Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/771 K.2022/218

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait aracın davacının işlettiği otoyoldan geçiş yaptığını, geçiş ücretini ödemediğini bu nedenle hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, Ankara ... Müdürlüğü'nün 2021/13853 Esas sayılı dosyası kapsamında davalının itirazının iptalini ve asıl alacak yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili amacıyla takibin devamına karar verilmesini, davalının basiretli tacir olması ve itirazında haksız olması sebebiyle borçlu aleyhine alacağın %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait olan ... plakalı aracın, davacı tarafından işletilen otoyoldan 05/08/2021 tarihinde geçişi sebebiyle ödenmesi gereken toplam 136,00 TL tutarındaki geçiş ücretinin süresi içinde ödenemediğini, davacı şirketin hiçbir yasal uyarıda bulunmaksızın geçiş ücretine ilave olarak toplam 544,00 TL’lik ceza tutarını da tahakkuk ettirerek hukuka aykırı bir şekilde icra takibine konu ettiğini, ihlal para cezalarının muhatabı olan araç malikinin hiçbir şekilde bilgilendirilmediğini,

iş bu davaya konu iddia olunan otoyol geçişi ihlalini yapan (araç kullanan sürücü) kişi ile (araç maliki) davalı müvekkili şirket farklı kişiler olup, araç kullanan sürücünün kendi bağımsız eylemine konu otoyol geçişine bağlı yükümlülüklerin ve sorumlulukların salt araç malikliği sebebiyle davalı müvekkil şirkete yüklenmesini haksız ve hukuka aykırı olduğunu, iş bu davanın ve davacı şirketin haksız ve hukuka aykırı taleplerinin öncelikle zamanaşımı ve hak düşürücü süreler yönünden ancak bunun hukuken mümkün olmaması durumunda esastan reddi ile,

davaya konu icra takibinin borca kısmi itiraza konu borç tutarı ve fer’ileri ve işleyen faizleri yönünden iptaline, davaya konu tutarın %20’si oranından aşağı olmayacak tutarda kötüniyet tazminatının davalı şirkete ödemesine, her türlü yargılama harç ve giderleri ile avukatlık vekalet ücretlerinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafa ait aracın otoyoldan ihlalli geçişi nedeniyle davacı tarafın geçiş ücreti ve para cezasının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine karşı yapılan kısmi itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Ankara ... Dairesi'nin 2021/13853 Esas sayılı dosyasının celbi sağlanmış olup Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından geçiş ücreti ve ceza tutarı alacağına ilişkin başlatılan takipte davalı tarafın yaptığı kısmi itirazı ile takibin durdurulduğu görülmüştür.

Karayolları Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın bakiyesi olup olmadığı sorulmuş olup gelen müzekkere cevabı Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

6001 Sayılı Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrasında "4046 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" hükmü düzenlemiştir.

Ancak 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile "on katı tutarında” ibaresi "dört katı tutarında” olarak değiştirilmiştir.4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarm geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir, ’’şeklinde değiştirilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi çerçevesinde davalı tarafın zamanaşımı itirazına itibar edilmemiştir.

Tüm kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: davacı vekili ihlalli geçiş ücreti ve cezasına dayalı bedele ilişkin davalı/borçluya karşı başlatılan icra takibine ilişkin kısmi itirazın iptalini ve icra inkar tazminatı talep etmiştir. Davalı, köprü ve otoyolların kullanım bedeline ilişkin ana paraya itiraz etmemiştir. Davadaki temel uyuşmazlık ihlalli geçiş hallerinde kullanıcılara kaçak geçiş cezası uygulanıp uygulanamayacağı noktasındadır.

Davalı taraf araç maliki olarak taraflarına bildirim yapılmadığı için ceza tutarı talebinde bulunulamayacağını iddia ederek itirazda bulunmuştur. Davalının uyguladığı ihlalli geçiş cezası bir idari para cezası niteliğinde değildir. Kanundan doğan özel bir alacak niteliğindedir.

6001 sayılı kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 4 katı tutarında cezanın genel hükümlerine göre tahsil edileceği belirtilmiştir.

Daha açık bir ifade ile 5. Fıkrada yazılan cezanın idari para cezası olmadığı ve genel hükümlere göre tahsil edileceği yasadan kaynaklanan bir durumdur. Belirtilen düzenlemeyle ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin 4 katı tutarında ceza uygulanması yasa emridir ve davacı şirketin yasa tarafından kendisine verilen bir görevi yerine getirirken, tahsil ettiği ceza tutarının idari para cezası olduğu söylenemez.

Davalıya ait ... plakalı aracın ücretli otoyoldan geçişleri esnasında bakiyesinin bulunmadığı ve 15 günlük süre içerisinde bedelin ödenmediği anlaşıldığından davanın kabulü ile, davalının Ankara ... Müdürlüğü'nün 2021/13853 Esas sayılı dosyasına yaptığı kısmi itirazının iptaline, takibin aynı şartlarla devamına, itiraz edilen alacağın %20'si olan 108,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza