Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/708 K.2023/754

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden şirket temsilcisi dava dilekçesinde özetle; Tarafına ait ... adresindeki ... Dekorasyon İnş.... Ltd. Şti.isimli, 55436 ticaret sicil numaralı ticari işletmesinin 10.10.2023 tarihinde taşınması nedeniyle şirket karar defterinin ve ortak pay defterinin kaybolduğunu, söz konusu kayıp nedeniyle şirket karar defteri ve ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair tarafına zayi belgesi verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 82. maddesinde düzenlemesine göre her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını ve diğer ticari iş ile ilgili tüm yazışmalarını 10 yıl süre ile sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. Aynı kanunun 82/7 maddesinde “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Zayi belgesi isteminin ileri sürülebilmesi için, defteri saklamakla yükümlü olan tacirin tüm özeni göstermesine rağmen engel olamayacağı sebeplerle (Doğal afet veya hırsızlık gibi) zayi olması, ayrıca zayiinden itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede davanın açılması gerekmektedir.

TTK 82/7’de kanun koyucu defter ve belgeleri zayi olan tacire (ve diğer ilgililere) zayi belgesi verilebilmesi için, defter ve belgelerin “yangın, su baskını veya deprem gibi bir afet sebebiyle“ zayi olması gerektiğini belirtmektedir.

Bu düzenleme özellikle iki açıdan önem taşımaktadır: Kanun koyucu bu düzenlemeyle sadece mücbir sebep teşkil eden olayların söz konusu olması halinde zayi belgesi istenebileceğini ifade etmeye çalışmakta olup, ikinci olarak buradaki sayımın sınırlayıcı olmadığı, aksine örnekseme suretiyle yapıldığı, düzenlemede yer alan “gibi” ifadesinden anlaşılmaktadır.

Böylelikle kanun koyucu bu hallere benzeyen ve mücbir sebep teşkil eden başka durumlar için de zayi belgesi alınabileceğine işaret etmektedir. Bununla birlikte zayi belgesi istenebilecek olan olayın da, tacirin faaliyet ve işletmesi dışında kalan, harici bir olay olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla defterlerin zıyaına neden olan olayla, bu olayın cereyan ettiği işletme arasında bir bağlantı olmamalı, mücbir sebep teşkil eden olay, kaynağını işletme dışında bulmalıdır. Yani diğer bir anlatımla, olay ile olayın meydana geldiği işletme arasında fonksiyonel bir bağ olmaması gerekmektedir.

Dosya kapsamına göre; davacı...şirket temsilcisine ait ticari defterlerin taşınma esnasında kaybedildiği belirtilerek eldeki davanın açıldığı anlaşılmakta ise de, kanunda belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşen somut olayda bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hükmün tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır