Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/211 K.2024/107

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/211 Esas - 2024/107 T.C.

ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/211 Esas

KARAR NO : 2024/107

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 31/03/2023

KARAR TARİHİ : 27/02/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili idare ile davalı firmalar arasında hizmet alım sözleşmesi mevcut olduğunu, bu firmaların işçilerinden ...'in adı geçen firmalarda iş akdiyle çalıştığını, iş akdinin sonlanması nedeniyle ... ... ...

Asliye Hukuk Mahkemesi ( İş Mahkemesi Sıfatıyla) alacak davası açtığını, açılan davada dava konusu edilen işçilik alacaklarının müvekkili İdareden tahsiline karar verildiğini, kararın icra takibine konulduğunu, müvekkili idarece 17.055,66 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, beyanla şimdilik her bir firmadan 100.00-TL olmak üzere toplamda 400,00-Tl'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Loj.

Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı işçiye herhangi bir borcunun bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkili şirkette 12.09.2009 -11.09.2010 tarihleri arasında belirli süreli iş sözleşmesiyle çalıştığını, dava dışı işçinin son aldığı brüt ücretin 760,50- TL olduğunu, dava dışı işçiye 12.09.2009-11.09.2010 tarihleri arasındaki çalışmasına karşılık 755,48-TL kıdem tazminatı ödendiğini, yine dava dışı işçiye 14 gün yıllık izin kullandırıldığı, ayrıca davalı şirket tarafından...İcra Müdürlüğünün 2016/535 sayılı dosyasına 02.12.2020 tarihinde 610,00-TL ödendiği,

Mahkeme kararında brüt olarak hüküm kurulan alacakların icra takibine de brüt miktarlar üzerinden konulduğu, ödemelerin bu miktarlar üzerinden gerçekleştirildiği, bu nedenle fazladan yapılan ödemenin davalı şirketten talep edilemeyeceğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına, karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekilinin 23/03/2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde her bir davalı için 100,00 TL talep edilen tazminat tutarlarının, davalı ... İnş. Şirketi bakımından 3.068,36-TL, davalı ...-...Şirketleri bakımından müteselsilen 1.339,49-TL, davalı ... Şirketi bakımından 2.838,34-TL, davalı ... Loj. şirketi bakımından 9.409,47-TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.

Yargılamanın devamı sırasında, davacı tarafından davalılardan ... İnşaat şirketi aleyhine açılan davanın takip edilmediği bildirilmiş olup, Mahkememizin 21/11/2023 tarihli celsesinde davacı tarafından davalılardan ...

İnşaat Turizm Kağıt Petrol Orman Tarım Deri Ve Gıda Ürünleri Otomotiv Madencilik Tekstil Taşımacılık Yemekçilik Temizlik Özel Eğitim Öğretim Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Danışmanlığı Reklamcılık Ve Özel Güvenlik Hizmetleri İthalat İhracat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine açılan davanın işbu dosyadan tefrikine, tefrik edilen dosyanın Mahkememizin ayrı bir esasına kaydedilerek ayrı bir esas üzerinden yargılamasına devam olunmasına, eldeki davada; davacı tarafından davalılar ...

Bilişim Oto Kiralama Turizm Medikal Sağlık Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ...İnşaat Temizlik Nakliye Gıda Tarım Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Lojistik Depolama Dağıtım Ve Taşımacılık Hizmetleri Limited Şirketi aleyhine açılan davanın yargılamasına devam olunmasına karar verilmiştir.

Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri, iş mahkemesi ilamı, takip dosyası ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

19/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi için yapılan 1.439,49-TL'den ... İnşaat Turizm Kağıt Petrol, Orman Tarım Deri ve Gıda Ürünleri Otomotiv Madencilik Tekstil Taşımacılık Yemekçilik Temizlik Özel Eğitim Öğretim Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Danışmanlığı Reklamcılık ve Özel Güvenlik Hizmetleri İthalat İhracat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ...İnş. Tem. Nak. Gıda Tar. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 3-15.000,00-TL'nin 09.03.2020 tarihinde, 2.055,66-TL'nin 02.07.2020 tarihinde ödendiği, davalılardan ... Bilişim Oto Kiralama Turz. Med. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşmenin dosyada mevcut olmadığı " hususları belirtilmiştir.

Davalılardan ... tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemeler nazara alınarak ek rapor istenilmiş olup, 01/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "davalıların bakiye sorumlu oldukları miktarın; ... İnşaat ve ...İnş. İş ortaklığının 1.541,35 TL, ... İnşaat'ın 3.392,55 TL Bilgi- Med 'in 3.211,17 TL, ...'in 8.910,59 TL olacağını, Davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi için yapılan 1.541,35-TL'den ...

İnşaat Turizm Kağıt Petrol, Orman Tarım Deri ve Gıda Ürünleri Otomotiv Madencilik Tekstil Taşımacılık Yemekçilik Temizlik Özel Eğitim Öğretim Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Danışmanlığı Reklamcılık ve Özel Güvenlik Hizmetleri İthalat İhracat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ...İnş. Tem. Nak. Gıda Tar. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 3-15.000,00-TL'nin 09,03.2020 tarihinde, 2,055,66-TL'nin 02.07.2020 tarihinde ödendiği..." hususları bildirilmiştir. Raporun denetime elverişli hazırlandığı, kök rapora karşı ileri sürülen itirazların giderildiği, hesaplamaların iş mahkemesi ilamı ve dosyamız kapsamına uygun düştüğü, davadan önce yapılan ödemelerin dikkate alındığı görülmekle ek rapor hükme esas alınmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E. 2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E. 2021/225K., ...BAM 2020/1020E., 2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ...BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

E-imzalıdır E-imzalıdır