Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/67 K.2023/297

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin 16.03.2022 tarihli ve 10538 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiği üzere adres değişikliği yaptığını, buna ilaveten müvekkil şirket yönetim kurulu üyeleri arasında yapılan müzakere ve görüşmeler gereğince şirket yapısında köklü değişiklikler planlanması ve bu uğurda birden çok kez İstanbul-Ankara arasında şirket evraklarının getirilip götürülmesi çerçevesinde yapılan görüşmeler ve toplantılar esnasında, müvekkil şirket yönetim kurulu üyelerinin bir kısmının İstanbul'da mukim olmasından kaynaklı şirket defterlerinin dönem dönem Ankara’dan İstanbul'a gönderilmesi gerektiğini,

bu gönderimler esnasında her türlü önlemin alınmasına rağmen müvekkil şirket Yönetim Kurulu Karar Defteri’nin kaybolmak sureti ile zayi olduğunun anlaşıldığı, devam eden defter yaprakları bulunduğu takdirde yeni yıl için ara tasdiklerin, yeni hesap yılının Ocak ayı içerisinde yaptırılması gerektiği, 2023 yılı hesap dönemi için ara dönem tasdiki yapılması gerektiğinden müvekkil şirket yetkilileri tarafından Yönetim Kurulu Karar Defteri kontrol edildiğinde;

şirket merkezinde bulunmadığı ve yapılan tüm arama ve bulma çalışmalarına rağmen defterin sehven zayi olarak kaybolduğunun anlaşıldığını, usule ve esasa ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla kaybolan Yönetim Kurulu Karar Defteri için zayi belgesi düzenlenmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 82. maddesinde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı kanunun 82/7 maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.

TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir.

Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır.

Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre; Davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin İstanbul-Ankara arasında imza işlemi için taşındığı esnada kaybolduğu belirtilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta ise de, davaya konu defterin saklanmasına ilişkin özen yükümlülüğünün davacı tarafça kendi kusuru ile yerine getirilmediği, buna göre davacının kendi kusurundan yararlanarak zayi belgesi isteminde bulunmasının yerinde bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır