Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/462 K.2024/375

....

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/07/2021

KARAR TARİHİ : 13/06/2024

G. K.YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2024

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.Davacı vekili iddiasında özetle; ...İlişkin Yarışma Yönetmeliği uyarınca yapılan yarışma sonucunda... enerji iletim hattına bağlanma hakkını müvekkili şirketin kazanması üzerine müvekkili şirket ile davalı ... arasında 15.12.2011 tarihli... Katkı Payı Anlaşması ve 07.04.2016 tarihli... Katkı Payı Anlaşması imzalandığını, 07.04.2016 tarihli... Katkı Payı Anlaşmasının yürürlüğe girmesi ile 15.12.2011 tarihli...

Katkı Payı Anlaşmasının yürürlükten kalktığını, davaya konu faturanın da 07.04.2016 tarihli... Katkı Payı Anlaşması uyarınca kesildiğini, müvekkili şirketin iş bu fatura bedelini ihtirazı kayıtlı olarak ödemek zorunda kaldığını, davalı ....taraflar arasında imzalanan...

Katkı Payı Anlaşmasına aykırı bir şekilde kümülatif olarak yaptığı hesaplamanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, davalı ... tarafından taraflar arasındaki anlaşma hükümlerine aykırı olarak 2020 yılı...

Katkı Payı Bedeli için tahakkuk ettirilen 21.01.2021 tarihli ve ... sayılı fatura nedeniyle fazladan ödenen 200.000 TL'yi 21.01.2021 tarihli fatura bedelinin ödeme tarihi olan 04.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek olan ...nin değişen oranlarda en yüksek ticari avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

2.Davacı vekili, 25.01.2024 tarihinde talep sonuç kısmını ıslah ederek, 9.742.760,11 TL'nin ödeme tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

3.Davalı vekili savunmasında özetle. Davacı şirketin...

Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 2011 yılında yapılan yarışmalara katıldığını ve bu yarışmalar sonucunda iletim sistemine bağlantı hakkı kazandığını, davacı şirket ile müvekkili ... arasında davacı şirkete ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren 20 yıl süre boyunca müvekkili ...'a ödemeyi taahhüt ettiği ... Katkı Payı bedelinin ödenmesi konulu...

Katkı Payı Anlaşmasının 07.04.2016 tarihinde akdedildiğini, müvekkili teşekkülce... katkı payı tutarının, Yarışma Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğin ( aynı tarihte yayımlanan ) ekleri, teklif mektubu formu ve... Katkı Payı Anlaşması hükümlerinin bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplanmasının konuya ilişkin mevzuatın gereği olduğunu, dava konusu... katkı payı faturasının hukuka aykırılığının bulunmadığını, dava konusu faturanın idari sözleşme niteliğinde olduğu açık olan...

Katkı Payı Anlaşmasının ilgili hükümleri uyarınca tesis edildiğini, idari sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün idari yargı mercileri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğinden davanın öncelikli olarak görev, hukuki yarar ve zaman aşımı yönünden usulden reddini, aksi halde davanın esastan reddini talep etmiştir.

4.Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında verilen 11/10/2021 tarihli ve 2021/706 sayılı kararda. "Davalı tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ile sınırlı bir iktisadi devlet teşekkülüdür.

Üstün ayrıcalıklara sahip olan ve yükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu ile denetimi bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik iletim faaliyetini yürüten davalı ile davacı şirket arasında düzenlenen katkı payı anlaşmasının idari sözleşme niteliği tartışmasızdır.

Verilen yetkinin kullanımı sırasında kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilen işleme karşı idari işlemin iptali veya idari işlem sonucu ödenen bedelin iadesi için İdare Mahkemelerinde dava açılması gerekirken adli yargıda dava açıldığı idari işlem ve eylemin usulüne uygun olup olmadığının değerlendirilme yerinin idare mahkemesi olduğu anlaşıldığından, yargı yoluna ilişkin dava şartı bulunmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-b ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

5. Davacı Vekilinin istinaf başvurusu sonucu .... (Teşekkül) tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü'dür. 2- Teşekkül EPK, K.H.K., ve bu Anastatü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tâbidir. 3- Teşekkül Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir." hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Uyuşmazlık, İlk derece Mahkemesinin "uyuşmazlığın Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinden kaynaklandığı" yönündeki kabulünün tam aksine, tacir olan taraflar arasında imzalanmış olan ve anastatünün "Teşekkülün Amaç ve Faaliyet Konuları" başlıklı 4. maddesi kapsamında kaldığı anlaşılan "RES Katkı Payı Anlaşması" ve eklerinin... katkı payı ödemeleri ile ilgili hükümlerinden kaynaklanmakta olup, davalı da anastatüsüne göre özel hukuk tüzel kişisidir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanı sıra her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Mezkur Yasa'nın 5/1. maddesi uyarınca, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalara bakmakla görevlidir.

Bu durumda mahkemece, davalı şirketin, idare değil, özel hukuk hükümlerine tabi bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğu, uyuşmazlık konusunun idari bir işlem veya eylem niteliğinde bulunmadığı, tacir olan taraflar arasındaki sözleşmenin idari bir sözleşme olamayacağı gözönünde bulundurularak, yargı yolu yönünden görevli olduğunun kabulü ile uyuşmazlığın esası incelenip, taraf delilleri değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile Mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

6.BAM Kararı sonrasında yapılan yargılama, iddia, savunma, delillerin değerlendirilmesi ve hükme esas gerekçe; BAM kararı sonrası tahkikat işlemlerine yeniden başlanmı, taraf vekillerinin beyanı alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Davalı tarafın yaptığı başvuru sonrası, Uyuşmazlık Mahkemesi, 27.11.2023 Tarihli ve 2023/531-687 sayılı kararı ile uyuşmazlığın çözümünde adli yargının görevli olduğuna karar verilmiştir....kararı ve Uyuşmazlık Mahkemesi ilamı çerçevesinde, uyuşmazlığın adli yargı yoluna tabi olduğu ve ticaret mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın esası incelenmiştir.

Elektrik Mühendisi ve Mali Müşavirden oluşan bilirkişi heyetinin 20.12.2022 tarihli raporunda. "Dava konusu katkı payı yönünden. Yönetmelik hükümlerinde yer alan ve davacı ile davalı arasındaki Sözleşme’de benimsenen hesaplama yöntemi ile davacının Teklif Mektubunda ve Taahhüdünde yer alan hesaplama yöntemi arasında çelişki bulunduğu,

davalı ... tarafından fatura düzenlemesi sırasında esas alınan teklif formunda yer alan teklif birim fiyatının teklif yılı esas alınarak ... endeksine göre güncellenmesi yönündeki hükmün yönetmelikte ve ekinde yer alan sözleşme tasarısında yer almaması ve teklif formunun sözleşmede olmaması karşısında uyuşmazlığın davalı ...’ın yarışma düzenlemesine konu dokümanlarının içerisinde yer alması dolayısıyla yarışmanın sona ermesi ile yarışma şartlarının ortadan kalkmayacağı, yarışma sonucunda akdedilen sözleşmede yarışmadaki asli unsur olan teklif formunun güncelliğini koruyacağı,

güncellemeye esas işlemlerde güncellenen bir birim fiyatın sonraki yıllarda yeni birim fiyat olarak ele alınması gerektiği bilirkişiliğimizce düşünülmekle birlikte verilen yargı kararları dikkate alınarak bu kapsamda hesaplamalar yapılmış olup;

a) Sayın Mahkemece. Teklif Formu ve Taahhütnamedeki belirlenen formüle göre katkı payı hesaplaması yapılmasının yarışma mantığına uygun olduğu, davacı şirketin taahhüt ettiği teklif değeri olan 4,12 kuruşun 2011'den itibaren TÜFE oranında güncellenmesinin...

Katkı Payı Anlaşması hükümlerine uygun olduğunun düşünülmesi halinde, davacı tarafından ödenmesi gereken katkı payının, taraflar arasındaki Sözleşme’nin 3. maddesi ve yürürlükteki Yönetmeliğin 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca (Toplam...

Katkı Payı Tutarı = kr*E*TÜFE ) formülüne göre ve TÜFE Güncellenmesinin Sözleşme tarihi ve teklif yılı esas alınmak suretiyle hesaplanması gerekeceğinden; davalı ... tarafından,teklif değeri olan 4,12 kuruşun(formüldeki krş) 2011’den itibaren TÜFE oranında güncellenmesi sonucu 11,44 krş/kWh olarak bulunan güncellenmiş... Katkı Payı Birim Fiyatına göre yapılan hesaplamalarda ve düzenlenen faturada herhangi bir yanlışlığın bulunmadığı,

b) Ancak Sayın Mahkemece; teklif edilen RES Katkı Payı birim fiyatının, hesap yılındaki ...oranı esas alınarak güncellenmesi suretiyle yapılan hesaplamada, 4,12 krş/ kWh olan... Katkı Payı teklif birim fiyatının güncellenmesi ile 4,72 krş/kWh olarak bulunan... katkı payı birim fiyatına göre yapılan hesaplamada; 16.592.793,39 TL - 6.850.033,28 TL = 9.742.760,11 TL'lik... katkı payının davacı...nden fazladan tahsil edilmiş olduğu" belirtilmiştir. Dava; taraflar arasındaki... Katkı Payı Anlaşması kapsamında davacı şirketten... katkı payı olarak fazla tahsil edildiği ileri sürülen bedelin iadesi istemine ilişkindir.

Somut olayda görüleceği üzere katkı payı tutarı/hesabı bakımından, davacı tarafın davalıya verdiği teklif mektubundaki hesaplama esasları ile taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenen hesaplama esaslarının farklı olduğu, teklif mektubundan sonra taraflar arasında imzalanan... Katkı Payı Anlaşması'nın 3. maddesinde belirtilen hesaplama esasının Yönetmeliğin 9. Maddesi ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda Yönetmelik ve Katkı Payı Anlaşması hükümlerine göre katkı payı hesabında sadece faturaya konu döneme ait yıllık TÜFE oranının kullanılması öngörülmüş iken, teklif mektubunda ise teklif tarihinden itibaren TÜFE oranlarında güncelleme yapılması gerektiği görülmektedir.

Taraflar arasındaki ihtilafın işbu noktada, ödenmesi gereken... katkı payı hesabının teklif mektubuna göre mi yoksa sözleşmede yer alan formüle göre mi hesaplanması gerektiği hususunda toplandığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu 49.742.760,11 TL tutarlı fatura bedelinin davacı tarafından 04/02/2021 tarihinde ve ihtirazı kayıtla ödendiği görülmüştür.

Davacı tarafça teklif mektubunun sunulmasından sonra, taraflar arasında... Anlaşması imzalanmış olup, sözleşmede... Katkı Payının hesabı, teklif mektubundaki hesaplamadan farklı olarak düzenlenmiştir. Taraflarca imzalanan sözleşmenin... Katkı Payının hesap şekli ile ilgili formül, .... Katkı Payının hesabı ile ilgili teklif mektubundaki ibarelerin aynen sözleşmeye geçirilmesi mümkünken, farklı bir hesap şeklini içeren sözleşme imzalanmıştır. Her ikisi de tacir olan tarafların, serbest iradeleriyle imzalamış oldukları anlaşma hükümleri ile bağlı oldukları açıktır. Taraflar arasındaki anlaşmada, davacının sunduğu teklif mektubuna, sadece 3. maddede, toplam ..ı Payı tutarının hesaplanması ile ilgili kr... formülünde, kr değerinin açıklanması sırasında yer verilmiştir.

Nitekim Mahkememizce benzer bir uyuşmazlığın sonucunda verilen kararın, istinaf edilmesi üzerine....12.02.2020 Tarihi ilamında özetle "...Taraflar arasındaki sözleşme hükmü açık olup, herhangi bir şekilde yoruma ihtiyaç gerektirmemektedir.

Buna göre ilk derece mahkemesince, davacı tarafça sözleşmenin imzalanmasından önce sunulan teklif mektubunun, farklı bir hesap şekli içeren sözleşmenin imzalanmasından sonra hesap şekli yönünden hükümsüz kaldığı, serbest iradesiyle imzalamış olduğu sözleşmenin davalı yönünden de bağlayıcı olacağı, RES Katkı Payı ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği belirtilerek, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, icap niteliğindeki teklif mektubu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır...." şeklindeki açıklamasıyla konuya ilişkin olarak...

Katkı Payı ile ilgili faturaların sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiğini vurgulamıştır. Anılı istinaf ilamının, temyiz edilmesi sonucunda ....Karar sayılı ilamı ile ONANMASI sonucunda kesinleştiği görülmüştür. (Benzer uyuşmazlıklarda... katkı payının, teklif mektubuna göre değil, sözleşme hükümlerine göre hesaplanması gerektiği hususunda aynı yönde; ...

Yapılan açıklamalar ve değinilen içtihatlar kapsamında; 20.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre yapılan alternatif hesaplama hükme esas alınarak bu doğrultuda davacının ihtirazı kayıtla fazladan ödediği miktarın 9.742.760,11 TL olduğu anlaşıldığından davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne, ödeme tarihi olan 04/02/2021 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

....