Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/656 K.2025/21

T.C. ... 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/84 Esas - 2025/447

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C.

... GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2025/84 Esas

KARAR NO : 2025/447

HAKİM : ..... KATİP : ......

DAVACI :....... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLLERİ : Av. ...... Av. ......

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 24/12/2024

KARAR TARİHİ : 04/06/2025

KARAR Y.TARİHİ : 11/06/2025

... 2.... E.,.... K. Sayılı gönderme kararı üzerine Mahkememize tevdi edilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... ödemeli......30/04/2024 keşide tarihli keşidecisi...... seri numaralı 750.000,00- TL tutarlı çekin .... Ltd.

Şti.'ne keşide edildiğini, davacının 20/09/2024 tarihinde çek sorumluluk bedeli olan 9.270,00- TL ödenmesi için talepte bulunduğunu, davalı banka tarafından ödeme yükümlülüğünün "konkordato şerhi yazıldığı ve çekin karşılıksız işlemi görmemesi" gerekçesi ile ödenmediğini, davalı banka tarafından ödeme yapılmaması üzerine çek sorumluluk bedelinin tahsili amacıyla ... ......

Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı banka tarafından icra takibine itirazı üzerine takibin durdurduğunu, itirazın haksız olduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20'den aşağıdan olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkisizlik itirazlarının bulunduğunu, uyuşmazlığa konu edilen çekin kambiyo çeki olmadığını, bu nedenle sorumluluktan bahsedilemeyeceğini, çekin keşidecisi olan dava dışı şirket hakkında 17/04/2024 tarihinde ve bu tarihten başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verildiğini, dava dışı şirketin çek keşide tarihi olan 30/04/2024 tarihinde geçici konkordato mühleti içeresinde bulunmakta olduğunu ve dava dışı şirketin çek düzenleme yetkisinin bulunmadığını, davacı şirketin de bu durumdan haberdar olduğunu,

çek sorumluluk bedelinin ancak "karşılıksız" ya da "kısmen karşılıksız" işlemi gördüğünde ödenebileceğini, iş bu dava da çek bakımından böyle bir durumun bulunmadığını, davacı tarafın kendi kusurlu davranışından davalı bankaya sorumlu tutamayacağını belirterek, davanın reddine alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı hamil tarafından davalı bankaya ibraz edilen çekin bedelinin muhatabın konkordato geçici mühlet kararı nedeniyle ödenmediği ve teminat bedelinin ödenmesi için başlatılan icra takibin davalının itirazı ile durduğu iddiasına dayalı itirazın iptali istemine ilişkin ilişkindir.

..... E. Sayılı dosyasında verilen 224/04/2024 tarihli ek tedbir kararı, ....... sayılı takip dosyası Arabuluculuk son tutanağı, 30/04/2024 keşide tarihli çek örneği, ...... gelen yazı cevabı ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

........ sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklı ..... A.Ş. aleyhine 9.270,00 TL toplam alacak için 23/09/2024 tarihinde takip başlatıldığı, takip dayanağının 30/04/2024 tarih, 9953234 seri nolu 9.270,00 TL bedelli çek yaprağı olduğu, borçlu banka vekilinin 25/09/2024 tarihli itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davanın yasal süresi içinde açıldığı görülmüştür.

Davaya konu çekin incelenmesinde;......., 30/04/2024 keşide tarihli, keşidecisi...... seri numaralı 750.000,00- TL tutarlı çekin..... Şti.'ne keşide edildiği anlaşılmıştır.

Dosyada mevcut..... A.Ş.'ye ait 20/09/2024 tarihli yazı cevabının incelenmesinde; Davacı hamil tarafından 20/09/2024 tarihinde çek sorumluluk bedeli olan 9.270,00- TL ödenmesi için talepte bulunduğu, çekin karşılıksız işlemi görmediği, çekin arka kısmında"...... e. Sayılı konkordato dosyasında verilen tedbir kararı nedeniyle "işlem yapılamamıştır" şeklinde şerh düşüldüğünden bahisle davacı hamilin talebinin mümkün olmadığının bildirildiği ve ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

...... E. Sayılı dosyasında verilen 224/04/2024 tarihli ek tedbir kararının incelenmesinde; davacılarının ...... A.Ş.

Olduğu, davacıların 18/04/2024 tarihli bankalara karşılıksız kalan çekler hakkında "karşılıksızdır kaşesi" yerine davacı şirketler hakkında "konkordato tedbiri" olduğu hususunu içeren kaşe basılması hususunda ek tedbir kararı verilmesi talebi üzerine Mahkemece 22/04/2024 tarihinde "Davacılar vekilinin talebinin kabulü ile; konkordato geçici mühlet kararının ilan tarihinden sonra bankaya düzenleme tarihine göre yasal ibraz süresinde ibraz edilen ve keşide tarihi geçici mühlet kararının ilanından önce olan çeklere bankalar tarafından " karşılıksızdır " şerhi düşülmesinin tedbiren önlenmesine,

ibraz edilen ve karşılığı bulunmayan çeklere " konkordato tedbiri " şerhinin yazılmasına, dair karar verildiği anlaşılmıştır.

5941 Sayılı Çek Kanunu’nun 3/3. maddesinde muhatap bankaya kısmen veya tamamen karşılığı bulunmayan çekler yönünden bir garanti yükümlülüğü getirilmiştir. Buna göre muhatap banka, çekin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak bir miktar bedeli çeki ibraz eden hamile ödemekle yükümlüdür. Çek Kanunu’nun 8/4. maddesinde de takas odaları aracılığıyla ibraz edilen çekler için kanuni ödeme yükümlülüğü tutarı dahil kısmi ödeme yapılmayacağı düzenlenmiştir.

Ancak anılan kanun maddesinde, bu durumun muhatabın kanuni ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı belirtilerek; takas odasına ibraz edilen çekten dolayı hesapta yeterli karşılığının olmadığının belirlenmesi hâlinde muhatap banka tarafından, hesapta bulunan kısmî karşılık tutarının çeki ibraz eden hamil lehine onbeş gün süreyle bloke edileceği düzenlenmiştir.

Muhatap bankanın ödeme yükümlülüğünü yerine getirmesi için ibraz edilen çekin öncelikle TTK’nın 780. ve 781. maddelerinde belirtilen unsurlarının eksiksiz olması gerekir. Aksi halde ibraz edilen senet, çek vasfında kabul edilemeyeceğinden muhatap bankanın ödeme yükümlülüğü olmayacaktır. İbraz edilen çekteki imza ile banka nezdindeki düzenleyene ait imza örneğinin uyuşmaması nedeniyle muhatap bankanın ödeme yapmamasının çekin şekil şartı eksik olduğundan (düzenleyenin imzası) sorumluluğunu gerektirmeyecektir. Aksine, ödeme yapılması halinde bankanın düzenleyenin doğacak zararlarına katlanmasını gerektirecektir.

Öte yandan, ... sayılı Çek Kanununun 8 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına dayanılarak hazırlanan Çek Takas Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin "Katılımcı yükümlülükleri" başlıklı 10/1- i hükmü uyarınca; katılımcı(çekin takasa bırakıldığı banka), kendi şubelerine hamilleri tarafından ibraz edilen çekleri muhatap katılımcılara(muhatap banka) vekâleten kabul etmek ve bu çeklere ilişkin bilgileri elektronik ortamda muhatap katılımcıya intikal ettirmek üzere takas odasına iletmek, aynı maddenin j bendi uyarınca da; hesapta yeterli karşılığı bulunmadığı için ödenemeyen çeklere ilişkin, çekin basılmasına esas kanun hükmüne uygun tespit işlemini ve ödemeyi engelleyen diğer kısıtlamaları bulunan çeklerin arkalarına gerekli açıklamayı muhatap katılımcı adına yapmak, zorundadır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamın birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça takip konusu çek sorumluluk bedeli olan 9.270,00- TL ödenmesi için 20/09/2024 tarihinde talepte bulunduğu, davalı banka tarafından ödeme yükümlülüğünün "konkordato şerhi yazıldığı ve çekin karşılıksız işlemi görmemesi" gerekçesi ile ödenmediği, dava dışı keşidecinin konkordato geçici mühlet dönemi içinde çek keşide etmesi nedeniyle bankaca ödeme yapılamayan çek bedeline ilişkin karşılıksız ibaresi yazılamasa dahi ödemem yapılamamasının özel bir nedene dayandığı ve yorum yolu ile Çek Kanunu 3/3 maddesi uyarınca çek sorumluluk bedelinin ödenmesi gerektiği kabul edilmiş, takibin devamına ve alacak likit olduğundan icra inkar tazminatı ödenmesine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · e-imzalı Hakim ...... · e-imzalı