Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/497 K.2023/332

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/497 Esas - 2023/332

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

... GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2020/497 Esas

KARAR NO : 2023/332

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/10/2020

KARAR TARİHİ : 08/05/2023

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 08.06.2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Asıl davada davacı/birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil kurumun kamu tüzel kişiliğine sahip olup asıl işi olan ... üretimi dışındaki işleri kamu ihale mevzuatı çerçevesinde dışarından temin ettiğini, bu kapsamda Kürtün HES bünyesinde çalışan dava dışı işçilerin bağlı olduğu alt işverenlikler ile yapılan ihaleler neticesinde imzalanan sözleşmeler ile işin davalı şirketlere verildiğini, davalı şirketlerin kendi işçilerinin alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını ve dava dışı işçilere ödemelerin teşekkül tarafından yapıldığını, teşekkül aleyhine dava dışı işçiler tarafından kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı taleplerine ilişkin olarak ...

44. İş Mahkemesinde toplu olarak 22 dava açıldığını, davalarda davaların kabulü yönünde karar verildiğini, teşekkül tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu bulunduğunu, teşekkül ile davalı yükleniciler arasında imzalanan sözleşmelerde sözleşme kapsamında çalıştırılan işçilerin ücreti ve her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını, icra dosyasına sunulan teminat mektupları dava dışı işçiler vekilince nakde dönüştürülerek ...

22. ve 15. İcra Müdürlüğünden gönderilen bakiye borç muhtırası sonunda da ayrıca ödeme yapıldığını, dava dışı işçilere toplamda 940.856,01-TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemenin 361.089,96-TL tutarındaki kısmının davalılardan Potansiyel... Tic. Ltd.

Şti.'den nakde çevrilerek mahsup edildiğini, bu halde teşekkül tarafından dava dışı işçilere toplamda 579.766,05-TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçilerin alt işverenliklerinde çalıştığını, ödenen meblağdan sorumluluğun da alt işverenliğe ait olduğunu, şimdilik her bir davalıdan 100,00-TL olmak üzere toplam 300,00-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar tarafına yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Islah Dilekçesi: Davacı vekili 28.02.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; Bilirkişi raporlarında davalılardan ... A.Ş. aleyhine bedel tespit edilmemesi nedeniyle bu firma yönünden ıslah talep edilmediğini belirterek, -Davalı ...Yurtiçi Ve Yurtdışı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd.Şti bakımından talep edilen 100,00-TL alacağın 208.743,54-TL -Davalı... A.Ş. 'den talep edilen 100,00-TL alacağını ise 179,623,00-TL olarak ıslah etmiştir.

Asıl davada davalı/ Birleşen davada davacı Potansiyel... Ltd.Şti. vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı ile müvekkili firma arasında 2014/2393ihale kayıt nosu ile 01/04/2014 tarihinde imzalanan sözleşme gereğince işin 730 takvim günü içerisinde belirlenen 22 işçi ile birlikte yapımı konusunda anlaşmaya varıldığını, 2014 yılı 4. ayı ile 2016 yılı 4.ayı arasında istihdam edilen işçilerin belirsiz süreli iş sözleşmelerinin imzalanarak edimlerin yerine getirildiğini, KÜRTÜN HES’in özelleştirilmesi sonrasında 29/04/2016 tarihinden itibaren bu santralin ...

Enerji A.Ş tarafından işletilmeye devam ettiğini, sözleşme gereği tamamlanan işin teminatı kapsamında 285.000,00 TL ve son hakedişlerden kalan bakiye alacağının ...’tan istenilmesine rağmen sonuç alınamadığını hatta işçilerlebelirle süreli sözleşmeler yapıldığını, işçilerin hakettikleri kıdem ve ihbar tazminatına dair alacakları yönünden davalı ...’ın sorumlu bulunduğunun belirlendiğini, ancak ...’ın 22 adet işçiye dair bir kısım alacak bedellerini tablolaştırarak (940.856,01 TL’den 285.000,00TL’lik teminatının 361.089,96 TL üzerinden mahsubu yapılıp) birleştirme talep edilen ...

6.ATM’nin 2020/497 esas sayılı dava dosyasının ikame edildiğini, oysa mahsubun hukuka aykırı bulunduğunu, başka firmalarında bu işçileri çalıştırdığını, arabuluculuktan sonuç alınamadığını, işçilerin halen çalıştığını bildirerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL ‘nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve etmiş, iş bu davanın ... 6.ATM’nin 2020/497 esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Dava dışı işçilerin müvekkil şirket nezdinde çalıştığı döneme ilişkin hak etmiş oldukları tüm alacaklarının işçilere ödendiğini, davacı ... Üretim A.Ş. ...

HES İşletme Müdürlüğü ile müvekkil şirket arasında akdedilen 14.01.2011tarihli Hizmet Alımları TİP Sözleşmesi ile Kürtün HES'in (22 kişi ile) 3 yıl süreli işletilmesi ve bakımına ilişkin hizmet işi sözleşmesinin imzalandığını, dava dilekçesinde liste halinde sunulan 22 işçiden ... hariç olmak üzere diğer işçilerin tamamının davalı şirket nezdinde çalışmaya başladığını, sözleşme kapsamındaki işin 3 yıl sonra diğer davalı ...Ltd.

Şti.'ye ihale edildiğini, bahsi geçen işin 3 yıl sonunda tekrar davalı şirkete ihale edilmemesi sebebiyle davalı şirketin hizmetlerinin sona erdiğini, Kültün HES'teki hizmetlerin sona ermesinin ardından davalı şirkette çalışan dava dışı işçilerin iş akitlerinin de 09.04.2014 tarihinde kendiliğinden sona erdiğini, dava dışı işçilerin kıdem tazminatının devir tarihindeki ücretlerinin hesaplanarak işçilere ödendiğini, dava dışı işçilerden ...'ün davalı şirket nezdinde çalışmasının mevcut olmadığını,

dava dışı işçilerden ... ... ... 'nın işin devir tarihi olan 09.04.2014 tarihi itibariyle müvekkil şirketteki çalışma sürelerinin 1 yıldan az olması nedeniyle kıdem tazminatı ödenmediğini, yapılan ödemelerin ... 44. İş Mahkemesi 2016/1534-1555 E. Sayılı seri dosyasında mevcut olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Davacı kurum ile müvekkil idare arasında Kürtün Hidroelektrik Santralinin işletilmesine ilişkin sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 13.12. maddesinde, yüklenici çalıştırdığı personel ve kendi firmasıyla ilgili İş Kanunu, SSK Kanunu, İş Mevzuatı, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu ile bu konudaki diğer yasa, tüzük ve yönetmeliklerde emredilen SSK primleri, vergi, tazminat vb. diğer bütün yasal yükümlülükler yükleniciye aittir hükmüne yer verildiğini, davalı idarenin sözleşme konusu işte yükümlülüklerini yerine getirirken 2 türlü personel çalıştırdığını, bunların ...'ın kadrolu personeli ve söz konusu iş için alınmış geçici işçilerden oluştuğunu,

dava dilekçesinde belirtilen 22 işçi ile ilgili bu işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları hakedip etmediklerine Kültün HES'te hangi şirket kapsamında ne kadar süre ile çalıştıklarına, iş akitlerinin ne şekilde sone erdiğine ve bu konuda hangi kurum ya da şirketin sorumlu olduğuna dair davalı kurumda herhangi bir bilginin mevcut olmadığını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

BİRLEŞEN ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/241 Esas sayılı dosyasında

Davacı vekili tarafından verilen 20.04.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı firma ile davalı Türkiye ... Üretim A.Ş. Arasında imzalanan 2014/2393 İhale kayıt numaralı ve 01.04.2014 tarihli sözleşme gereğince 730 takvim günü içerisinde sözleşme ile belirlenen işin 22 işçi ile birlikte yapılması konusunda anlaşıldığı, Kürtün HES'in Özelleştirilmesi sonucu 29.04.2016 tarihinden itibaren bu santralin ... Enerji A.Ş. Tarafından işletilmeye devam edildiği, İşin sona ermesi üzerine davacı şirketin teminat olarak yatırmış olduğu 285.000,00-TL ile son hakedişlerden kalan bakiye alacağını alabilmek için davalı ...'tan defalarca talepte bulunduğu ancak bir sonuç alamadığı,

Davalı ... tarafından 22 işçi için ödenen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve bunların ferilerine ilişkin miktarların tahsili için dava açıldığı, yapılan mahsup işleminin tamamen hukuka aykırı olduğu, zira belirli süreli iş sözleşmesi neticesinde işçilerin kıdem ve ihbar tazminatı hakkının bulunmadığı, davacı şirketin teminatından 285.000,00-TL ve hakedişlerinden 76.089,96-TL kesinti yapılarak davacı şirkete ödenmediği, davacı şirketin toplam sorumlu tutulduğu miktarın 361.089,96-TL olduğu belirtilerek, dosyanın ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/497 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, şimdilik 100,00-TL'nin avans faizi ile birlikte davalı ... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü'nden tahsiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

DELİLLER

-Sözleşme örnekleri: Davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalılardan... ... Mühendislik Hizmetleri Telekomünikasyon Maden İnşaat ve Ticaret A.Ş. arasında ...

Kürtün Hidroelektrik Santralinin 22 kişiyle 3 yıl süreli işletilmesi ve bakımının hizmet alımı yoluyla yapılması işi kapsamında, işe başlama tarihinden 3 yıl geçerli 14.01.2011 tarihli sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin 'Ödeme Yeri ve Şartları' başlıklı bölümünün 13.2. maddesinde, "Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak.

İş Kanunu, SGK Kanunu, SGK Prim ve İdari Para Ceza Borçlarının Hakedişlerinden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik, Çalışma Hayatı İle İlgili Diğer Kanun, Tüzük ve Yönetmeliklere göre personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve işsizlik sigortası primi v.s. tüm yasal yükümlülüklerini eksik olarak süresi içerisinde yerine getirecek..." hükmüne, ‘Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları’ başlıklı 23. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları,

ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri aşağıda ve Teknik Şartnamede belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne, 23.17. maddesinde, "İşbu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusu yüklenicidir. Bu konuda ... Üretim A.Ş. kesinlikle muhatap değildir." hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.

-Davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalılardan ...Yurtiçi ve Yurtdışı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... ... HES İşletme Müdürlüğüne bağlı Kürtün HES'in güvenlik hariç enerji üretimini gerçekleştirmek üzere işletme, periyodik bakım, onarım ve revizyon işlerinin 22 kişiyle 730 gün süreli yaptırılması ile ilgili hizmet işi kapsamında, işe başlama tarihinden 730 gün geçerli ve 01.04.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır. -... 44. İş Mahkemesinin 2016/1534-- 1555 Esas aralığına ilişkin dosya örnekleri -... 22.İcra Md'ne ait takip dosyası örnekleri -Sözleşme örnekleri -Bilirkişi Rapor ve ek raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava ; Dava dışı işçilere ödenen tazminatlardan kaynaklanan, sözleşmeye dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, birleşen dava ise asıl davada davacı konumunda yer alan işveren ... tarafından dava dışı işçilere ödenen tazminatını davacı hakedişinden haksız şekilde mahsup ettiği iddiasıyla açılan alacak davasıdır.

Asıl ve birleşen dava dosyasında mahkememizce deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi kök ve ek raporu dosya kapsamına ve denetime uygun olmakla hükmün tesisinde esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporunda belirtilen hesaplamalara göre;

Asıl dava dosyasında;

Davacı ... Genel Müdürlüğü ile

- davalılardan... ... Mühendislik Hizmetleri Telekomünikasyon Maden İnşaat ve Ticaret A.Ş. arasında ... Kürtün Hidroelektrik Santralinin 22 kişiyle 3 yıl süreli işletilmesi ve bakımının hizmet alımı yoluyla yapılması işi kapsamında, işe başlama tarihinden 3 yıl geçerli 14.01.2011 tarihli sözleşmenin imzalandığı,

-davalılardan ...Yurtiçi ve Yurtdışı ... İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... ... HES İşletme Müdürlüğüne bağlı Kürtün HES'in güvenlik hariç enerji üretimini gerçekleştirmek üzere işletme, periyodik bakım, onarım ve revizyon işlerinin 22 kişiyle 730 gün süreli yaptırılması ile ilgili hizmet işi kapsamında, işe başlama tarihinden 730 gün geçerli ve 01.04.2014 tarihli sözleşmenin imzalandığı,

-davalılardan Türkiye Elektro Mekanik Sanayi A.Ş. (...) arasında, kapsamı işletme sorumluluğu ... Genel Müdürlüğüne ait olan Gümüşhane İli sınırları içindeki Kürtün Hidroelektrik Santralinin rehabilitasyon hariç işletme, periyodik bakım, onarım ve revizyon işlerinin yüklenici ... A.Ş. tarafından yapılması olan Kürtün Hidroelektrik Santralinin işletilmesine ilişkin tarihsiz sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin 8. maddesinde, "Sürenin 1 yıl" olarak kararlaştırıldığı,

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmelerinde, çalıştırılan personele ilişkin mali sorumlulukların davalı şirketlere ait olacağına dair ayrıntıları deliler kısmında belirtilen düzenlemeler bulunduğu, sözleşme hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, davalı yüklenicilerin dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı ve ferilerinden kendi ihale dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olacakları; ihbar tazminatı ve ferilerinden ise son işveren ...Ltd.

Şti.'nin sorumlu olacağı bununla birlikte davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında sözleşme ilişkisi kurulmuş ise de, iş mahkemesi dosyalarına sunulan bilirkişi raporlarında dava dışı işçilerin bu şirket nezdinde çalıştığı yönünde bir tespit yapılmadığından davalı ... A.Ş. Genel Müdürlüğünün dava dışı işçilere yapılan ödemelerden sorumluluğunun olmayacağı kanaatine varılmıştır.

Dava dilekçesinde davalılardan ...Ltd. Şti.'nin 361.089,96-TL teminatının nakde çevrilmek suretiyle toplam alacak miktarından mahsup edildiği bildirildiğinden, bu şirketin dava dışı işçilere ödediği miktarlar nedeniyle sorumlu olacağı toplam miktar belirlendikten sonra belirtilen 361.089,96-TL düşülmek suretiyle davalı şirketin nihai olarak sorumlu olacağı miktar hesaplanmış ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda davalılar, ...Yurt İçi ve Yurt Dışı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti ile ... ... Tesisleri Müh.Müt.Dan. Tic. A.Ş bakımından davanın kabulüne, davalı Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi yönünden davanın reddine dair karar vermek gerekmiştir.

Birleşen ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/241 Esas sayılı dosyasında

Davacı vekilince açılan dava ile; asıl davada davacı konumunda yer alan davalı işveren ... tarafından dava dışı işçilere ödenen tazminatını davacı ...Yurt İçi ve Yurt Dışı ... İnşaat ...... Ltd.Şti. hakedişinden haksız şekilde mahsup edildiği, yapılan mahsup işleminin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine aykırı olduğu ileri sürülerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta ise de;

Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “Yüklenicini sözleşme Konusu iş ile çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları başlıklı 22. maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personelle ilgili sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve teknik Şartnamede belirlenmiş olup, yüklenici bunlara aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne yer verildiği, 22.17. maddesinde, "İşbu sözleşme kapsamında yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabi ve sorumlusu yüklenicidir.

Bu konuda idare kesinlikle muhatap değildir." hükmüne yer verildiği, sozleşmenin 11.4.3. Maddesinde, "Yüklenicinin iş bu sözleşme nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan borçları ile ücret, ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın tek ve kesın teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir.

Varsa kalanı yükleniciye iade edilir" hükmüne yer verildiği anlaşılmakta olup, incelenen sözleşme hükümlerine göre davalı tarafından yapılan mahsup işleminin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun bulunduğu anlaşılmakla, birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.