Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/513 K.2024/395

T.C. ...6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/513 Esas - 2024/395 T.C.

ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA

6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/513 Esas

KARAR NO : 2024/395

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/07/2023

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin 233 sayılı KHK hükümlerine tabi kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... ... Müdürlüğünün hizmet binası ve işletmekte olduğunu, havalimanlarındaki/meydanlardaki temizlik hizmetlerinin piyasaya ihale yoluyla yaptırdığını, ...Hava Alanının temizlik hizmetlerini davalı firmaların yaptığını, dışı işçi ...

28.02.2006-15.11.2022 tarihlerinde davalılar yanında çalıştığını, işçiye 20.01.2023 tarihinde 132.103,84-TL ödeme yapıldığını, (01.01.2006-31.03.2006 arası hizmet veren ...Tem.Ltd.

Şti. ... ... firmasınca haricen ödeme yapıldığı ) Davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme ekleri teknik şartname ve özel şartnamelerde işçi alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlemelerin yer aldığını, alacaklardan davalının sorumluluğu bulunduğunu beyanla davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 90.000,00 TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekilinin 12/03/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde talep edilen 90.000,00 TL'lik istemin 119.692,98 TL olarak ıslah edildiği görülmüştür.

Davalı ...Temizlik Hizmetleri ...

Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın öncelikle 2 yıllık hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesini, müvekkil kendisine tazminat ödenen işçilerin "ihale süresi ile sınırlı olarak" işvereni olduğunu, davacı idarenin ise dava dışı işçinin tüm çalışma süresince "asıl işvereni durumunda olduğunu, hizmet Alım Sözleşmesi gereğince müvekkillere çalışanların kıdem tazminatları vs. işçilik hak ve alacaklarına karşılık olmak üzere idare tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte;

dava dışı işçiyi çalıştırmış oldukları dönem ile sınırlı olacak şekilde ve yine o tarihte işçinin almakta olduğu ücret üzerinden hesaplanacak yalnızca kıdem tazminatı miktarı ile sınırlı olacağını, müvekkil şirketlerin sorumluluğu en fazla ödenen miktarın yarısı ile sınırlı olması gerektiğini beyanla davanın reddine yargılama harç ve giderleri ile Mahkeme vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

05/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Davacı talebinin; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 90.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücen tahsili olduğu, Davacı - ...

Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi ... ın hizmet ilişkisinin 1475 Sayılı İş Kanunun yürürlükte bulunan 14. maddesine göre kıdem tazminatının ödenmesini gerektirecek şekilde sona erdiği, Mahkemenin dava dışı işçinin kıdem tazminatından davalı şirketlerin kendi dönemi ile sorumlu olduğu kanaatine varılması durumunda: dava dışı işçi ye Davacı ...

Genel Müdürlüğü tarafından 20.01.2023 tarihinde tüm hizmet süresi üzerinden ödenen toplam 132.103,84 TL kıdem tazminatının toplam 119.692,98 TL. davalılardan rücuan tazminini talep edebileceği hesaplanmış olup, işletilecek faizin mahkemenin takdirinde olduğu, kanaatine varılmıştır. Takdir Mahkemenindir. Davalıların sorumlu olduğu miktarlar tablo halinde aşağıda sunulmuştur. 5.894,62 TL ... Sosyal Hizmetler İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketi 3.879,73 TL ...

Hizmet Temizlik İnşaat Taahhüt Taşımacılık Otomasyon Turizm ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi 23.492,75 TL Hat İnşaat Temizlik Otomasyon İletişim ve Telekomünikasyon Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi 19.613,02 TL ... Hizmet Organizasyon İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 15.647,54 TL ...Temizlik Hizmetleri Taahhüt Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar Hizmetleri İnşaat Madencilik Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi - ...

Hizmet Organizasyon İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı 1.929,15 TL ...Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- ... Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Taahhüt Pazarlama Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı 1.307,53 TL ... Danışmanlık Temizlik Otomasyon İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-...

Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Taahhüt Pazarlama Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı 12.432,29 TL ... Hizmet Organizasyon İnşaat Taahhüt Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-...

Hizmet Temizlik İnşaat Gıda Ticaret ve Taahhüt Limited Şirketi İş Ortaklığı 15.647,54 TLSD Oto Kiralama Sosyal Hizmetler İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 5.851,75 TL ... ...Çağrı Hizmetleri Sosyal Eğitim Hizmetler İnşaat Temizlik Oto Kiralama Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi- ...

Oto Kiralama Sosyal Hizmetler İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 13.997,05 TL ...Temizlik Bilgi Sistem Medikal Sağlık Turizm İnşaat Petrol Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Toplam 119.692,98 TL olduğu" hususları belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Konuya ilişkin aynı doğrultudaki açıklamalar içi.... ... ... , sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalılardan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer. Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. ...BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıları temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.