Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/348 K.2021/807

G. K.YAZILDIĞI TARİH : 04/12/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.Davacı vekili iddiasında özetle. Davalı ile müvekkilinin yetkilisi olduğu ... Ltd.

Şti. arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, şirket tarafından borcunu ödeyemediği için davalı tarafından Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyası üzerinden yasal takip başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, müvekkilinin icra baskısından kurtulmak için hazırlanan protokol gereği kambiyo senedi düzenlenerek dosya alacaklısına verdiğini, müvekkilinin, alacaklı şirkete 08/03/2012 tarihinde 122.000,00 TL bedelli senedi müvekkilinin yetkilisi bulunduğu ... Ltd.

Şti.’nin Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosya borcuna mahsuben verdiğini, dosya borcunun ödenmesine rağmen icra dosyasındaki işlemlere devam edildiğini, bu nedenle verilmiş olan senet bakımından borçlu bulunmadıklarının tespitinin gerektiğini, dava konusu senedin ödeme tarihinin tanzim tarihinden 2 gün sonrası olması nedeniyle ödenemediğinden Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, alacaklıya borçlu şirket ve müvekkili tarafından 29/03/2012 tarihinde 12.500,00 TL, 08/03/2012 tarihinde 12.050,00 TL bedelli senetler, 03/05/2012 tarihinde 6.500,00 TL bedelli senet,

22/03/2012 tarihinde 10.000,00 TL bedelli çek ve Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasına İİK’nın 89/1 maddesi gereği birinci haciz ihbarnamesiyle 122.000,00 TL’nin ödendiğini, sayılan bu ödemeler ile Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosya borcunun tamamen ödendiğini, buna rağmen verilmiş olan kambiyo senedine dayalı takibin sonlandırılmadığını, müvekkilinin taşınmazlarının haczedildiğini, davalı alacaklının kötüniyetli olduğundan bahisle fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu senet bakımından borçlu olmadıklarının tespitini ve %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili savunmasında özetle. Davacının sahibi olduğu ... ...Ltd.

Şti. ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğu, müvekkiline verilen 20/11/2011 tarihli 4.000,00 ve 25/12/2011 tarihli 6.000,00 TL bedelli çeklerin karşılıksız çıktığını, çeklerin ödenmediğini, 104.355,44 TL tutarındaki açık hesabın da ödenmediğini, müvekkili şirketin 01/03/2012 tarihi itibariyle 104.355,44 TL açık hesap, vadesi geçmiş olmasına rağmen ödenmemiş 6.000,00 TL ve 4.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı 10.000,00 TL, vadesi gelmemiş olup ödenmeme riski çok büyük olan evraktan dolayı ise 200.000,00 TL’ye yakın alacağı olmak üzere toplam 315.000,00 TL alacağı olduğunu, bu bağlamda müvekkilince yasal yollara başvurulduğunu,

ödenmemiş 4.000,00 TL ve 6.000,00 TL bedelli çekler için ihtiyati haciz kararı alınarak Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1983 sayılı dosyası üzerinden kambiyo takibi, ayrıca herhangi bir çek ya da senet verilmemiş olan 104.355,44 TL açık hesap alacağı için Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasından ilamsız takibe geçildiğini, yapılan icra takipleri sonrası davacının güven tazelemek için vadesi henüz gelmemiş ve icra takibine konu edilmemiş çeklere ve açık hesap borcuna karşılık 08/03/2012 vadeli, 122.000,00 TL tutarlı şahsi senet verdiğini, senedin vadesi geldiğinde de ek süre talep ettiğini,

alınan senede güvenen müvekkilinin ek süre talebine olumlu yanıt verdiğini, bu sırada davalının sahibi olduğu ...

Firması’nın verdiği sıralı çeklerden 10/03/2012 tarihli 5.000,00 TL bedelli çekin de ödenmediğini ve Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2771 sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilince dava konusu senet için takip talimatı verildiğini, Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyasıyla takip işlemine başlandığını, kendilerince davacıya takip konusu ettikleri 3 adet çek hakkındaki takipten vazgeçmek için icra takip harçları,

icra takip masrafları ve vekalet ücretleri karşılığı ödeme yapılması ya da karşılığında senet verilmesi halinde takipten vazgeçebileceklerinin bildirildiğini ancak müvekkilinin araya girmesi üzerine feragat harçları dahil kendilerince ödenerek takip konusu 3 adet çekin davacıya iade edildiğini, devam eden sıralı çekler ve evrakların karşılıksız çıkması nedeniyle Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/7617, 2012/10578, 2012/10584, 2012/10829, 2012/11602 sayılı, İzmir .....

İcra Müdürlüğü’nün 2012/11682, Ankara ... Müdürlüğü dosyası üzerinden takip başlatıldığını, bir kısım çeklerin ise henüz takibe konu edilmediğini, bu takiplerden sadece 25/04/2012 vadeli 2.250,00 TL’lik müşteri senedi hakkında Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/10578 sayılı dosyasında ... müşterisi .... ’tan tahsilat yapılabildiğini,

davacının güven tazelemek ve o tarihlerde henüz vadesi gelmemiş ve icra takiplerine konu edilmemiş çeklere mahsuben verdiği tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyasına konu 08/03/2012 vade tarihli 122.000,00 TL bedelli şahsi senedin sanki Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasına mahsuben verilmiş gibi iş bu davanın açıldığını, dava konusu edilen icra takibinin 15/03/2012 tarihinde başlatıldığını, 122.000,00 TL bedelli senedin yetkilisi bulunduğu ...

Ltd.

Şti.’nin Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyası borcuna mahsuben verildiği iddiasına ilişkin bir protokol sunulduğunu, protokolde dava konusu senetten bahsedilmediğini, borçlu ... tarafından tarih ve bedeli belli olmayan bir senet düzenlendiğinden bahsedildiğini, bu nedenle dava konusu senedin bu protokol kapsamında düzenlendiği iddiasının yerinde olamayacağını, davacı tarafından sunulan diğer belgelerin incelenmesi halinde bunların dava konusu senedin ödendiğine ya da Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyası borcuna mahsuben verildiğine dair belgeler olmadığının anlaşılacağını,

söz konusu senedin aslında o tarihlerde henüz vadesi gelmemiş olan ve vadelerinde ödenmeme riskleri bulunan sıralı çeklere mahsuben ön ödeme amaçlı verildiğini, dava konusu senedin icraya konulduğu Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyası incelendiğinde takibin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatıldığını, ancak tahsilde tekerrür olmamak kaydı yanında herhangi bir icra dosya numarasının belirtilmediğinden davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Mahkememizin 2014/36 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilen 14/03/2017 tarihli, 2017/195 sayılı kararda.

"Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, taraflar arasında herhangi bir protokol bulunmaması durumunda bononun hangi borca karşılık verildiği konusunda davacı tarafından davalıya yöneltilmiş bir irade beyanı ve aynı şekilde davalı tarafından da bu bononun hangi alacağa karşılık kabul edildiği konusunda davalı tarafından davacıya yönetilmiş bir irade beyanı bulunmadığından ve bononun henüz vadesi gelmemiş alacakların teminatı olduğuna dair bonoda veya ilişkili bir yazılı belgede teminat maksatlı verildiğine dair bir açıklama bulunmadığından uyuşmazlığın mülga BK’nın 86/1 ve TBK’nın 102/1 maddesi uyarınca çözümlenmesi ve bononun

muaccel olan borçlara karşılık verildiğinin kabulü gerektiği, somut uyuşmazlıkta davalı alacaklının bu karinenin aksi yöndeki beyan ve iddialarını ispatlar bir delil bulunmadığı, bu durumda bononun keşide ve vade tarihleri itibariyle henüz Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 esas sayılı dosyasından ...

A.Ş.’ye gönderilmiş bir haciz ihbarnamesi ve bu dosyadan yapılmış herhangi bir tahsilat bulunmadığından dosya borcunun baki olduğu, bononun keşide tarihi olan 06/03/2012 tarihi itibariyle Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasındaki muaccel borç tutarı 122.005,56 TL, bono bedeli kadar olduğu,

bononun keşide ve vade tarihleri itibariyle muaccel hale gelmiş bulunan diğer takip dosyası olan Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1983 sayılı dosyadaki takipten ise alacaklının 03/04/2012 tarihinde vazgeçtiği, böylece mülga BK 86 maddesi uyarınca dava konusu bononun muaccel borç olan Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasına konu borcun karşılığında verildiğinin kabulü gerektiği, buna göre davacının Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyasında takibe konu edilmiş bono yönünden iş bu davanın açıldığı tarih itibariyle borçlu olmadığı, Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda;

davacının dosyaya aslını sunamadığı fotokopi belgeye itibar edilmesi veya itibar edilmemesi halinde seçenekli rapor sunulduğu, itibar edilmemesi halindeki tercihli görüş mahkememizce dosya içerisinde mevcut delillerle uyumlu, yasal düzenlemeye uygun, gerekçeli olduğundan hükme esas alınabilir mahiyette görülmüş, rapor doğrultusunda dava tarihi itibariyle dava konusu bono nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, dava konusu bono vadesinde ödenmediğinden davacının kusuru nedeniyle icra takibine geçildiğinden davacının kötüniyet tazminatı talebi mahkememizce yerinde görülmeyerek,

davanın kısmen kabulü ile 06/03/2012 tanzim 08/03/2012 ödeme tarihli, 122.000,00 TL bedelli kambiyo senedi nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine, kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir."

4.Mahkememiz kararına yönelik taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine, Ankara BAM .... . Hukuk Dairesinin 03/10/2018 tarihli, 2017/1947 E., 2018/1508 K. Sayılı ilamı ile istinaf başvurusunu esastan reddine karar verilmiştir.

5.Ankara BAM ... Hukuk Dairesinin kararına yönelik taraf vekillerinin temyiz başvurusu sonucu Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 25/03/2021 tarihli 2020/2945 E. 2021/2924 K. Sayılı kararı ile; "1)Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2)Mahkemece kambiyo senedinin daha önceden takibe konu olan cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağa mahsuben düzenlendiğinin kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakta ise de dava konusu bononun takibe konulduğu tarih itibariyle temel ilişkiyi sonlandıran bir ödeme bulunmadığı, daha sonra İİK'nın 89/1 kapsamında ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup davalının takip tarihi itibariyle takibi başlatmakta haklı olduğu gözetilerek takip masrafı ve vekalet ücreti ile ilgili bilirkişi tarafından hesaplanan bakiye alacak kalemleri üzerinden kısmı ret hükmü kurulması gerekirken davanın tamamen kabulü doğru görülmemiştir.

(1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak kaldırılmasına..." şeklinde karar verilmiştir.

5.Bozma sonrası yapılan yargılamada; Yargıtay bozma ilamı taraf vekillerine tebliğ edilmiş, durumaya gelen taraf dinlendikten sonra Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

6.Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan deliller ve Yargıtay bozma ilamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, takibe konu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Davacı, Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyasında başlatılan icra takibine konu edilen 122.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile takibin kötüniyetli yapıldığından bahisle davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiş, davalı taraf ise davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Tarafların bildirmiş olduğu deliller toplanmış, bildirilen takip dosyaları getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mahkememizce yapılan ilk yargılama sonucunda, dava konusu bononun muaccel borç olan Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/1986 sayılı dosyasına konu borcun karşılığında verildiğinin kabulü ile buna göre davacının Ankara ...Müdürlüğü’nün 2012/2346 sayılı dosyasında takibe konu edilmiş bono yönünden iş bu davanın açıldığı tarih itibariyle borçlu olmadığının tespitine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Bozma sonrası yapılan yargılamada uyulmasına karar verilen Yargıtay bozma ilamına göre, takip masrafı ve vekalet ücreti ile ilgili bilirkişi tarafından hesaplanan bakiye alacak kalemleri üzerinden kısmı ret hükmü kurulması gerektiği dışında, Mahkememizce verilen kararın yerinde olduğu belirtilmiş, kötüniyet tazminatına yönelik davacı tarafın temyiz başvurusu reddedilmiştir.

Buna göre somut olayda; dava konusu bononun daha önceden takibe konu olan cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacağa mahsuben düzenlendiği, dava konusu bononun takibe konulduğu tarih itibariyle temel ilişkiyi sonlandıran bir ödeme bulunmadığı, daha sonra İİK'nın 89/1 kapsamında ödeme yapıldığı, davalının takip tarihi itibariyle takibi başlatmakta haklı olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile.

Ankara ...Müdürlüğünün 2012/2346 Esas sayılı dosyasında takibe konu 06.03.2012 tanzim, 08.03.2012 ödeme tarihli 122.000 TL bedelli kambiyo senedi nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebi ile Ankara ...Müdürlüğünün 2012/2346 Esas sayılı dosyası yönünden bilirkişi tarafından hesaplanan 232,55 TL takip masrafı ve 1.192,78 TL vekalet ücretine yönelik talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip .... · E imzalıdır Hakim ... · E imzalıdır