Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/901 K.2023/709

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı...

A.Ş'nin bir kamu bankası olarak faaliyetlerini hali hazırda yürüttüğünü, davalıların davacı Banka'nın taşeronu (yüklenici-altişveren) olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden ... 'nun iş akdinin tazminat almaya hak edecek şekilde sona ermiş olduğunu, davacı Bankanın taşeron işçi olarak çalışmış olduğu döneme (02.11.2012 - 30.06.2019 arası) ilişkin 6 Yıl 7 Ay 28 günün karşılığı olan brüt 25.562,68 TL kıdem tazminatı,

brüt 7.163,52 TL ihbar tazminatı ve brüt 1.279,20 TL yıllık izin ücreti toplamı 34.005,40 TL' nin net tutarı olarak toplam 32.480,89 TL'nin 17.07.2019 tarihinde davacı banka tarafından asıl işveren sıfatıyla işçi hesabına yatırılmak sureti ile ödendiğini, brüt kıdem tazminatı açısından firma bazında çalıştığı gün sayısı dikkate alınarak yapılan hesaplama çerçevesinde 3.229,98 TL'nin davalı ...

Turizm Şirketi'nden 21.192,08 TL' nin davalı Mert Mümessillik Şirketi'nden, Brüt 7.163,52 TL İhbar Tazminatı Açısından Son yüklenici taşeron firma sıfatı ile Mert Mümessillik Şirketi'nden, Brüt 1.279,20 TL Yıllık İzin Ücreti Açısından Son yüklenici taşeron firma sıfatı ile Mert Mümessillik Şirketi'nden ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte alt-işveren davalılardan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Mert Mümessillik şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Davayı dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalışma süresi ile sınırlı olarak kabul ettiklerini bildirerek HMK'nın 312. maddesi gereğince yargılama giderlerinden muaf tutulmayı talep etmiştir.

Davacı tarafından davalılar Ylmazlar Turizm...AŞ ile Mert Mümessilik...Ltd Şti. Aleyhine birlikte dava açılmış ise de yürütülen yargılama kapsamında mahkememizin 21/03/2023 tarihli celse ara kararı uyarınca davalı Mert Mümessillik Limited Şirketi yönünden açılan davanın işbu 2023/20 Esas sayılı dosyadan tefrikine ve ayrı bir esasa kaydına karar verilmiştir. Davalılardan Mert Mümessil aleyhine yöneltilen davanın mahkememiz 2023/202 Esasına kaydedilerek karara bağlandığı görülmüştür.

Anlatılanlar doğrultusunda eldeki davada; davacı Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ tarafından, davalı ... Turizm... Ltd. Şti. Aleyhine açılan; ve dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinin 3.229,98 TL'sinin rücu istemine ilişkin davanın yargılaması yapılmıştır.

Dava taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

05/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı bankanın dava dışı işçi Enver EROĞLU'na yapılan ödeme nedeni ile davalı şirketlerden talep edetfileceği miktarın toplam 35.325.24-TL olarak hesaplandığı, Davalı ... şirketinin kıdem tazminatından sorumlu olduğu miktarın 3.837,84 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar için Y.6 HD. 2021/777E-2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, bu halde işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından, işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak davalı yüklenicilerin sorumlu oldukları anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalının sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. Ankara BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.