Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/91 K.2023/68

.. ..

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 07/02/2020

BİRLEŞEN ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2020/520 ESAS SAYILI DAVASI

DAVACILAR : 1.... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :....

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 27/10/ 2020

KARAR TARİHİ : 31/01/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 27/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, davalı kooperatifin 15 adet üyeliğini dava dışı İlyas Kara'dan devir aldığını, 15 adet üyeliğin müvekkili adına kabulünün söz konusu olduğunu.

20.01.2016 tarihinde, kooperatifin durumu ile ilgili olarak yapılan yazılı başvuruya verilen cevapta, 30.06.2016 tarihinde yapılacak genel kurula davet edileceği yazılmışsa da, genel kurul yapılmadığını, bu konuda Kooperatifler Kanununa (KK) aykırılık suçundan yöneticiler hakkında dava açıldığını, daha sonraki yıllarda genel kurul toplantısı yapılmadığını, bu yüzden ayrıca suç duyurusunda bulunulduğunu, Çevre ve Şehircilik bakanlığı e-devlet sorgulamasında müvekkilinin kooperatif üyeliğinin görülmediğini, belirterek davalı kooperatifin 15 adet üyeliğinin müvekkili adına olduğunun tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacıların....

Kooperatifinden, noterden kooperatif hissesi devir sözleşmesi ile pay satın aldıklarını, bu sözleşmeleri kooperatife ibraz ederek, kooperatif yetkilileri tarafından ortaklığa kabul edildiklerini gösterir ortaklık sözleşmelerinin düzenlendiğini ve daha sonra kooperatif karar defterine her birinin üyeliğinin kabul edildiğine dair kararın alındığını, davacıların kooperatifin yönetim kurulunda görevli üyelerin birden çok kooperatif üzerinden, usulsüzlükler yapmış olmaları nedeniyle tutuklandıklarını haricen duyduklarını,

yapmış oldukları araştırmalar ile davalı kooperatifin uzun süredir Genel Kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle de Ticaret Sicilden silinmiş olduğunu, kooperatifin ihyasına karar verildiğini öğrendiklerini, davacıların bu araştırmalar neticesinde kendilerinin kooperatif üyesi olmadıkları bilgisine ulaştıklarını, her bir davacının resmi devir sözleşmesi olduğunu, bu sözleşmenin kooperatife ibraz edilerek kabul edildiğini buna rağmen üye olarak görünmemelerinin yönetim kurulu üyelerinin hukuk dışı eylemlerinden kaynaklı olduğunu, davacıların noter hisse devri sözleşmesi ile pay devri almış olmaları,

kooperatifin müvekkilleri ortaklığa kabul ettiğinin göstergesi olan ortaklık sözleşmesinin düzenlenmiş olması ve karar defterine de ortaklığa kabul edildiklerinin yazılması ve bu yönde kararlar alınması olmasına rağmen halen kooperatif üyesi olarak görünmemeleri nedeniyle davalı kooperatife üyeliklerinin kaydının tespiti ve tescili için bu davayı açmış olduklarını belirterek müvekkillerinin kooperatife üyeliklerinin tespit ve tescilini karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen ... Esas sayılı dosyasında dava; kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescili istemine ilişkindir.

Dava tarihi itibariyle davalı kooperatifin terkin edilmiş olduğu anlaşıldığından; davacı vekiline ihya davası açması için yetki verildiği ve Mahkememiz 2019/509 Esas sayılı dosyasında davalı kooperatifin ihyasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, ...ne bildirildiği, taraf teşkilinin sağlandığı görülmüştür.

.... Esas sayılı dosyasının Mahkememiz dosyası ile birleştirildiği görülmüştür.

Asıl ve birleşen dosya davacılar vekillerine davalı kooperatifin bilgi ve belgelerinin bulunduğu güncel adresi bildirmek üzere süre verilmiştir. Ancak kesin süreye rağmen ilgili kooperatife ait eksiksiz bilgi ve belgelerin sunulamadığı görülmüştür.

Dosyanın birleşen ... Esas sayılı dosyasının tevdii edildiği bilirkişi ...'a tevdii ile tarafların iddia ve savunmalarını karşılar, mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktaları ile sınırlı olmak üzere asıl ve birleşen dosyada takdiri Mahkememize ait olmak üzere davacıların taleplerine ilişkin rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiş, gelen bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; hisse devir tarihleri ile devir işlemlerinin yönetim kurulunca kabul edildiği beyan edilen tarihlerde yönetim kurulu başkanı / başkan yardımcısı olduğu belirtilen dava dışı ...tarafından 15'i asıl davanın davacısına olmak üzere 13 davacıya toplam 29 adet hisse devri yapıldığı, birleşen davanın davacılarına devredilen 5 ortaklık payının ise kooperatifin diğer mevcut ortakları tarafından yapıldığının tespit edildiğini, Kooperatif üzerine kayıtlı 2 adet tarların 540'ar m2'den 35 hisselik / paylık olduğu,

davacıların ise toplamda 34 hisselik ortaklık talep ve tespitinde bulundukları, buna kooperatifin 2008 öncesinde mevut 31 ortağı da ilave edildiğinde toplam pay sayısının 65 olması gerektiği; hal böyle olunca da kooperatif üzerinde (65-35) 30 adet tarla hissesi veya tarla mevcut olmadan davacılara devir edilmiş olduğu,

davacılara 540 m2'lik toplam 29 hissenin devri, zamanın yönetim kurulu üyesi ...tarafından devir edildiği dikkate alındığında ve adı geçenin de kendisine ait en az bir hissesinin bulunması gerektiğinde...'nın kendisine ait bir adet hissesini üzerinde tuttuğu, 15'i asıl davanın davacısına olmak üzere, davacılara devir ettiği iddia edilen toplam 29 hissenin karşılığı olmaksızın devir etmiş olabileceği, birleşen davada birer adet üç tane ortaklık payının her biri için iki ayrı davacı için tespiti istendiğini, oysa ki, bu 3 adet ortaklık payının her birinin yanlarında gösterilen davacılara ayrı ayrı iki defa devir edildiği,

konut yapı / arsa kooperatifleri tip anasözleşmeleri ile KK'nın 19 maddesine göre bir ortağın en az bir pay alması gerektiği, bir ortaklık payı iki ayrı kişiye devredilemeyeceği göz önünde bulundurulduğunda, devirlerin usulüne uygun olması halinde, bu hisseler üzerinde sadece birer davacının hak talep edebileceği,

Kooperatif tüzel kişiliğinin var olmadığı 08.10.2015 tarihi ilâ yeniden ihyasına karar verildiği 29.01.2020 tarihi arasında tüzel kişiliği var olmayan bir kooperatifte hisse devirlerinin yapılıp yapılamayacağı hususu ile kooperatif yönetim kurulu üyelerinin yasa gereği herhalde görev sürelerinin son bulduğu 24.06.2012 tarihinden sonra, (kooperatif tüzel kişiliğinin bulunmadığı 08.10.2015 ilâ 29.01.2020 dönemi de dahil) hisse devirlerinin kabulüne dair alınan / alındığı iddia olunan yönetim kurulu kararlarının geçerli olup olamayacağının takdirinin mahkemede olduğu,

asıl davada davacı ...nun dava dışı...'dan devir aldığı 15 adet hisseye ilişkin (noterlikçe ve ne de adi olarak düzenlenmiş) Hisse Devir Sözleşmeleri ile davacı ....'ın 10 nolu hisse devri ile ...'un 30 nolu hisse devrine ilişkin yönetim kurulu kararlarının dosyaya celbi gerekip gerekmediğinin takdirinin Mahkemede olduğu,

birleşen davada davacılar ....'un gerek ortaklık devir alma işlemlerinin ve gerekse de alındığı belirtilen devir işlemlerinin kabulüne ilişkin yönetim kurulu kararlarının, kooperatifin sicil kaydının silinip tüzel kişiliğinin bulunmadığı 08.10.2015-29.01.2020 döneminde gerçekleştirildiği gibi, devir işlemlerinin kabulüne ilişkin alındığı belirtilen yönetim kurulu kararlarının da, yönetim kurulu üyelerinin görev sürelerinin de çoktan dolmasından (24.06.2012) sonra yetkisiz kişilerce alındığı,

adı geçenlerin gerek ortaklık devir işlemlerinin gerekse de devre ilişkin alındığı iddia edilen yönetim kurulu kararlarının geçerli olup olmadığı yönündeki değerlendirmelerin Mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 14/2 maddesinde "Ortaklık devredilebilir, yönetim kurulu ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder" hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun "Ortaklığın Devri" başlıklı 17/1 .maddesi de; "Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10 uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir." şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde asıl ve birleşen dosyada uyuşmazlık davacıların davalı kooperatife ait hisseleri dava dışı 3. Kişiden devir alındığı iddiasına dayalı kooperatif üyesi olduğunun tespiti isteminin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Asıl dosya davacısı ve birleşen dosya bir kısım davacıları ayrı ayrı dava dışı İlyas Kara'dan kooperatif hisselerini devraldıklarını iddia etmişlerdir.

İlgili hisse devirleri yönünden kooperatifin bu kişiyi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/2. ve anasözleşmenin 17/2. maddesi uyarınca ortaklığa kabul etmesi zorunludur.

Hisse/üyelik devir sözleşmesi yapıldığı tarih itibariyle sözleşmenin tarafları arasında geçerli olsa bile, kooperatif bakımından 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. ve anasözleşmenin 17/1. ve 2. maddeleri hükümleri gereği, devrin kooperatife bildirilmesi ve yönetimin üyeliğe kabul kararı vermesi gerekir.

Somut olayda davalı kooperatifin bilgi ve belgelerine ulaşılamadığı, davalı kooperatifin 08/10/2015 tarihinde resen terkin edildiği, dava dışı ...'dan hisselerin devredildiği iddia edilen tarih, kooperatifin terkin edilmesinden sonraki bir tarih olduğu ve devre ilişkin sözleşme ya da noter belgesi bulunmadığı, devredildiği iddia edilen hisse sayısının kooperatif toplam hissesinden az olduğu, dava dışı 3. Kişilerden devir alındığı diğer hisseler yönünde de ilgili hisse devirlerini kabul eden yönetim kurulu görev süresi dolmuş olduğundan geçerli bir kararın bulunmadığı,

geçerli hisse devirleri ve sonrasında yetkili kişilerce geçerli üyelik kabulü kararı bulunmadığı anlaşıldığından ispat edilemeyen asıl ve birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · e-imza Hakim... · e-imza