ve kayıtları ibraz etmeyerek, KDV,

Gecikme Cezası ve Vergi Ziyaı adı altında vergi cezaları verilmesine sebep olmaları sonucu

şirketin zarara uğramasına sebebiyet verdiklerini idda etmiş, davalılar ise, daha önce yönetim kurulu üyesi olan davacının, şirket kayıtlarının tutulduğu ve arşivinin

bulunduğu binayı haksız şekilde ele geçirdikten sonra, vergi kayıt ve defterlerini de gizleyerek

davalıların ve gruba ait tüm şirketlerin zarara uğraması amacıyla yetkili vergi dairelerine

ihbarlarda bulunduğunu, ihbarları sonrası vergi daireleri yetkililerinin kayıt ve defterleri

istemelerine rağmen ibraz etmeyerek, şirketler hakkında haksız işlemler başlatılmasını ve

yetkililer hakkında ceza davası açılmasını sağladığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalılar hakkında,dava konusu olayla ilgili olarak Ankara Batı 5. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/771 Esas sayılı dosyasında, dosyamız davalıları hakkında, '213 sayılı VUK Muhalefet Suçundan' açılan davada, davacı ve davalılar arasında yaşanan anlaşmazlık neticesinde 04/02/2012 tarihinde davalıları, davacıdan şirket yönetimini fiilen devraldığı,

davacının, davalıların eski adresteki şirkete girmesine izin vermediği ve defter ve belgelerin eski şirket merkezinde olması sebebiyle yapılan tebligata rağmen yasal inceleme yapılması amacıyla ilgili kuruma teslim edemedikleri, dosyamız davalılarının, yasal defterlerin şirket yetkililerine iade edilmesi gerektiğinin birçok kez davacıya sms, mail, belirli gün ve saatte teslim taahhüdü içeren telgrafla ihtar edildiği, ancak bu ihtarlara rağmen defter ve belgelerin davalılara verilmediği kabul edilerek, davalıların beraatine karar verilmiştir.

Bu karar kesinleşmiştir. Ceza mahkemesi kararında beraate esas olan davacının ticari defter ve kayıtları teslim etmediği vakıası, davalıların bu yöndeki savunmasını ispatlar çok kuvvetli delildir. Davacı da, şirkete ait defter ve belgeleri yönetim değişikliğinde davalılara teslim ettiğini ispatlıyamamıştır. Davalılara TTK 553 ve devamı maddeleri uyarınca isnat edilen husus kusura dayalı sorumluluktur.

Davalıların şirket zararına sebebiyet veren kusurlu davranışı ispatlanamadığından açılan sorumluluk davasının reddine karar verilmiştir.

....