Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/561 K.2025/85

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/561 Esas - 2025/85

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA VERİLEN

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/561

KARAR NO : 2025/85

DAVA

Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak

DAVA TARİHİ : 28/09/2021

BİRLEŞEN ...12. ASLİYE TİCARET MAH.'NİN 2022/99 ESAS SAYILI DAVADA

D

DAVA

İpoteğin Kaldırılması

DAVA TARİHİ : 08/03/2022

KARAR TARİHİ : 06/02/2025

G.K.YAZILDIĞI TARİH : 06/03/2025

Mahkememizde görülen davaların yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALAR

Asıl Davada Davacı Vekili İddiasında özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında ... .... ... ... ... ... yevmiyeli ihtarnamesiyle ihtarname tarihi itibariyle kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faiz hariç, 6.179.881,80 TL alacağın ödenmesi,

1.200.000 TL bedelli teminat çekinin iade edilmesi ve ipoteğin fek edilmesi talebiyle ihtarname keşide edildiğini, ihtarnamenin keşidesi sonrası, 19.07.2021 tarihinde müvekkili hesabına 50.000 TL gönderildiğini, bakiye kısmın ödenmediğini, teminat çekinin iade edilmediğini ve ipoteğin fek edilmediğini, davalı şirketin sonrasında .... .... ... yevmiyeli sayılı ihtarname keşide ederek "teknik şartnamede bulunan işlerin yapılmadığı, idare tarafından bildirilen geçici kabul eksikliklerinin giderilmediği,

tüm ihtarlara sessiz kalındığı" iddiasıyla sözleşmenin tek taraflı feshedildiği ve şantiye mahallinin terk edilmesine dair ihtarname keşide edildiğini, davalı şirketin, vekili aracılığıyla aynı içerikle ... ... .... yevmiyeli ihtarnamesini tekrar keşide ederek "teknik şartnamede bulunan işlerin yapılmadığı, idare tarafından bildirilen geçici kabul eksikliklerinin giderilmediği,

tüm ihtarlara sessiz kalındığı" iddiasıyla, işin kabulü idare tarafından gerçekleştirilmesine rağmen sözleşmenin tek taraflı feshedildiği ve şantiye mahallinin terk edilmesine dair 2. ihtarnamenin de keşide edildiğini, ... .... ... yevmiyeli ihtarname ile cevap ve karşı ihtar ile "Anahtar teslimi olarak alınan iş ile ilgili tüm imalat kalemlerinin onayının, malzemelerin, mühendislik hizmetlerinin, imalatların müvekkilimizce yapıldığını ve tüm bedellerin müvekkilimizce ödendiğini ve tüm imalatların tam, eksiksiz ve ayıpsız olarak müvekkilimizce tamamlandığını,

Bu yönüyle teminatların irad kaydı ve/veya sözleşmenin feshinin hukuki dayanağının bulunmadığına" dair ihtarname keşide edildiğini, davalı şirket tarafından,... .... .... Esas sayılı icra dosyası ile "cari hesapta görülen bakiye kalan" açıklamasıyla müvekkili aleyhine ilamsız icra takibi yapıldığını, "yetkiye, borca, ferilerine" itirazları neticesinde takibin durduğunu, ...10.

Noterliğinin 21.09.2021 tarih ve 14744 yevmiyeli ...aracılığıyla ihtarname ile tekrar ipoteğin paraya çevrilmesi ve temerrüd içerikli ihtarname keşide edildiğini, Çubuk 1. Noterliğinin 16.09.2021 tarih ve 09282 yevmiyesiyle ihtarnameye cevap ve karşı ihtarnamenin taraflarınca keşide edildiğini belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; kısmi belirsiz alacak davasında, şimdilik 501.000 TL'nin tespit edilecek hak ediş tarihleri itibariyle kademeli olarak hesap edilerek işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranıyla davalıdan tahsili talep etmiştir.

Asıl davada davacı ıslahla talebini arttırılarak 3.825.072,14 TL'nin, 24/07/2021 tarihinden işleyecek en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsilini istemiştir.

Asıl davada davalı vekili savunmasında özetle; ...ili Pursaklar ilçesinden yürütülen okul inşaatı işi ile ilgili olarak, davacı ile müvekkili arasında inşaatın anahtar teslim götürü bedelle KDV dahil 11.921.700,00TL'ye yapımına ilişkin taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, davacının, sözleşmeye istinaden söz konusu işe başladığını, temel betonu dökümü yapıldıktan sonra,

beton deney sonuçları gelmesi ile birlikte temel beton sınıfının hatalı döküldüğünün ortaya çıktığını, İdarenin belirlemiş olduğu proje ve hesap raporlarına uygun malzeme kullanılmadığının tespit edildiğini, bu nedenle müvekkili şirketin cezai yükümlülüklerle karşılaştığını, işin durdurulduğunu, projenin revize edildiğini, durdurulan zaman için süre uzatımı verilmediğini, müvekkilinin idaredeki itibarının zedelendiğini, Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde bulunan tüm işlerinin feshi tehlikesi ile karşılaştığını, bu durum gerek idare tarafından ve gerekse de müvekkili şirketçe, davacı tarafa bildirilmesine rağmen,

davacı tarafça tüm uyarılara kayıtsız kalındığını, teknik şartnameye uygun malzemelerin idareye onaylatılmadığını, ilgili yerlerden alınmadığını, iş programına göre yapılması gereken imalatların yapılmadığını, müvekkili şirketin, sözleşmenin feshi tehlikesi ile karşılaşmamak için tüm imalat kalemlerinin malzeme onaylarını aldığını, tüm malzemeleri satın aldığını, bedellerini ödediğini, mühendislik hizmetleri verdiği ve imalatları yaptığını, teknik personellerin maaşlarının dahi davalı tarafından ödendiğini, ayrıca işin yapılabilmesi için gerekli doğalgaz, su, elektrik ve benzeri abonelikleri yaptığını,

bunlara ilişkin depozito bedellerinin de müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davacının faiz talebinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı alt yükleniciye söz konusu iş ile ilgili olarak tüm ödemelerin eksiksiz yapıldığını, toplamda 9.736.353,20 TL nakit ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ödenen bu bedele, alt yüklenici adına 3. Kişilere yapılan ödemelerin dahil olmadığını, davacı tarafça yapılan işlere ilişkin müvekkili şirkete kestiği faturaların toplam bedelinin 9.608.000,00 TL olduğunu, sözleşmenin anahtar teslim, götürü bedelli olduğunu, davacının istediği kadar fiyat farkı alacağı,

mukayese alacağı ve kdv alacağının mümkün olmadığını, dava dilekçesinde belirtilen, araç bedeli ile arsa bedelinin işbu dava ve davaya konu sözleşme kapsamı ile bir ilgisi bulunmadığını, müvekkili tarafından davacıya yapılan ödemelere rağmen, sözleşme kapsamında ifası beklenen edimleri yerine getirmediğini, eksik ve hatalı imalatlar nedeniyle müvekkili şirketin ekstra yükümlülükler yüklendiğini, davacı tarafça yarım bırakılan veya iş programına uygun zamanında yapılmayan işlerin müvekkili şirket tarafından, herhangi bir cezai müeyyideyle karşılaşmamak ve zararın büyümemesi için tamamlanmak mecburiyetinde kalındığını,

davacı tarafından işlerin yarıda bırakılarak geçici kabul eksikliklerini tamamlamadan şantiye sahasının terk edildiği, işin kesin kabulünün henüz yapılmadığını, davacının teminat dönemi yükümlülüklerinin devam ettiğini, bu yükümlülüklerin hala müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ...12. ATM 22/99 Esas sayılı dosyada davacı vekili iddiasında özetle; Asıl davada savunma olarak sunduğu vakıalara dayanarak, davalı tarafça ifa edilmeyen, eksik ve ayıplı olarak ifa edilen işler dolayısıyla müvekkil şirketin yapmış olduğu imalatlar ve davalı tarafa yapılan fazla ödemelerin tazmini açısından fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL kısmi alacak davasının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Birleşen ...12.

ATM 22/99 Esas sayılı dosyada davalı vekilinin savunmasında özetle: Birleşen davanın genişletilmesi ve değiştirilmesine, delil sunulmasına muvafakat etmediklerini, zamanaşımı, hak düşürücü süre, derdestlik, husumet ve hukuki yarar itirazında bulunduklarını, davalı idarenin tam kabulünün müvekkilinin gerçekleştirdiğini, ...Gayrimenkul İcra Dairesinin 2022/159 Esas dosyasında davalı şirket ortağı ...aracılığıyla Taşeronluk Sözleşmesine konu ...ili... .... .... nolu bağımsız bölümün 10.02.2022 tarihinde ipoteğin paraya çevrilmesini talep ettiğini, 09.02.2022 tarihinde de müvekkil aleyhine aynı kalem için alacak talebinde bulunulduğunu,

aynı alacak kalemi için açılan dava derdestlik oluşturduğunu, müvekkilinin işi eksiksiz, ayıpsız, her türlü borçtan ari şekilde ve anahtar teslimi olarak tamamladığını, bu hususun müşavir firma, bakanlık kayıtlarıyla ortaya konulduğunu, hak ediş tutanaklarının, iş bitirme belgesinin ve geçici kabul ile tam kabul belgelerinin müvekkilince alındığını, her aşaması Avrupa Birliği desteğiyle yapılan okul inşaatında gerek AB yetkilileri, gerek müşavir firma ve Bakanlık yetkilileri gözetim ve denetiminde olan eser sözleşmesinde davacı şirketin iddialarının yasal dayanağının olmadığını,

taşeronluk sözleşmesinin ipotek ve teminat çekiyle garanti altına alınmışken, zarara uğrayan davacı şirketin, ipotekleri paraya çevirmesi ve teminat çekinin tahsiline dair müvekkilinden önce harekete geçmesi gerektiğini belirterek, birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen ...10. ATM 22/159 Esas sayılı dosyada davacı vekili iddiasında özetle; Asıl dava dava dilekçesindeki vakıaları tekrarla, ihtara rağmen alacağının ödenmediğini, taşınmaz üzerinde süreli ipoteğin fekkinin sağlanmadığı gibi dava tarihinden sonra davalı ...tarafından bağımsız bölümün satışına yönelik vekili aracılığıyla ...Gayrimenkul Satış icra Dairesinin 2022/159 esas sayılı dosyasıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip başlatıldığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, ...İli Keçiören İlçesi Kuşcağız mahallesi 30924 ada 7 parsel Zemin 21 nolu bağımsız bölüm üzerindeki davalı lehine konulan ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir.

Birleşen ...10. ATM 22/159 Esas sayılı dosyada davalı vekili savunmasında özetle; Davacı tarafın ve müvekkilinini tacir olmadığını, bu sebeple asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkilin ne okul inşaatı ile ne de taraflar arasında akdedilen 12/05/2019 tarihli sözleşme ile alakası bulunmadığını, ispat külfetinin davacıda olduğunu, ne sözleşmede, ne de ipotek senedinde bu hususa ilişkin en ufak bir bahse dahi yer verilmediğini, müvekkilinin bu ilişkilere herhangi bir dahli bulunmamasına rağmen, müvekkilinin davacı tarafça alacağından yoksun bırakılarak ciddi manada mağduriyetine sebebiyet verildiğini belirterek, görevsizlik kararı verilmesini, aksi halde davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Asıl dava, eser sözleşmesine dayalı yüklenicinin açtığı bakiye hakediş bedelinin tahsili talepli alacak davası, birleşen ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında, aynı sözleşmeye dayalı iş sahibinin açtığı eksik ve ayıplı imalat sebebi ile yüklenici namına 3.kişilere yaptırılan iş bedeli ve fazla ödemenin tahsili amacıyla açılmış alacak davası, birleşen ...10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasında, alt yüklenici tarafından sözleşme kapsamında teminat olarak verilen ipoteğin kaldırılması talepli davadır.

Tarafların dayandığı tüm deliller getirtilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Somut olayda, iddia, savunma ve tüm deliller ve bilirkişi raporundaki tespitler birlikte değerlendirildiğinde; Açılan davalarda, davacı/davalı alt yüklenici, yüklendiği işi süresinde teslim etmesine rağmen davalı iş sahibi tarafından hakediş bedelinin eksik ödendiğini iddia etmiş, davalı/davacı iş sahibi ise; İşin süresinde ve noksansız yapılmadığını, eksik işlerin alt yüklenici namına 3. Kişilere yaptırıldığını savunmuş, birleşen ...10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyası davalısı ise, taraflar arasındaki akdi ilişki ile bağının bulunmadığını, bu ilişkiden bağımsız alacağı olduğunu savunmuştur.

Buna göre taraflar arasında asıl davada davacının imalat bedelinden bakiye alacağı olup olmadığı, birleşen Ankara12. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında alt yüklenici tarafından yapılan imalatların eksik/ayıplı olup olmadığı ve iş sahibinin bu nedenle alacağı olup olmadığı, birleşen Ankara10. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında ise alt yüklenici tarafından, davalı lehine tesis edilen

ipoteğin, asıl davada uyuşmazlık konusu sözleşmeye istinaden verilip verilmediği, ipoteğin kaldırılması talebinin yerinde olup olmadığı konusunda taraflar arasında ihtilaf olduğu anlaşılmıştır.

İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Nitelikli Hesaplama bilirkişinden oluşan bilirkişi heyetinin 11/12/2023 tarihli kök raporu ve taraf vekillerinin itirazını karşılar şekilde düzenlenen ve hükme esas alınan 05/08/2024 tarihli ek raporda yapılan hesaplamaya göre; " Asıl davada davacının 3.825.072,14 TL alacağının olduğu, birleşen Ankara12. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davacı iş sahibinin alacağının olmadığı, birleşen Ankara10.

Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davacı yanca, davalı lehine tesis edilen ipoteğin, asıl dava konusu Aydın İnşaat ile yapılan sözleşmeye istinaden verildiği iddia edilmiş ise de, sözleşmenin 4. Maddesinde ipoteğin işsahibi Aydın İnşaat tarafından gösterilecek üçüncü kişiye yahut münhasıran ...lehine tesis edileceğine dair bir ifadeye yer verilmediği gibi, İpotek Senedinde “600.000,00-TL.

Borç karşılığında tesis edildiğinin” belirtildiği, davacının ipoteğin fekki talebinin yerinde olmadığı hususunun, Sn. Mahkemenin takdirinde olduğu" belirtilmiştir.

Somut olayda taraflar arasında eser sözleşmesinin varlığı ihtilafsızdır. Eser sözleşmelerinde işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatı yükleniciye, iş bedelinin ödendiğinin ispatı ise iş sahibine aittir. Yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğinin ispatlanması gerekir. Taraflar arası sözleşme hükümlerine göre, sözleşmenin, anahtar teslim, götürü bedel esaslı olduğu, davacı alt yüklenicinin, ...İli ... .... ... ... ... ... m2'lik okul binasının 1470 TL/m2'ye, 11.921.700,00 TL. karşılığında anahtar teslim götürü bedelle yapımını üstlendiği, yüklenicinin idareden alacağı bütün fiyat farklarının %50'si tutarını alt yüklenici'ye ödeyeceğinin hükme bağlandığı görülmüştür.

Bilirkişi incelemesinde tespit edildiği üzere.

Davalı ile dava dışı İdare arasında düzenlenen 07/05/2021 tarihli Geçici Kabul Tutanağında bir kısım eksiklikler olduğunun tespit edildiği, davalı ile dava dışı İdare arasında düzenlenen ve geçici kabul öncesinde 28.10.2020 tarihine kadar yapılan işlere ait 10.11.2020 tarihli 17 nolu hakedişte sözleşme fiyatları ile imalat tutarının 70.634.827,78 TL olduğu, hakediş içeriğinde yer alan "Yapılan İşler Genel İcmalinde" Pursaklar İlçesi Saray Mah. 32 Derslik İlkokul Binası Yapım İşine ait yapılan işler toplamının:13.280.156,43 TL, toplam gerçekleşen pursantajın: %97,363 olarak belirlendiği,

davacı yanca, geçici kabul tutanağında belirtilen eksik işlerin giderildiğine dair ise herhangi bir belge sunulmadığı, sözleşme anahtar teslim-götürü bedel esaslı olduğundan, davacının gerçekleştirdiği toplam imalat bedelinin, tespit edilen pustantaj üzerinden davacı alacağı hesaplandığında.

İmalat bedelinin 11.607.324.77 TL, fiyat farkı 887.453,75 TL, KDV.'nin 1.749.268,99 TL olmak üzere toplam alacağın 14.244.047,51 TL olduğu, davalı yanca yapılan toplam 10.418.975,37-TL. ödendiği, buna göre alt yüklenicinin 3.825.072,14 TL alacağının olduğu anlaşılmıştır.

Bu miktar üzerinden dava kabul edilerek, sözleşmede ödeme zamanının kesin vade olarak belirlenmediğinden, davacı yanca bakiye hak ediş alacağının ödenmesi için keşide edilen Çubuk 1. Noterliğinin 09/07/2021 tarihli 6928 yevmiyeli ihtarnamenin tebliğ tarihi itibari ile ihtarnamede tanınan atıfet süresinin sonu olan 27/07/2021 tarihinde davalının temerrüte düştüğü kabul edilerek, bu tarihten itibaren avans faizine hükmedilmiştir.

Birleşen ...12. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davacı iş sahibi/yüklenici tarafından, davalı alt yüklenici tarafından yapılan imalatlardaki eksik/ayıplı işlerin, üçüncü kişilere giderilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini talep edilmiştir. 6102 sayılı TTK.'nin 477. Maddesinde.

"Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur; ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder. İş sahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır.

Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır; bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır. Bu yasal düzenlemeye göre, iş sahibinin gecikmeksizin yükleniciye bildirimde bulunmaması halinde, yapılan imalatı kabul etmiş sayılır.

Somut olayda davacı/iş sahibi tarafından temel betonunun dökülmesi sonrasında, hatalı olduğunun anlaşıldığı ifade edilmiş ise de, 08/07/2021 tarihli ihtarnameye kadar davalıya ayıp ihbarında bulunulduğu ispatlanamamıştır.

İş sahibi şirket ile dava dışı İdare arasında düzenlenen Geçici Kabul Tutanağı’nda, 135 kalem elektrik, 114 kalem mekanik, 22 kalem inşaat ve diğer çevre düzenleme, mobilya… vs. eksik işler kaleminin listelendiği, eksik veya ayıplı işlerin metraj/pursantaj miktarlarına ilişkin davacı yanca herhangi bir delil sunulmadığından, iş sahibi davacının açtığı davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen ...10. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında.

Davacı/alt yüklenici, 12.05.2019 tarihli sözleşmenin 4. ve 23. Maddesi gereği 1.200.000,00- TL bedelli teminat çeki ile birlikte ...İli Keçiören İlçesi Kuşcağız Mahallesi 30924 ada 7 parsel zemin 21 nolu bağımsız bölüm davalı ...lehine 600.000 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, sözleşme gereği işin tamamlanmasına rağmen, teminat çekinin iade edilmediği gibi, dava konusu ipoteğin de fekedilmediğini iddia etmiş, davalı ise iddiaları inkar ederek, borca karşılık tesis edildiğini, taraflar arasındaki sözleşme ile ilgisinin olmadığını savunmuştur.

07/02/2019 tarihli İpotek Senedine göre. “600.000,00-TL. bedel mukabilinde borca karşılık ve faizsiz olmak üzere 1. Dereceden tesis edildiği" anlaşılmıştır.

Alt yüklenici ile iş sahibi yüklenici arasında yapılan sözleşme teminat olarak 1.200.000,00-TL. değerinde 2 adet tapunun ipotek olarak işverene verileceği düzenlemesi yer alsa da, düzenlemede, ipoteğin işsahibi/üst yüklenici tarafından gösterilecek üçüncü kişiye yahut münhasıran davalı ...lehine tesis edileceğine dair bir ifadeye yer verilmediği, “resmi senet” niteliğinde olan ipotek belgesinde, davacı yanca “600.000,00-TL. borç karşılığında...” verildiğinin açıkça belirtildiği, davacı tarafından eser sözleşmesi kapsamında verildiğine dair delil sunulmadığı,

ipotek senedinde kabul edilen 600.000,00-TL. borcun ödendiğine dair bir belge de sunulmadığından, ipoteğin kaldırılmasına yönelik davanın reddine karar verilmiştir.