Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/131 K.2023/778

3- ....

DAVA

Rücen Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/04/2023

KARAR TARİHİ : 27/11/2023

KARAR Y.TARİHİ : 05/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket'in 06/05/1991 tarihinde kurulduğunu, ... ile müvekkili Şirket arasında işletme protokolü imzalandığını, müvekkili Şirketin gelirlerinin park bünyesinde ve dışında bulunan işletmelerin kira gelirleri ile ilave işler gelirleri olduğunu, müvekkilinin ....'ni ...'nden ihaleyle aldığını, aldığı işten .... genelindeki peyzaj işlerini, yüklenicilik sözleşmeleriyle yüklenici taşeron şirketlere yaptırdığını, davalı Şirketlerin taşeron olarak çalıştığı dönemlerde, davalı Şirketlerde çalışan işçilerden ...'un .... esas sayılı dosyasında kıdem, ihbar tazminatı, UBGT ücreti, fazla mesai ücreti,

hafta tatili ücreti ve yıllık izin ücreti talepli işçilik alacağı davası açtığını, yapılan yargılama sonucu verilen kararla davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, kararın istinaf incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiğini, ödeme yapılan dava dışı işçinin 01/06/1997-28/09/2010 tarihleri arasında müvekkili Şirket ve müvekkili şirketten iş alan değişik taşeronlarda çalıştığının anlaşılacağını, dava dışı işçi vekili tarafından söz konusu hükme dayanılarak .... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibi nedeniyle ... tarafından yapılan 56.615,68 TL'nin müvekkilinin hakedişlerinden kesildiğini,

müvekkili şirket ile yükleniciler arasında imzalanan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen düzenlemeler nedeniyle idare tarafgından ödenen ve müvekkili Şirket'in hakedişlerinden kesilen 56.615,68 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte taşeron şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsilinin gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 27.000,00 TL'nin 27/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faizi ile birlikte her bir davalının sorululuk payları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili 29.09.2023 tarihli dilekçesi ile; talep sonucu ıslah etmek suretiyle 2.176,14 TL'nin davalı ... Taah. İnş. Peyzaj İmar Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den, 5.213,24 TL'nin davalı ... İnş. Tur. Petrol Nak. Tar. Ürün. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.'den ve 20.173,22 TL'nin ise davalı ... Ltd. Şti.'den tahsilini talep etmiş, noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

3. Davalı ... ... Ltd.

Şti. vekili 26.04.2023 UYAP gönderi tarihli cevap dilekçesinde; usuli itirazlar yanında esas yönünden; müvekkili Şirket ile davacı Şirket arasında akdedilen sözleşmede asıl işverenin müteselsil sorumluluk altında ödediğini alt işverene rücu edebilmesine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığını, dava dışı işçinin müvekkilinin sözleşme süresi bittikten sonra ihaleyi yeni alan işveren nezdinde çalışmaya davam ettiğini, işyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından, devreden işverenin kendi dönemi ve devir tarihindeki ücretle sınırlı olmak üzere sorumluluğunun bulunduğunu,

müvekkili Şirket'in yalnızca kendi çalıştırdığı dönemle ve o dönemdeki ücretle sınırlı olmak üzere asıl işveren davacı ile birlikte yarı yarıya sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, müvekkili son alt işveren olmadığından ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ödemesinden sorumlu tutulamayacağını Yüksek Yargı kararlarının da aynı yönde olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili Şirket bünyesinde 11/03/2017-16/05/2017 tarihleri arasında 65 gün çalıştığını, son işveren de olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4. Diğer davalılar, usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

5. Davacı şirketin, ...'nden ihaleyle aldığı ...., taraflar arasında akdedilen yüklenicilik (hizmet alım) sözleşmeleri uyarınca davalı şirketlere yaptırdığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

6. Taraflar arasında; davacı yanca, iş mahkemesi kararı uyarınca ödenmek zorunda kalınan işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca, davalı işverenlerin sorumlu olup olmadıkları, dava dışı işçinin davalı şirketler çalışanı olup olmadığı, davalıların sorumluluklarının tespiti halinde hangi oranda ve ne tutarda sorumlu oldukları hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

7. .... sayılı kararının incelenmesinde, davacı ... tarafından, ... aleyhine açılan, ... şirketi'ne ihbar edilen alacak davası olduğu, yapılan yargılama sonucunda. "1 - Davanın ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile, 1-) Kıdem tazminatı talebinin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

21.106,80 TL/Brüt alacağın iş akdinin fesih tarihi olan 28/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-) İhbar tazminatı talebinin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

4.775,68 TL/Brüt alacağın, 10,00 TL kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi olan 06/04/2021'den itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-) Yıllık izin ücreti talebinin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

10.915,84 TL/Brüt alacağın 10,00 TL kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi olan 06/04/2021'den itibaren işeyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-) Fazla mesai ücret alacağına ilişkin talebin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

3.302,67 TL/Brüt alacağın 10,00 TL kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi olan 06/04/2021'den itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-) Ulusal bayram ve genel tatil alacağına ilişkin talebin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

391,76 TL/Brüt alacağın 10,00 TL kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi olan8 06/04/2021'den itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-) Hafta tatili alacağına ilişkin talebin ıslah dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile.

2.607,37 TL/Brüt alacağın 10,00 TL kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ıslah tarihi olan 06/04/2021'den itibaren işleyecek ve hesaplanacak en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 7-) Brüt olarak hesap edilen alacaklara yasal kesintilerin infazda dikkate alınmasına,..." karar verildiği, kararın davalı ...vekili tarafından istinaf edildiği, istinaf başvurusunun ....

Dairesi'nin 19.10.2021 tarih ve .... sayılı ilamı ile esastan reddi üzerine kararın 10.10.2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

8. .... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından dava dışı ... aleyhine, Mahkemesince hüküm altına alınan işçilik alacaklarının tahsiline yönelik ilamlı icra takibine girişildiği, .... 22.10.2021 tarihinde toplam 56.615,68 TL ödeme yapıldığı

9. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; taraflar arasında akdedilen ve dosya kapsamına sunulan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan Yüksek ....

Daireleri ile .... kararlarındaki öngörüler gözetilerek (yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından son alt işverenin sorumlu olacağından hareketle), alt yüklenici Şirketlerin yapılan ödemelerden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı Şirket’in yaptığı 56.615,68 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ....

San. Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 4.185,16 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 2.092,58 TL olduğu, ... Taah. İnş. Peyz. İmar Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 2.176,14 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 1.088,07 TL, .... Tic. Ltd. Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 5.213,24 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 2.606,62 TL, .... Ltd.

Şti.'nin tam sorumluluk miktarının 20.173,22 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 19.067,61 TL olmak üzere toplam tam sorumluluk miktarının 31.747,76 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 24.854,88 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

10. Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketle akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

11. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. ( .... Karar tarihi:17.11.2021)

12. Dava dışı işçi ...'un 01.06.1997-28.09.2019 tarihleri arasında davacı iş yerinde peyzaj işçisi olarak çalıştığı, iş akdinin 28.09.2019 tarihinde sonlandırıldığı, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemi ile ....Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde verilen 18.05.2021 tarih ve ....sayılı karar ile; davanın kabulüne karar verildiği, iş bu kararın; istinaf denetiminden geçerek 19.10.2019 tarihinde kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından ....Esas sayılı dosyasında başlatılan takip kapsamında; dava dışı .... takip dosyasına 22.10.2021 tarihinde 56.615,68 TL ödeme yapıldığı, akabinde yapılan bu ödemenin 27.06.2022 tarihinde davacı hakedişlerinden tahsil edildiği anlaşılmıştır.

13. Davacı yan, dava dışı işçinin işçilik alacakları için ödediği toplam 56.615,68 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin. 11.03.2017-16.05.2017 tarihleri arasında toplam 67 gün davalı ... Taah. İnş. Peyz. İmar Dan. San. ve Tic. Ltd.

Şti'nde, 01.05.2018-14.05.2018 ve 23.05.2018-30.09.2018 tarihleri arasında toplam 143 gün davalı .... Tic. Ltd. Şti.'nde, 20.06.2019-28.092019 tarihleri arasında toplam 51 gün davalı .... Ltd. Şti.'nde işçi olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin yanındaki çalışmasına isabet işçilik alacakları toplamının 27.562,60 TL olduğu 26.09.2023 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin 26.09.2023 tarihli bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır