Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/811 K.2025/187

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/811 Esas - 2025/187 T.C.

... TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/811 Esas

KARAR NO : 2025/187

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/12/2022

KARAR TARİHİ : 11/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacılardan ... İnş. Gıda Nak. Eml. Mad. Tar. Ürn. Ltd. Şti. Yönünden alacak talebine ilişkin olarak; ... şirketi ile davalı arasında 29/07/2017 tarihli sözleşme ile 62682 ada 1 parselde yapımı tamamlanan davalıya ait ...

Konutları inşaatının betonarme, açık ve kapalı otopark kalıp işleri, demir işleme, peyzaj vb inşaat işlerinin A ve B blok için birim fiyat cetvelinde belirtilen birim fiyatlar üzerinden anlaşarak 01/08/2017 tarihinde yer teslim tutanağı düzenlendiğini,

müvekkili şirketin yapım işlerini özen yükümlülüğüne uygun olarak yerine getirmesine rağmen müvekkilinin hak ettiği alacağa karşılık imalat metraj cetveli düzenlenmediğini ve hak edilen bedelin tam olarak ödenmediğini beyanla davacı şirketin taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan alacağına karşılık şimdilik 10.000,00TL 'nın hakediş tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş; yine diğer davacı ... yönünden ise, ... ile davalı şirket yetkilisi Muzaffer Sönmezin 2017 yılında ...

Konutlarının inşa edilmesini işini ortak olarak gerçekleştirmek konusunda anlaştıklarını, proje tamamlandığında arsa payı olarak 138 adet konutun 69 unun davalıya verileceği kalan 69 konutun ise müvekkili ile davalı şirket arasında yarı yarıya paylaştırılacağının kararlaştırıldığını,

müvekkili tarafından üzerine düşen edimlerin ifa edilmesine rağmen davalı yanca maliyetlerin tam olarak hesaplanmadığını ve müvekkilinin bilgisi ve rızası olmaksızın ortaklığa konu gayrimenkullerin 3. Kişilere stılarak müvekkilinin hissesine tekabül eden 34.5 daireden maliyete kullanılan kısmın dışında kalan kâr bedelinin müvekkiline ödenmediğini beyanla davacı ... 'nun ortaklıktaki karına karşılık da şimdilik 10.000,00TL 'nın ilk daire satış tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 30/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile özetle; davacılardan ... yönünden dava dilekçesinde 10.000 TL olarak talep edilen hakediş alacağı talebinin 1.101.955,50 TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... yönünden açılan davaya ilişkin; müvekkili şirket ile davacılardan ... arasında 29/07/2017 tarihli ve 600.000,00 TL bedelli taşeronluk sözleşmesi akdedildiğini, davacının işin yalnızca bir kısmının taşeronu olduğunu, sözleşme bedelinin eksiksiz olarak ödendiğini, davacı yanın sözleşmede yazılı bedelin sembolik olduğu iddialarını kabul etmediklerini beyanla davanın reddini talep etmiştir. ... yönünden açılan dava yönünden; davacı ile müvekkili şirket arasında ortaklık ilişkisi bulunmadığını, ortada davacı tarafından koyulan sermaye veya ortaklık anlaşması mevcut olmadığını, proje inşaatının tabelasında davacının proje ortağı olarak yazıldığı iddiasının müvekkili şirket bilgisi dahilinde gerçekleşmediğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı vekili karşı dava dilekçesinde özetle;

... şirketi yönünden, müvekkilinden tahsil edilen paranın karşılığı olan malzemelerin teslim edilmediğini, teslimi gerçekleştirilmeyen ürünlerden kaynaklı olarak davalıya 303.168,73TL fazla ödendiğini beyanla, şimdilik 10.000,00TL 'nın ihtarname tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

... yönünden, taraflar arasındaki mal alım ilişkisinde müvekkili tarafından ödemesi yapıldığı hald eteslimi gerçekleştirilmeyen ürünlerden kaynaklı olarak 15.03.2019 tarihi itibariyle 226.151,19TL, 31.07.2019 tarihi itibariyle 99.944,01TL, 10.09.2019 tarihi itibariyle de 300.000,00TL olmak üzere ihtarname tarihi itibariyle toplam 626.295,20TL alacaklı olduklarını beyanla, şimdilik 10.000,00TL 'nın ihtarname tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

-Davalı karşı davada davacı vekilinin 27/12/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile özetle; karşı davaya konu alacak talebinin ... yönünden 303.168,73 TL, ... yönünden 99.944,01 TL'ye ıslah edilerek karşı dava talep sonucunun toplam 403.112,74 TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.

Davacı vekili karşı davaya cevabında özetle; dayanak gösterilen ihtarnamedeki bedellerin müvekkili tarafından arabuluculuk başvurusu yapılması neticesinde haksız menfaat sağlamak amacıyla öne sürüldüğünü beyanla karşı davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

-29/07/2019 Tarihli Eser(altyüklenici) sözleşmesi ve yer teslim tutanağı, -Tarafların ticari defter ve kayıtları, -İhtarnameler, -Dava dışı Belediye Başkanlığı'ndan temin edilen inşaat ve mimari projesi ile ruhsatı, -Uzman görüşü, -Bilirkişi Raporları

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Eldeki dosya kapsamında asıl davanın iki ayrı davacı yönünden ayrı hukuki sebeplere dayalı olarak açıldığı, aşamalarda aralarında bağlantı bulunduğu kanaatiyle tefrik kararı verilmeksizin yargılamanın birlikte yürütüldüğü görülmüştür.

Davacılardan ... yönünden açılan asıl davanın; eser sözleşmesinden kaynaklandığı bakiye iş bedeli istemine ilişkin olduğu, davacılardan ... yönünden açılan asıl davanın adi ortaklıktan kaynaklanan (kâr payı) alacak istemine ilişkin olduğu, karşı davaların ise ayrı ayrı her iki davalı yönünden satım(mal alım/satım) ilişkisinden kaynaklanan teslim edilmeyen ürün nedeniyle bedel iadesi istemlerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 23/10/2023 tarihli raporda özetle nihai rapor tanzimi için bir kısım belgenin dosyaya kazandırılması istenilmiş, devamla bilirkişilerce tanzim edilen 28/09/2024 tarihli raporda özetle; "... Sunulu projelere göre davacının talep edebileceği taşeronluk işleri hakediş tutarının 1.542.955,50.-TL hesaplanmıştır.

Yapılan ödemler 441.000 TL ve Davacının talep edebileceği bedel: 1.542.955,50- 441.004 101.955,50 TL » Davacının talep edebileceği satış geliri karı az yukarıda 2.184.439,27.-TL hesaplanmıştır. Bu tutarın 05.12.2022 dava tarihindeki tutarı ise 13.950.414,89.-TL hesaplanmıştır. Ancak bu tutarın davacı tarafından talep edilebilmesi için yapının inşası için harcamaların yarısına katılmış olması gerekmektedir. Dosya kapmasında böyle bir tespit yapmak mümkün olmamıştır.

KARŞI DAVDA. Davalı tarafından 20 adet de 441.000 TL lik davacı Özustaoğluna yapılan havalenin dekontu ibraz edilmiştir. Ancak ödemeninim malzeme karşılığı yapıldığı hususu dosya kapsamından tespit edilememiştir. Az yukarıda ise tarafımızdan asıl davada taşeronluk sözleşmesi karşılığı yapıldığının kabulü halinde davacının hala alacaklı olduğu..." hususları belirtilmiştir.

Davacı ... tarafından eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı istemli asıl dava yönünden yapılan değerlendirme kapsamında;

... şirketi ile, davalı ... şirketi arasında 29/07/2017 tarihli alt yüklenicilik(taşeronluk) sözleşmesi akdedildiği, davacının taşeron davalının yüklenici konumunda olduğu, anılı sözleşmede sözleşme konusunun 62682 Ada 1 Parsel yapılacak olan ... konutlarının inşaatı işinde inşaatın betonarme, açık kapalı otopark, kalıp işleri, demir işleme, peyzaj ve benzeri inşaat işlerinin A ve B blok için 600.000 TL'ye bu sözleşmeye bağlı birim fiyat ve cetvelinde yazılı fiyatlar üzerinden malzeme dahil yapılması olarak belirtildiği görülmüştür.

Taraflar arasında bu minvaldeki akdi ilişkinin ihtilaflı olmadığı, eldeki ihtilafın taşeronun ne oranda(hangi işler için ne miktarda) imalat yaptığı ve imzalat ve sözleşme bedelinin ne olduğu ile bedelinin ödenip ödenmediği, bakiye bedel bulunup bulunmadığı, hususunda toplandığı anlaşılmıştır.

Eser sözleşmelerinde işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatı yükleniciye, iş bedelinin ödendiğinin ispatı ise iş sahibine düşer. Bu bağlamda, faturanın tek başına fiili imalatı yahut teslim olgusunu kanıtlamaya yeterli olmadığı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini ayrıca kanıtlaması gerektiği, yerleşik yargı kararlarıyla kabul edilmiştir. Nitekim Yargıtay 15. HD. 2014/117 E. 2014/1565 K. 05.03.2014 T ilamında: "Eser sözleşmesinden doğan ihtilaflarda yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eseri sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini kanıtlaması zorunludur" denilmiştir.

Bununla birlikte akdi ilişki ve işe başlandığı ihtilaflı değil ise aslolan işin sözleşmeyi akdeden yüklenici tarafından yapıldığıdır. Bu yüklenici lehine bir karine niteliğindedir. (Bkz. Yaşar Engin Selimoğlu, İstisna(Eser) Söz. 1. Baskı sf. 78)

Sözleşme konusu yapıda bağımsız bölümlerin tamamında kat mülkiyetine geçildiği anlaşılmakla davaya konu A ve B blokların inşaatının tamamlandığının kabulü gereklidir. Yine akdi ilişkinin varlığı ihtilaflı olmayıp esasen işin taşeron haricinde üçüncü kişiler tarafından yerine getirildiği yönünde bir savunmanın da bulunmadığı nazara alındığında, yukarıda anlatılan ilkeler ve istikrar kazanan Yargıtay içtihatlarına göre sözleşme ayakta olduğu sürece sözleşmeye konu imalatların yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bu itibarla somut olayda davaya konu ... Konutları'nın demir, beton, kalıp işçiliğinin davacı yüklenici tarafından yapıldığı sonucuna varılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya göre imalat bedelinin 1.542.955,50 TL tespit edilmiş olup, yapılan ödemelerin ise 441.000,00 TL olduğu, neticeten bakiye iş bedelinin 1.101.955,50 TL olduğu anlaşılmı, bakiye kısmın ödendiği savunmasının ispatlanamadığı kanaat edilmiştir. Sonuç olarak davacının taraflar arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesinden kaynaklanan 1.101.955,50 TL bakiye iş bedeli alacağı bulunduğu kanaatiyle, dava ve ıslah dilekçeleri doğrultusunda istemin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı ... tarafından açılan adi ortaklıktan kaynaklanan (kâr payı) alacak istemli asıl dava yönünden yapılan değerlendirme kapsamında;

Davacı tarafından taraflar arasında adi ortaklık kurulduğu ileri sürülmüş ise de adi ortaklık ilişkisi davalı tarafça inkar edilmiştir.

Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir ( TBK. 620/1 md. ).

Adi ortaklık sözleşmelerinde "şekil serbestisi" ilkesi uygulanmakta olup, ortaklık ilişkisinin sözlü olarak da kurulabilmesi mümkündür. Adi ortaklık sözleşmesinde şekil, ispat açısından önem arz etmektedir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir (HMK m.190/1). Taraflar arasında ortaklık ilişkisinin varlığına dair ihtilaf çıktığında, ispat yükü, ortaklık ilişkisinin varlığını iddia edene düşer.

Adi ortaklık ilişkisi, TBK'nın 620 inci maddesinde de tanımlandığı gibi sözleşme temeline dayanmakta olup, aynı zamanda bir hukuki işlemdir. Bu nedenle, parasal sınırın üzerindeki ortaklık ilişkisinin varlığının ispatında, kural olarak, senetle ispat zorunluluğu geçerlidir.

Somut olayda, adi ortaklık ilişkisinin varlığı yazılı deliller ile usulünce ispatlanmamıştır. İddianın ispatı bakımından davacı tarafından değinilen proje inşaatı tabelası veya banka bildirimleri tek başına ispata elverişli görülmemiştir.

Yapılan açıklamalar kapsamında, adi ortaklık ilişkisinin varlığı ispatlanmadığından sübut bulmayan istemin reddine dair karar verilmiştir.

... aleyhine açılan karşı dava yönünden yapılan değerlendirme kapsamında;

İstem mal alımı (satım) ilişkisi kapsamında satışa konu malzemelerin bedeli ödenmesine rağmen teslim edilmediği iddiasına dayalı olup, akdi ilişkinin varlığı halinde, kural olarak malın teslim edildiği olgusu bakımından ispat yükü davalı ... üzerinde ise de eldeki uyuşmazlık da asıl dava kapsamında yapılan değerlendirme de karşı davacı ... Şirketi tarafından gönderilen toplam 440,000 TL ödemenin karşı davalının hak ediş bedelinden düşülmesi halinde dahi davacı/karşı davalı ... Şirketinin bakiye alacağının bulunduğu anlaşıldığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.

... aleyhine açılan karşı dava yönünden yapılan değerlendirme kapsamında;

İstem mal alımı (satım) ilişkisi kapsamında satışa konu malzemelerin bedeli ödenmesine rağmen teslim edilmediği iddiasına dayalı olup, tarafların ticari defter ve kayıtlarının örtüşmediği, karşı davacı şirketin kendi kayıtlarındaki alacağa ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, neticeten taraflar arasında bu yönde akdi ilişkinin varlığı ispatlanamadığından karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak asıl dava yönünden; Davacı ... İnş...Ltd. Şti. Tarafından davalı açılan davanın kabulüne, Davacı ... tarafından açılan davanın reddine, Yine karşı davacı ...... Ltd. Şti tarafından; karşı davalılar ... İnş...Ltd. Şti. Ve ... aleyhine açılan karşı davaların ayrı ayrı reddine diar aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

A- ASIL DAVA YÖNÜNDEN

1-Davacı ... İnş...Ltd. Şti. Tarafından davalı ......Ltd. Şti aleyhine açılan davanın KABULÜ ile; toplam 1.101.955,50 TL'nin; 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 05/12/2022 tarihinden itibaren, geriye kalan 1.091.955,50 TL'sinin ıslah tarihi olan 30/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ......Ltd Şti'den alınarak davacı ... İnş...Ltd. Şti'ye verilmesine,

2-Davacı ... tarafından davalı ......Ltd. Şti aleyhine açılan davanın REDDİNE,

3-Alınması gereken toplam 75.274,58-TL karar ve ilam harcından, önceden peşin ödenen toplam 18.991,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 56.283,03-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı ... İnş...Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 166.274,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ... İnş...Ltd. Şti.'ye verilmesine,

5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, reddedilen kısım yönünden, karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'ndan alınarak davalıya verilmesine,

6-Davacı ... İnş...Ltd. Şti. yönünden yapılan harç masrafları olarak; 80,70-TL başvuru Harcı, 170,77-TL Peşin/nisbi Harcı ve 18.650,00-TL Islah Harcı olmakla, toplam 18.901,47 TL harç masrafının davalıdan alınarak davacı ... İnş...Ltd. Şti.'ye verilmesine,

7-Davacı Dursun yönünden yapılan 170,77 TL peşin harç masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,

8-Davacılar tarafından yapılan; 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 160,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 12.160,75 tarafların haklılık durumlarına göre 12.050,39 TL'sinin davalıdan alınarak davacı ... İnş...Ltd. Şti.'ye verilmesine, bakiye kısmın davacı ... üzerinde bırakılmasına,

9-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.600-TL dava şartı arabuluculuk giderinin, tarafların haklılık durumuna göre 1.585,48 TL'sinin davalıdan tahsili ile, bakiye 14,52 T'sinin davalı ...'ndan tahsili ile hazineye irat kaydına,

10-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,

B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

1-Karşı davacı ...... Ltd. Şti tarafından; karşı davalılar ... İnş...Ltd. Şti. Ve ... aleyhine açılan karşı davaların ayrı ayrı REDDİNE,

2-Alınması gereken 615,40-TL harcın, önceden peşin alınan 6.893,00-TL harçtan mahsubu ile fazla 6.277,60-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde "karşı davacı" tarafa iadesine,

3-"Karşı Davalılar" kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 64.467,00-TL vekalet ücretinin karşı davacı ...... Ltd. Şti'den alınarak "karşı davalılara" verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/03/2025