Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/569 K.2022/572

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/569 Esas - 2022/572

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2021/569 Esas

KARAR NO : 2022/572

HAKİM : ....

DAVACI : ... DAHİLİ DAVACI ... DAVALI :...

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/10/2021

KARAR TARİHİ : 12/09/2022

G. K.YAZILDIĞI TARİH : 15.09.2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirketin, ... Büyükşehir Belediyesi'nin "Katı Atığın (Çöp) Nakli İçin Çekici, Semi-Trey ve Üst Yapılı (Tabanı Kayarlı) Kamyon Kiralanması Hizmet Alım İşi" ni

2019/692539 İhale numarası ile 18.03.2020 tarihinde yüklendiğini, müvekkili şirketin hizmet alım işinde kullanılmak üzere, davalı şirketten 5 adet Semi Treyler

ve 2 adet Üst Yapılı (Tabanı Kayarlı) Kamyon satın aldığını, davalı şirketten

bu araçları satın alırken, aralarında 12.03.2020 tarihinde alım-satım sözleşmesi imzalanmış ve

yine sözleşmede araçların teslim tarihi olarak 05.04.2020 olarak belirlendiğini ancak davalı şirket, satın alınan araçlardan 2 adet Semi Treyler'i 13 gün, 3 adet Semi

Treyler'i 16 gün ve 2 adet Üst Yapılı (Tabanı Kayarlı) Kamyonu ise 48 gün gecikmeli olarak

teslim ettiğini, ayrıca satın alınan araçlar geç teslim edildiği gibi teslim edildikten sonra da

araçlarda devamlı arızalar çıktığını, davacı şirkete, araçları kullanacağı hizmet alım ihale sözleşmesi gereğince, günlük

çalışmayan her araç için ihale makamı olan ... Belediyesi tarafından cezalar kesilmiş ve

kesilen bu cezalar ihale bedelinin % 30'unu aştığından ihale feshedildiği gibi, müvekkil şirket

tarafından ihale teminat bedeli olarak sunulan 222.500,00 TL'de gelir olarak kaydedilmiş

olduğunu, tarafların düzenledikleri sözleşmenin 4. ve 9. Maddesi

gereğince, geç teslim edilen her araç için günlük %3 cezai şart alacağı ve ayrıca araçların devamlı arıza çıkarması nedeniyle uğramış olduğu ticari zararın tazmini için gerek sözlü

gerekse de yazılı olarak talepte bulunmuş ancak bu taleplerinin karşılanmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla

100.000,00 TL cezai şart alacağı ve 100.000,00 TL uğranılan ticari zarar olmak üzere toplamda

200.000,00 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:Davacı tarafından İkt Treylere 5 adet içten sıkıştırmalı çöp transfer aracı ve 2 adet

kamyon üstüne kayar taban çöp taşıma aracı sipariş edilmiş ve bu siparişler için 12.03.2020

tarihli sözleşmenin imzalanmış olduğunu fakat sözleşmenin 7. Maddesinde düzenlendiği üzere; davacı Deneyim Mühendislik

tarafından 12.03.2020 tarihinde ödenmesi gereken 260.000 TL'lik peşinat zamanında

ödenmemiş, 80.000 TL.’lik kısmı 22 gün gecikmeli olarak 03.04.2020 tarihinde; 80.000 TL.’lik

kısmı 25 gün gecikmeli olarak 06.04.2020 tarihinde müvekkili şirketin Halkbank hesabına

gönderilmiş olduğunu, kalan 100.000 TL’lik kısmı halihazırda ödenmemiş olmasına rağmen,

davacı yana, ürünlerinin tamamının teslim edilmiş olduğunu,

davacı yanca, müvekkili şirkete peşinatın zamanında ödenmemesi, üretim için gerekli

olan malzeme tedariğinde aksamalara sebep olmuş ve üretimlerinin geç başlamasına buna bağlı

olarak da üretimin geç bitmesine neden olduğunu, ayrıca sözleşme imzalandıktan sonra tüm dünyayı ve ülkemizi etkisi altına alan ve

mücbir sebep kabul edilen ve sayılan coronavirüs salgın hastalığı ile mücadele sürecinde

uygulanan sokağa çıkma yasakları müvekkilinin malzeme tedarikini ve imalatı sekteye

uğrattığını,

davacı yanın ifade etmiş olduğu ürünlerin gecikme sürelerinin, gerçeklerle örtüşmediğini,

müvekkili şirket tarafından teslim etmiş olan faturalardan da anlaşılacağı üzere

08.04.2020 tarihinde 1 adet çöp treyleri, 13.04.2020 tarihinde 4 adet çöp treyleri,

28.04.2020 tarihinde 2 adet kayar taban araçların üretimleri tamamlanmış ve Deneyim

Mühendislik Ltd.Şti. firmasına teslim edilmek üzere müvekkilin fabrikası parkına çekildiğini,

araçların üretimlerinin tamamlandığı bilgisinin telefonla bildirilmiş olduğunu,

imalat sürecindeki gecikmenin peşinatın zamanında ödenmemiş olması ve mücbir sebep kabul edilen pandemi sürecinde uygulanan sokağa çıkma yasağından kaynaklandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla söz konusu sözleşmede cezai şartın

uygulanabilirliğinin bulunmadığı,

sayın mahkeme tarafından da takdir edileceği üzere, cezai şartın kabulü ve

uygulanabilirliği için; sözleşmede tereddüte mahal vermeyecek şekilde açık ve sarih olarak

belirlenmesinin gerektiği, gerekmektedir ve fakat sözleşmenin tetkik edilmesiyle anlaşılacağı

üzere, eldeki sözleşmede cezai şartın ne kadar olduğu tereddüte mahal vermeyecek şekilde

anlaşılamadığını, bununla da kalmayıp, 4. Maddede, tamamlanmayan bir cümle ile "ortalama

% 3 ..." denmiş, madde 9'da ise, "... Her gün için %3 cezai işlem uygulanmasını..." denmiş

olduğunu, cezai şart düzenleyen iki maddenin birbiriyle örtüşmediğini, % 3 cezai şart

uygulanacağı ifade edilmekle, hangi meblağa hangi şart ve tarihlerle ödeneceğinin

belirtilmemiş olduğunu, davacı yanın edimini yerine getirmemesi sebebi ile, dava konusu talepleri bakımından,

temerrüt ve muacceliyetten bahsetmenin mümkün olmayacağını, yine, asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla, talep edilen alacak oranları ve

miktarlarının aşırı fahiş olduğunu, davacının iddialarının aksine, davacı yanın müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı tarafın, eldeki davaya konu taraflar arasında akdedilen sözleşme gereği

edimlerini yerine getirmediğinden bahisle, tarafımızca eldeki davanın davacısı aleyhine

Diyarbakır İcra Müdürlüğü 2021/48665 E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılmış

olmakla, davacı tarafça işbu icra dosyasına haksız olarak itiraz edilmiş ve dosyanın

arabuluculuk aşamasında olduğunu belirterek davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddini, yargılama

giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

-Taraflar arasında imzalanmış 16.03.2020 tarihli sözleşmenin 1. maddesinde.

“Alıcı'nın SATICI'dan 10 Adet semitreyler (çöp taşıma dorsesi) sipariş etmesi ve 10 adet içten sıkıştırmak motorlu semitreyler 4 adet kamyon üstü tabankayar 3 adet danper (sızdırmaklık ve atık deposu yapımı) tamir ve imalatının yapılması işidir.” şeklinde sözleşmenin konusunun belirlenmiş olduğu, sözleşmenin 3. maddesinde teslim yerinin “Mal/hizmet, ALICI'nın teslimini talep etmiş olduğu 05.04.2020 gününde satıcının adresi” olarak belirtildiği, sözleşmenin 4. maddesinde (çöp taşıma dorsesini teslimat süresi olan 05.04.2020 günü olarak belirtilmiş olduğu, 9. maddede.

“SATICI Alıcı'ya taahhüt ettiği tarihte alıcı'ya araçların tamamını ve eksiksiz vermeme durumunda her gün için %3 cezai işlem uygulanmasını kabul ve taahhüt eder.” denildiği, ödemeyle ilgili 8. maddede “Madde 8- Peşinat Tutarı alıcı satıcı'ya anlaşılan tutarın 260.000,00 TL'lik kısmını satıcı'ya nakit olarak” verilen banka hesaplarına ödeyeceği “peşinat olarak belirtilmiş olan miktar alıcı'nın hesabına ödeme geldiği gün itibariyle işe başlanmış sayılacaktır.” denildiği, Toplam sipariş tutarının 1.760.000,00 TL olduğu,

260.000,00 TL peşinat sonrası kalan 1.500.000,00 TL tutar için aylık ödemeli 125.000,00 TL tutarlı 12 adet çek verildiği belirtilmektedir.

-Ödemeler ver Teslim Tarihi: Taraflar arasında yapılmış sözleşmede araçların siparişinde 1.760.000,00 TL bedelde anlaşılmış olduğu; peşinat olarak belirlenmiş 260.000,00 TL'nin ALICI'nın hesabına ödeme geldiği gün itibariyle işe başlanacağının belirtilmiş olduğu görülmektedir.

-İhtarname : Davacı vekili tarafından davalıya keşide edilen 17.06.2021 Tarihli Diyarbakır Noterliğine ait ihtarname ile; 1.167.138,00 TL tutarında ceza-i Şart alacağının tahsili talep edilmiştir.

-Bilirkişi Raporu: Tarafların kayıtlarının incelenmesinden, davalı şirketin kayıtlarında 03.04.2020 tarihinde 80.000,00 TL, 06.04.2020 tarihinde 80.000,00 TL olmak üzere 160.000,00 TL ödeme alındığı, araçların teslim tarihi 05.04.2020 tarihi olup, davacının ödemesi gereken peşinatı araçların teslim tarihinden bir gün sonra 160.000,00 TL olarak ödediği görülmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki araç satış sözleşmesi kapsamında, araçların geç teslim edilmesi nedeni ile davacının uğradığı ileri sürülen zararın ve gecikme tazminatı talebinin tahsili amaçlı açılan tazminat talebine ilişkindir.

Davacı eldeki dava ile; dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi'nin "Katı Atığın (Çöp) Nakli İçin Çekici, Semi-Trey ve Üst Yapılı (Tabanı Kayarlı) Kamyon Kiralanması Hizmet Alım İşi"ne ilişkin olarak açılan ihalede işin kendisi tarafından yüklenildiğini, bu iş kapsamında kullanılmak üzere davalıdan araçlar satın aldığını ancak araçların geç teslim edilmesi ile teslim edilen araçların sürekli arızalanması nedeni ile yüklenicisi olduğu ihalenin feshedildiğini, müvekkil şirket

tarafından ihale teminat bedeli olarak sunulan 222.500,00 TL'nin gelir olarak kaydedilmiş

olduğunu, bu nedenle ticari olarak zarara uğradığını, davalı ile aralarındaki sözleşme uyarınca geç teslim nedeni ile gecikme cezası alacağı doğduğunu ileri sürerek

100.000,00 TL cezai şart alacağı ve 100.000,00 TL uğranılan ticari zarar olmak üzere toplamda

200.000,00 TL alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış , bilirkişiden rapor alınmıştır.

Mahkememizce davacı ile dava dışı Belediye arasında düzenlenen sözleşme örneği dosya içerisine kazandırılmış, sözleşme örneğine göre; dava dışı ... Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma Ve Kontrol Dairesi Başkanlığı ile ... Temizlik İlaçlama İşg. Hizmet İnş. Taah. Oto San. Ve Tic. Ltd. Şti - Deneyim Mühendislik İnş.Gıda. Tem. Güv. Orm. Ve Orm. Ürn. San. Ve Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı arasında 18.03.2020 tarihli sözleşme imzalanmış olduğu, sözleşme konusu iş olarak: “3. Kısım Katı Atığın Çöp Transfer İstasyonlarından Mekanik Ayırma Tesisine Mekanik Ayırma Tesisinden Atık Depolama Sahasına Nakli İçin Çekici, Semitrey, Üst Yapılı Kamyon Ve Kırkayak Kamyon Kiralanması Hizmet Alım İşi” olarak tanımlanmış olduğu, sözleşmenin 09.07.2021 Tarihinde feshedildiği anlaşılmıştır.

Davacı şirketin, dava dışı ... B.Belediyesi ile imzalanan sözleşmeyi adi ortaklık üyesi olarak imzalamış (dava dışı ... Temizlik İlaçlama İşg. Hizmet İnş. Taah. Oto San. Ve Tic. Ltd. Şti diğer ortak) olması nedeni ile uğranılan ticari zarara ilişkin (Adi ortaklık adına verilen Teminat mektubunun irat kaydedilmesinden kaynaklanan) talebi bakımından diğer ortağı davaya dahil etmesi için davacı vekiline kesin süre verilmiş davacı vekilince dava dışı firma adına vekalet sunulması üzerine taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamaya devam olunmuştur.

Dava dosyası, tarafların dosyaya sunmuş olduğu belgeler, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının ihaleyle ilgili göndermiş olduğu CD de kayıtlı belgeler, ticari defter kayıtları, davalı taraf ticari defter ve belgelerine göre;

Davacının gecikme tazminatı talebi bakımından yapılan değerlendirmede;

Davacı ile davalı arasında imzalanmış 16.03.2020 tarihli sözleşmede araçların eksik teslim edilmemesi halinde “her gün için %3 cezai işlem uygulamasında bulunulacağı düzenlemesi mevcut olup, buna göre kararlaştırılan ceza-i şartın ifaya ekli ceza niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.

İfaya ekli ceza, sözleşme ile üstlenilen edimin belirlenen zamanda tamamlanıp teslim edilmemesi veya sözleşmede kararlaştırılan koşullarla edimin yapılmamış olması halinde ödenmesi kabul edilen cezadır.

Edimin yüklenici tarafından sözleşme süresinden sonra gecikmeli olarak yapılması üzerine ifaya ekli cezai şartın istenebilmesi için Yasa'nın hükmünde açıkça belirtildiği üzere, teslim sırasında iş sahibinin cezai şart hakkını saklı tuttuğunu bildirmesi ve sözleşmeden dönülmemiş olması gerekir. İhtirazi kayıt beyan edilmeden edimin alınması, teslimi, ceza hakkından vazgeçilmesi niteliğindedir.

(Yargıtay 11H.D 06.07.2017 Tarih, 2016/1646 E. 2017/4085 K.) bu belirlemeye göre taraflarca kararlaştırılan ceza-i şartın ifaya ekli ceza-i şart niteliğinde olduğu, davacının ihtirazi kayıt olmaksızın ifayı kabul ettiği gibi, bilirkişi raporunda yer alan belirlemeye göre de, kendi edimini ( sözleşme uyarınca kararlaştırılan ve davacı tarafından ödenmesi gereken peşinatın) süresinden sonra 06.04.2020 tarihinde yerine getirmiş olduğu buna göre davacının davalı firmadan ceza-i şart (gecikme tazminatı) talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla, bu yöne ilşkin talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacının uğradığını ileri sürdüğü ticari zarar talebi bakımından yapılan değerlendirmede; Davacı vekilince, dava dışı Belediye ile davacı firma arasındaki sözleşme uyarınca ve bu sözleşme kapsamında kullanılmak üzere davalıdan araçlar satın alındığı ancak teslim edilen araçların sürekli arızalanması nedeni ile yüklenicisi olduğu ihalenin feshedildiği, müvekkil şirket tarafından ihale teminat bedeli olarak sunulan 222.500,00 TL'nin gelir olarak kaydedilmiş olduğu bu nedenle ticari olarak zarara uğradığı ileri sürülmekte ise de;

Mahkememizce dosya içerisine kazandırılan davacı ile dava dışı ...

B.Belediyesi arasında düzenlenen sözleşme ve eklerine göre, anılan sözleşmenin davacının edimini yerine getirmemesi nedeni ile feshedildiği anlaşılmakta ise de; davacının anılan sözleşme kapsamında 10 adet araç ile hizmet verdiği, bu 10 adet aracın yalnızca 5 adetinin davalıdan satın alınan araçlar olduğu, bu kapsamda sözleşmenin sırf davalı taraftan satın alınan araçların arızlanması nedeni ile feshedildiğinden bahsedilemeyeceği, yine taraflar arasındaki araç satımına ilişkin sözleşmede ayıplı ifaya ilişkin olarak davalı tarafı yükümlülük altına sokan özel bir hükmün taraflarca kararlaştırılmamış olduğu,

davacının dava dışı Belediyenin işini ifa ettiği esnada basiretli bir tacir olarak, hizmetin ve işin gereklerine göre tedbirli davranarak ikame araçlar ile hizmet sürekliliğini sağlaması gerekirken bu hususa riayet etmediği, bu nedenle davalıdan ticari zarar tazminatı talep edemeyeceği anlaşılmakla bu yöne ilişkin talebin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... Hakim ... · E imzalıdır E imzalıdır