Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/333 K.2025/152

Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... ..... .... .... .... .... tarihinde şirket alacaklarından mahsup edildiğini, taşeron şirketlerle davacı şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca ödenen toplam 11.700,00 TL.'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini beyanla kısmi dava olarak (her bir davalının 100,00-TL Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 300,00 TL.'nin ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin 20/01/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde her bir davalıdan 100,00 TL olarak talep edilen tutarların davalı ......AŞ yönünden 1.453,92 TL, davalı ... ... Ltd. Şti. Yönünden 2.246,96 TL ve davalı ......Ltd. Şt. Yönünden 7.999,12 TL olarak ıslah edildiği görülmüştür. Davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce taraflar arasındaki sözleşmeler, dava dışı içinin işçilik alacaklarına ilişkin ödeme belgeleri ve dava dışı işçinin hizmet dökümü incelenerek dosya kapsamında hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır.

17/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Davacı talebinin: kısmi dava olarak şimdilik (her bir davalının 100,00 TL Tutar ile sınırlı olmak üzere) şimdilik 300,00 TL'nin ödeme tarihi olan 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 1.000,00 TL nin tahsili olduğu, Davacı .... ..... ..... İşletmeleri Ltd.

Şti. ile davalı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmeleri imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin dava dışı işçinin davalı şirkette geçen çalışma süresine göre kendi dönemleriyle sorumlu olduğu, kanaatine varması durumunda.

Dava dışı işçi ... ile ilgili olarak Arabuluculuk görüşmelerinde varılan anlaşma neticesinde dava dışı Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan ödemeye istinaden 25.08.2022 tarihinde davacının hak edişinden işçilik alacağı 11.700,00 TL nin: toplam 11.700,00 TL sini aşağıdan miktarlarda davalılara rücu edebileceği kanaatine varılmıştır. Takdir mahkemenindir. Davalıların Sorumlu Olduğu Miktarlar Aşağıda Sunulmuştur. 1.453,92 TL ...

Alt Ve Üst Yapı İnşaat Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi 2.246,96 TL ... Peyzaj Ç. Düz. İnş. Nak. Mh. Mim. San. Tic. Ltd. Şti. 7.999,12 TL ... Grup İnşaat Peyzaj Tekstil İmalat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Toplam 11.700,00 TL olduğu" hususları belirtilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Aynı yönde açıklamalar için Y. 6 HD. 2021/777E- 2021/551K., Y. 15 HD. 2021/1521E.-2021/2333K., Y. 15. HD 2021/616E.-2021/1083K., Y. 23 HD. 2019/2339E.- 2021/225K., İzmir BAM 2020/1020E.-2021/1082K., sayılı kararları incelenebilir.)

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olay ele alındığında; taraflar arasında düzenlenen hizmet alım tip sözleşmesinde işçi alacakları konusunda tarafların müteselsil sorumluluklarına dair bir düzenlemenin yer almadığı, yapılan ödemenin dava dışı işçilerin davalı yüklenici nezdinde çalıştıkları dönemden kaynaklandığı bu halde davalı yüklenicilerin sorumluluğunun bulunduğu ve davacı tarafından yapılan ödemenin davalıdan rücu edilebileceği anlaşılmıştır.

Yapılan açıklamalar kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davalıların sorumlu oldukları dönemle orantılı olarak hesaplanan tutar yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından ödeme tarihlerinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de, BK.'nın 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit duruma düşer.

Bu durumda alacaklı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz isteyebilir.

İhtarnamenin bulunmaması halinde ise icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilir.(Aynı yönde bkz. Ankara BAM 4. HD. 2023/54E., 2023/2335 K., 21/09/2023T.) Davaya konu olayda davacı taraf dava açmadan önce davalıyı temerrüde düşürdüğünü yargılama sırasında iddia ve ispat etmediğinden mahkememizce dava tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.