Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/93 K.2023/889

Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili T.C.

ANKARA GEREKÇELİ KARAR

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/93

KARAR NO : 2023/889

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

ASIL DAVA

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... - ... ...

DAVA

Ticari Şirket/Pay Devrinin Tespiti/Ortaklıktan Çıkarılma/Müdürlük Yetkisinin İptali

DAVA TARİHİ : 12/02/2021

BİRLEŞEN DAVA

( ... E, sayılı Dosyası)

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

DAVALI

... - ... ...

DAVA

Pay Devrinin Tespiti / Şirketler Hukuku Kaynaklı

DAVA TARİHİ : 27/01/2023

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

KARAR Y.TARİHİ : 02/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Pay Devrinin Tespiti " davasının yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde karar tesis edilmiştir.

I-DAVACI İDDİALARI

1.Asıl dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şirketinin 40/400 hisse oranında ortağı ve şirket müdürü olduğunu, müvekkilinin şirketin kuruluş tarihinden itibaren bugüne kadar şirketin işleyişi ile ilgili olarak davalıdan bilgi alamadığını, şirketin genel kurul karar defterinin de kaybolduğunu ve diğer ortak olan davalının da şirketin müdürler kurulu başkanı olarak şirketi taraflı olarak imza yetkisini kullanarak sürekli borçlandırdığını, bu nedenle müvekkilinin haber olmamasına rağmen şirket aleyhine birçok yasal icra takibi başlatıldığını, şirketin faaliyetinin tamamen durduğunu, müvekkili tarafından kendisine ait Şirket paylarının ....

Noterliğine ait 17/07/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile davalıya devredildiğini, ancak pay devri sözleşmesi ile genel kurul kararı alınmadığını, pay devrinin ticaret siciline tescil ve ilan da edilmediğini, müvekkilinin şirketteki hisselerini devrettikten sonra ...'nin 25/10/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı azilnamesi ile ....

Noterliğinden tasdikli 06/06/2016 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı şirketin diğer ortağı ...'a vermiş olduğu vekaletnamedeki tüm yetkilerden azlettiğini, daha sonra ....

Noterliği'nin 18/11/2019 tarih ve ... yevmiye numarası ile davalı şirket ile diğer ortağın muhatap olarak gösterildiği ihtarname ile limited şirket ortaklığından ayrılma istemine ilişkin ihtarname keşide edildiğini, davalı şirkete gönderilen tebligatın iade edildiğini, bu nedenlerle müvekkilinin mağdur durumda olduğunu beyanla; müvekkilinin anılan şirketteki paylarını davalıya devrettiğinin tespiti ile limited şirket ortaklığından çıkartılmasına, davacının şirketteki müdürlük ve temsil yetkisinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şirketinin 40/400 hisse oranında ortağı ve Şirket müdürü olduğunu, müvekkilinin şirketin kuruluş tarihinden itibaren bugüne kadar şirketin işleyişi ile ilgili olarak davalıdan bilgi alamadığını, şirketin genel kurul karar defterinin de kaybolduğunu ve diğer ortak olan davalının da şirketin müdürler kurulu başkanı olarak şirketi taraflı olarak imza yetkisini kullanarak sürekli borçlandırdığını, bu nedenle müvekkilinin haber olmamasına rağmen şirket aleyhine birçok yasal icra takibi başlatıldığını, şirketin faaliyetinin tamamen durduğunu, müvekkili tarafından kendisine ait Şirket paylarının ....

Noterliğine ait 17/07/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi ile davalıya devredildiğini, ancak pay devri sözleşmesi ile genel kurul kararı alınmadığını, pay devrinin ticaret siciline tescil ve ilan da edilmediğini, bu nedenle de müvekkilinin mağdur durumda olduğunu beyanla müvekkilinin anılan Şirketteki paylarını davalıya devrettiğinin tespiti ile limited şirket ortaklığından çıkartılmasına, davacının Şirketteki müdürlük ve temsil yetkisinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II-DAVALILAR SAVUNMALARI

3. Asıl ve birleşen dosyada davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

4. Tarafların üzerinde uzlaştıkları herhangi bir husus bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

5. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının, davalı şirket hisselerini şirket ortağı ...'a devredip devretmediği, devretmiş ise hisse devri işlemlerinin yasada öngörüldüğü şekilde yapılıp yapılmadığı, davacının halen davalı şirket ortağı olup olmadığı, ortak değil ise bunun tescilinin gerekip gerekmediği ile buna bağlı olarak müdürlük ve temsil yetkisinin iptal edilip edilemeyeceği ve haklı nedenle şirketten çıkarılma talebinde hukuki yarar bulunup bulunmadığı konularında toplanmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

6. .... Noterliğinin 06/06/2016 tarihli ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen şirket sözleşmesi ile ... ... Şirketi kuruluşunun 21/06/2016 tarihinde ... tescil edildiği, şirket sermayesinin 10.000 TL ve 400 paya ayrıldığı, şirket kuruluşundaki ortaklık yapısının; ... (40 pay), ... (360 pay) olduğu, şirket müdürü olarak aksi karar alınıncaya kadar ... ile ...'ın müdür olarak seçildiği, müdürler kurulu başkanı olarak ...'ın seçildiği, müdürlerin yetki şeklinin müşterek olarak belirlendiği anlaşılmıştır

7. .... Noterliğinin 10/08/2016 tarihli ve ... yevmiye numarası ile düzenlenen limited şirket pay devri sözleşmesi ile ... 'ın 40 adet şirket payını ...'na devrettiği ve bu hususun 10/08/2016 tarihli şirket genel kurulunda görüşülerek taraflar arasındaki vaki pay devrinin oybirliği ile onaylandığı, bu durumda şirket ortaklık yapısının; ... (40 pay), ... (320 pay), ... (40 pay) olduğu, söz konusu pay devrinin ..., .... Noterliğinin 17/08/2016 tarihli ve ... yevmiye numarası ile onaylanan şirket genel kurulu kararı üzerine 19/08/2016 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır.

8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; pay devri sözleşmesinin devralan tarafı, şirket müdürü ve müdürler kurulu başkanı olan ...'ın pay devrine dair bilgi sahibi olduğu dikkate alındığında devir sözleşmesinin geçerliliği için öngörülen genel kurul onayının elde edilebilmesi için şirket genel kurulunu toplantıya çağırması gerektiği, bununla birlikte genel kurul toplanmamış olduğu durumda herhangi bir karar alınmamış olsa dahi üç ay geçtiği takdirde devri sözleşmesi zımni olarak onaylanacağı,

dava kapsamında şirket müdürü ve müdürler kurulu başkanı olan ...'ın pay devri sözleşmesinin noterde imzalandığı tarih olan şirket tarafından davaya cevap vermediği, genel kurul karar defteri sunulmadığı için bu hususa dair genel kurulun toplanıp toplanmadığı ve pay devrine dair olumsuz bir karar verilip verilmediğinin tespit edilemediği, pay devrinin yapıldığı 17/07/2019 ile 18/11/2019 tarihleri arasında pay devrinin tescili için şirkete başvuru yapıldığına ve şirketin de ticaret siciline düzeltme talebinde bulunduğuna dair bir belgeye rastlanılmadığı, davacının 18/11/2019 tarihinde ....

Noterliğinin ... yevmiye numarası ile davalı şirkete ihtarname çektiğinin görüldüğü ancak, bu ihtarın davalıya ulaşmadığının belirtildiği bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

9. Asıl ve birleşen dosyada dava; davacıya ait limited şirket hissesinin davalıya devredildiğinin tespiti ile ticaret siciline tescili, davacı şirket müdürünün müdürlük temsil yetkisinin iptali ve haklı nedenle şirketten çıkma istemine ilişkindir.

10. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda, limited şirketlerde esas sermaye pay devrinin nasıl yapılacağı hususu 595 ila 598. maddelerinde gösterilmiştir.

11. TTK m. 595 uyarınca, esas sermaye payının devri için, devrin tarafları arasında yazılı bir sözleşme yapılması ve tarafların imzalarının noter tarafından onaylanması gerekmektedir. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri, rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise bu husus ve bu hususun yanı sıra önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullar da belirtilir. Bununla birlikte, aksi şirket sözleşmesinde öngörülmediği takdirde, esas sermaye payının devri için ortaklar genel kurulu tarafından devre onay verilmesi şarttır. Esas sözleşme ile devir şartları kolaylaştırabilir veya zorlaştırılabilir.

12. TTK m. 595'e göre esas sermaye payının devri ile devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılmak zorundadır. Yazılı şekil kurucu niteliktedir. Yazılı şekle uyulmaması halinde de devir geçersiz olacaktır. Bu halde, devre ortaklar onay vermiş olsa dahi devir geçerli olmayacaktır.

13. Sermaye payının devrinin gerçekleşebilmesi için yazılı şekle uyulmuş olması yeterli değildir. Ayrıca devir sözleşmesinde yer alan imzaların noter tarafından onaylanması gerekmektedir. Ortada geçerli bir devir sözleşmesinin varlığında ve aksi esas sözleşmede öngörülmediği takdirde, devrin ortaklar genel kurulu tarafından onaylanması, pay defterine kaydedilmesi ve ticaret siciline tescil edilmesi ile birlikte devir işlemi taraflar üzerinde hak ve borç doğurmaya başlar.

14. Esas sözleşmede aksi öngörülmediği takdirde, pay devrinin ortaklar genel kurulu tarafından onaylanması gerekmektedir. Bu nedenle, onayın öngörüldüğü durumlarda, devir sözleşmesinin tarafları tarafından ortaklar genel kurulunun onayı için şirkete başvurulmalıdır. Devir sözleşmesinin tarafları tarafından şirkete başvurulması üzerine şirket müdürü tarafından ortaklar genel kurulu toplantıya çağrılır. Herhangi bir ortağın sözlü görüşme talebinin bulunmaması durumunda, TTK m. 617/4 uyarınca toplantı yapılmasına gerek olmadan ortaklar tarafından yazılı oy verilmesi suretiyle pay devri karara bağlanabilir. Ancak her halde şirkete başvuru tarihinden itibaren üç ay içinde, ortaklar genel kurulu sermaye payının devrini reddetmezse, devre onay vermiş kabul edilir (TTK m. 595/7).

15. Esas sözleşmede daha ağır bir nisap belirlenmemişse, ortaklar genel kurulu tarafından esas sermaye payının devrine onay verilebilmesi için toplantıya katılanların salt çoğunluğunun oyu gerekir. Esas sermaye payının devri genel kurulu tarafından onaylandığı takdirde, Kanunun 598. maddesi uyarınca devir işleminin ticaret siciline tescil edilmesi ve bu hususta, şirket müdürünün ticaret sicil müdürlüğüne başvurması gerekmektedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, bu başvurunun otuz gün içinde yapılmaması halinde ayrılan ortağın da adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabileceği düzenlenmiştir.

16. Şirket pay devri yapıldığında bu devrin pay defterine kaydı, hisse devrinin mutlaka geçerlilik şartı olmayıp, pay defterine tescilin etkisi izhari niteliktedir ( ... 03.05.2001 tarih, ...; ... 16.12.2004 tarih ve ... sayı). Devrin pay defterine geçirilmesi, tarafların ortaklık hukukundan kaynaklanan taleplerini ileri sürmelerine imkan veren bir icra işlemidir. Devrin pay defterine kaydı, pay defterini tutmakla yükümlü olan kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.

Sorumluluk ve yetki ilişkisi içerisinde, pay defterinin tutulması müdürler tarafından yerine getirilmesi gereken bir görevdir. Müdürler hatalı kayıtlardan ve eksik kaydedilmeden doğan zararlardan, ortaklara karşı olduğu gibi, üçüncü kişilere karşı da şahsen ve müteselsilen sorumludurlar. ..., devri onayladığında, müdürlerin kaydı kendiliklerinden yapmaları gerekmektedir.

Bu kaydın yapılması devir sözleşmesinin taraflarının iradelerine bağlı olmadığı gibi, devreden ve devralanın bu konuda bir taleplerinin bulunması dahi gerekmemektedir.

17. Bu açıklamalar kapsamında pay devrinin tespiti ve tesciline yönelik davacı istemi değerlendirildiğinde, şirketin ortaklık yapısının davacı davalı ... 320 pay, davacı ... 40 pay ve dava dışı ... 40 pay şeklinde olduğu, şirketi temsile davacı ile dava ...'ın yetkili kılındığı, müdürler kurulu başkanı olarak da davalı ...'ın tayin edildiği anlaşılmaktadır.

18. Şirket yapısı bu durumda iken davacı ile davalı ... arasında akdedilen .... Noterliği onaylı 17.07.2019 tarih ve ... sayılı "Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi" ile davacının tüm payını (40) bedeli karşılığına davalı ...'a devretmiştir.

19. Bu devir üzerine davacı ... .... Noterliğinin 18.11.2019 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile her iki davalıya da şirketteki paylarını devrettiğini ve bu devre ilişkin tescil işlemlerinin yapılması gerektiğini bildirdiği ihtarname içeriği ile anlaşılmaktadır.

20. Bu anlamda davacının TTK m. 595/7 hükmü uyarınca şirkete yönelik başvuruyu gerçekleştirdiğinin kabulü gerekmektedir. Ancak davalı şirketin ticaret sicil kaydı incelendiğinde ortaklar kurulunun sözkonusu hükümde öngörülen 3 aylık süre içerisinde pay devrinin reddine yönelik her hangi bir karar alınmamış olduğu, bu halde ise pay devrine onay vermiş kabul edilmesi gerektiğinden mahkememizce pay devrinin gerçekleştiğinin tespiti yönünde değerlendirme yapılmıştır.

21. Müdürlük ve temsil yetkisinin iptali ve şirketten çıkarılmaya yönelik taleplerin değerlendirilmesi ise yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirilmesi gerekmektedir.

22. Öncelikle davacı şirket yönetim kurulu üyesi olduğunu ve müdürlük görevinin pay devri ile sona ermesine dayalı olarak müdürlük görevinin sona erdiğinin tespiti ve bu durumun ticaret siciline tescilini talep etmekte olduğu dilekçe içeriğinden anlaşılmaktadır.

23. Ancak bilindiği gibi limited şirket yönetim kurulu üyeliği pay sahibi olmayı gerektirmediği gibi payın devri ile de kendiliğinden sona ereceği yönünde her hangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu bakımdan davacının şirket müdürlüğü görevini sona erdirmek istiyor ise tek taraflı bozucu bir yenilik doğurucu hak niteliğinde olan "istifa" beyanı ile talep sonucuna ulaşabileceği nazara alındığında bu yöndeki talebinde hukuki yararının bulunmadığı değerlendirilmiş ve talebinin usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

24. Yine haklı nedenle çıkma talep sonucu bakımından ise hisse devir sözleşmesi ile davacının davadan önce şirketteki payını devrettiğinin yukarıda yapılan açıklamalardan da anlaşıldığı, bu anlamda davacının şirketten çıkma isteminde de hukuki yararının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

25. Açıklanan nedenlerle mahkememizce davacı ...'ın davalı ... ... Ltd. Şti'deki 40 payının tamamını .... Noterliği'nin 17/07/2019 tarih ve ... yevmiye sayılı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile ...'a devrettiğinin tespitine, ... adına olan 40 payın ... adına tesciline dair karar verilerek esasen şirketten pay devri ile çıktığı, bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığı, bu nedenle davacının, müdürlük ve temsil yetkisinin iptali ve şirketten çıkarılmaya yönelik dava açmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşılmakla sözkonusu istemleri bakımından dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15 uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur"