Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/358 K.2022/703

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava dışı ...'ın hizmet alım sözleşmesi imzalanan davalı şirketlerde 31.07.2005-30.11.2017 tarihleri arasında çalıştığını, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücretinin tümünün ödenmemesi üzerine Ankara ....İş Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile ...

A.Ş. ve diğer davalı şirketler aleyhine dava açtığı, 16.04.2019 tarih ve 2019/305 K. sayılı kararla kıdem, ihbar ve izin ücretinin ödenmesine karar verildiğini, karar ile ilgili Ankara ...İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takip dosyasına 73.663,68-TL yatırıldığını, bu arada istinaf yoluna başvurulduğu,

istinaf harç ve masrafları ile birlikte toplamda 79.818,40-TL ödeme yapıldığını, davalılarla hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, sözleşmelerde ödeme yapılması halinde ödemelerin rücu edileceğine ilişkin maddeler bulunduğunu, hangi şirketten ne kadar alacak olduğu hususunun dosyada bilirkişi incelemesi yapıldıktan sonra belli olacağını, bu nedenle tasfiye halindeki davalı şirket aleyhine de dava açıldığını, toplam yapılan harcamanın 79.818,40-TL'sinin dava açılmadan ...

Lid.Şti. tarafından yapılan 3.665,95-TL tutarındaki ödeme düşüldükten sonra kalan 76.152,45-TL nin ödeme tarihlerinden itibaren ticari faizi ile rücuen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ... İnşaat A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, talep miktarının açıklanması gerektiğini, davalı şirket tarafından iş bu dava açılmadan ve davacı tarafından dava dışı personele ödeme yapılmadan önce dava dışı personele kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, bu ödemeye ilişkin dekontun sunulduğunu, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ve diğer işçilik alacaklarından davalı şirketin rücuen sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

bu konu ile ilgili olarak davacı tarafın Yönetim Kurulu tarafından alınan 30.04.2018 tarihli karar gereğince emekliliklerine hak kazanan personellerin iş akitlerinin feshedilmesi sonucunda ortaya çıkan işçilik alacaklarının davacı tarafından üstlenileceğinin kararlaştırıldığını, yönetim kurulu kararının celbine karar verilmesini, davacı tarafından dava dışı personele yapmış olduğu ödemeleri rücu davasına konu etmesinin mümkün olmadığını aksinin kabulü halinde ise davalının sorumluluğunun davacı taraf ile yarı yarıya olacak şekilde belirlenmesi gerektiğini,

talep konusu olan feri borçlara ilişkin talepte bulunulmasının iyiniyet ve dürüstlük kuralları ile bağdaşmadığını,neticede davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Taşımacılık ....Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süre itirazında bulunulduğunu, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu 3.665,95-TL tutarın 12.08.2020 tarihinde davacı hesabına ödendiğini bu nedenle ödeme def'inde bulunulduğunu, son alt işveren sıfatı bulunmayan davalının yıllık izin, ihbar tazminatı ve ferilerinden sorumlu tutulamayacağını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalının sorumlu tutulabileceği tutarın işçiyi çalıştırdığı süre ve işçiyi devretmiş olduğu tarihte geçerli ücret ile sınırlı olduğunu,

davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla sözleşme ve şartnamelerde davalı şirketlerin davaya konu alacak kalemlerinden sorumlu olacağına dair açık ve net bir hüküm bulunmadığından dava dışı işçinin alacaklarından davacı kurumun en az 1/2 oranında sorumluluğu bulunduğunu, neticede davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Müflis ... Turizm ...Ltd.Şti.

İllas Masası vekili cevap dilekçesinde özetle; müflis şirketin 22.06.2016 günü iflasına karar verildiğini,iflas kararının henüz kesinleşmediğini, zamanaşımı itirazında bulunulduğunu, yetki itirazında bulunulduğunu,asıl işverenin davacı olduğunu, dava dışı 3.kişinin işten çıkarılmasında müvekkil şirketin yetkisi ve kusuru olmadığını,bu nedenle müvekkil şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, talepte davalılardan istenen alacak miktarının tek tek belirtilmesi gerektiğini,ihale idare şartnamesinde teklif bedele dahil olan giderlerin sayıldığı,

kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının teklif fiyatın içerisinde yer almadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte BK 167. Maddesi uyarınca müflis şirketin sorumluluğunun yalnızca kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere yarı yarıya sorumluluk şeklinde olduğunu, müvekkil şirketin bu davaya konu ödemeler nedeniyle sorumluluğunun olmadığını, davanın reddi gerektiğini beyan ve talep etmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalı taraflarca süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

1-)Ankara ...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, 2-)Ankara ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 3. İcra Dairesinin ... İflas sayılı dosyası. 3-)Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ve Uluçınar Vergi Dairesine ait cevap yazısı, 4-)Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü , Gebze Ticaret Sicil Müdürlüğü, Ağrı Ticaret Sicil Müdürlüğü ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün cevabi yazıları, 5-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 6-)Mahkememizden alınan bilirkişi raporu,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, alt işverenlerin işçisine, davacı asıl işveren tarafından Kızıltepe 1.Asliye hukuk mahkemesi (iş mahkemesi sıfatıyla) kararına dayalı olarak yapılan “Kıdem tazminatı,Fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti ” ile ferilerine ilişkin ödemelerden alt işverenlerin rücuen tahsiline yöneliktir.

Dava dışı İşçi ...'ın SGK Hizmet Dökümünün kurumdan istendiği, Ankara Sgk İl Müdürlüğünün 18/02/2022 tarihli yazı cevabında gönderilen SGK Hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin belirlenen dönemlerde (31/07/2005-30/11/2017) , ... Ltd. Şti., ... Tercüme Taahhüt Sosyal Hizmetler Ltd.Şti., ... Yemek Tar. Tem. Tur. Taş. Sos. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti., ... Org. Nak. Rek.ve Tic. Ltd. Şti., ... Posta Dağıtım Hiz.San.Tİc.Ltd.Şti., ... Seyahat Gıda Temizlik Taşıma İnş.San.ve Tİc.

Ltd. Şti., ... Taşıma Gıda Turizm İnş.Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Tasfiye Halinde ... Turizm Tekstil İnş. Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ... Tem. İnş. Gıda Yem. Pet. Ürün. Bilg. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... İnş. A.Ş. şirketlerinde çalıştığı, davacı ... tarafından, dava dışı işçinin açmış olduğu işçilik alacakları davası sonucunda işçinin başlattığı icra takip dosyası olan Ankara ...İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasına, ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

Dava dışı işçi tarafından açılan İş Mahkemesi davasında, davacının ... ile davalı ... Anonim Şirketi olduğu, İş Mahkemesi davasının, ... Taşımacılık Gıda Turizm İnşaat Temizlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... Yemek Tarım Temizlik Turizm Taşımacılık Sosyal Hizmetler Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, ... Temizlik İnşaat Yemek Bilgisayar Gıda Petrol Ürünl.sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Anonim Şirketi'ne ihbar edildiği, huzurdaki davada yer alan diğer davalılara ihbar edilmemiştir.

Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.

Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)

Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.

Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.

“Davaltıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)

Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir

Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Mardin Havalimanı özel güvenlik hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin Hizmet Alın Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, dava dışı işçinin Ankara ...İş Mahkemesi ...

E. Sayılı dosya ile açtığı dava sonucunda kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücreti alacağı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek kararın İstinaf mahkemesi incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğu; işçi tarafından davacı aleyhine yapılan icra takibi neticesinde, davacının icra takip dosyasına (Ankara ...İcra Dairesi ...

E. sayılı) 73.663,68 TL ödeme yapmış olduğu, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğu ve davacının davalılara rücu edebileceği tutarlar yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.