Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/132 K.2023/301

Mahkememizde görülmekte olan alacak (bankacılık işlemlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçelerinde özetle; davalı şirket tarafından ....

Esas sayılı dosyası ile açılan konkordato davasında mahkemece 04/09/2020 tarihinde konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, konkordato davası sürecinde borçlu şirkete atanan komiserler kurulunun alacak bildirimine davet ilanı üzerine yasal süresi içerisinde müvekkili banka için alacak bildirim dilekçesi ile konkordato komiserler kuruluna sunulduğunu, alacak bildirim dilekçemizde borçlu şirketin 24/06/2019 tarihi itibariyle 47.000,00 TL gayrinakit kredi alacağının mevcut olduğunun belirtildiğini,

müvekkili tarafından alacak bildirim dilekçesi ile borçlu şirketten alacak olarak bildirdiği gayrinakdi alacak olarak talep ettikleri ve belgelendirdikleri alacak miktarının nisapta yer almadığını, mahkeme tarafından ve davalı şirket tarafından kabul edilmediğini ve konkordato kapsamına alınmadığını, oysaki gayrinakdi alacakların mutlaka konkordato projesinde gösterilmesi ve nisaba dahil edilmesi gerektiğini, aksi takdirde alacaklıları zarara sokan bir proje için tasdik kararı verilmiş olacağını, müvekkilinin söz konusu çeklerin ibrazı ve çek garanti bedellerinin tazmini riski ile karşı karşıya olduğunu,

bu durumun konkordato projesinin başarıya ulaşmasını dahi etkileyeceğini, müvekkili bankanın zarara uğrayacağını, müvekkili bankanın 24/06/2019 tarihi itibariyle 47.000,00 TL olan gayrinakit kredi alacağının dava tarihi itibariyle 44.030,00 TL olduğunu,

arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik çekişmeli hale gelen gayrinakit 44.030,00 TL’nın İİK Md:308/b gereğince kararın kesinleşmesine kadar mahkemece belirlenecek bankaya yatırtılarak depo edilmesini ayrıca çekişmeye konu olan güncel 44.030,00 TL gayrinakit alacağın tespiti ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçelerinde özetle; müvekkilinin konkordato projesine dahil edilen alacağı dışında davacı bankaya başkaca herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı banka tarafından yapılan herhangi bir ödeme bulunmadığını gibi riskin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, bahse konu çeklerin karşılıksız kalıp kalmayacağının da belli olmadığını, muaccel olmayan bir borcun tahsilinin talep edilemeyeceğini, depo kararının konkordato projesini tasdik eden mahkemeden talep edilmesi gerektiğini savunmuş davanın kül halinde reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davalı şirketin ... Esas sayılı dosyasında açtığı konkordato davası neticesinde, çekişmeli hale geldiği bildirilen 44.030,00 TL gayrinakit alacağının tahsili ile dava süresince depo istemine ilişkindir.

Arabuluculuk son tutanağı, .... Esas sayılı dosyasının uyap evrakları, çek teslim evrakları, ... Bankası A.Ş. müzekkere cevabı, Genel Kredi Sözleşmesi örneği, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bankacı bilirkişi 12/03/2021 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacı bankanın davalıya teslim ettiği 21 yaprak çekin banka yükümlülüğünün devam ettiğini, bu yükümlülük toplamının dava tarihi itibariyle toplam 44.030,00 TL olduğunu, hesaplamalar sonucunda davalıya teslim edilen ve ödemesi yapılmamış 21 yaprak çekin banka sorumluğu devam etmekte olduğundan gayrinakit kredi riski olduğunu bildirmiştir.

Bilirkişi raporuna taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını ibraz etmişlerdir.

İtirazlar değerlendirilmek üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.

Bilirkişi 07/07/2022 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davacı bankanın davalıya teslim ettiği çeklerden 13 yaprak çekin banka yükümlüğü devam ettiğini, bu yükümlülük toplamı dava tarihi itibariyle toplam 26.230,00 TL, ek raporun tarihi itibariyle 37.230,00 TL olduğu, davalıya teslim edilen ve ödemesi yapılmamış 13 yaprak çekin banka sorumluğu devam ettiğini, gayrinakit kredi riski olduğu bildirmiştir.

Bilirkişi raporu dosya kapsamı ve delil durumuna uygun olup, hükme esas alınmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında 01.12.2014 tarihli 4.000.000 TL tutarlı genel kredi ve teminat sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda 2 adet 10 yapraklı ve 2 adet 25 yapraklı çek karnesinin davalı şirkete teslim edildiği, dava tarihi itibariyle davalı şirkete teslim edilen çek karnelerinden ibraz edilmemiş veya ibrazında arkası yazıldığı halde banka yükümlülüğü ödenmemiş toplam 21 çek yaprağı bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacı banka vekili 15.02.2023 tarihli dilekçesi ile; davacı bankanın 09.02.2023 tarihi itibariyle gayri nakit kredi alacağının ibraz edilmeyen 7 adet çek yaprağından kaynaklı 26.430 TL olduğunu, dava tarihinde riski devam eden bir kısım çek yaprağının bankaya ibraz edildiğini, bir kısım çeklerinde garanti tutarlarının ödeme yükümlülüğü için öngörülen beş yıllık sürenin dolması nedeniyle düşümünün yapıldığını bildirilmiş, dilekçe ekinde ilgili banka kayıtlarını ibraz etmiştir.

5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 3 üncü fıkrasında muhatap bankaların süresinde ibraz edilen ve karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü oldukları tutar düzenlenmiş olup, bu ödeme yükümlülüğünün hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdi kredi sözleşmesi hükmünde olduğu belirtilmiştir. Bu nedenle, bankaların müşterilerine verdikleri her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü oldukları tutarı diğer gayrinakdi kredi yükümlülükleri gibi nazım kayıtlarında muhasebeleştirmeleri ve bu tutarları her yıl ... tarafından yayımlanan tebliğlerdeki tutarlara göre güncellemeleri gerekmektedir.

Dosya kapsamından; davacı bankanın, karar tarihi itibariyle ibraz edilmemiş ve düşümü yapılmamış toplam 7 adet çek yaprağının bulunduğu anlaşılmış olup, bu çeklerden; .... seri nolu çeklerin açık statülü çekler olduğu, ...’nın 28.01.2023 tarih ve 32087 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 2023/3 tebliği uyarınca davacı bankanın bu çekler için ödemekle yükümlü olduğu çek garanti bedelinin 6.000,00 TL olduğu nazara alındığında, işbu 3 adet çek için davacı bankanın gayrinakit kredi alacağının 18.000,00 TL (6.000,00 TLx3) olduğu, .... seri nolu çekin karşılıksız statülü çek olduğu,

bu çekten dolayı davacı bankanın 2.030,00 TL gayrinakit kredi alacağının bulunduğu, .... seri nolu çeklerin karşılıksız statülü çekler olduğu, bu çeklerden dolayı davacı bankanın 6.400,00 TL (1.600,00 TLx4) gayrinakit kredi alacağının bulunduğu anlaşılmakla, bu çekler yönünden davanın kabulüne; toplam 26.430,00 TL banka sorumluluk tutarının davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen hesapta deposunu teminen davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Yargılama sırasında düşümü yapılan çekler yönünden ise, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, esası hakkında karar verilmesine yer olmadığında dair karar verilmiştir.

Çek garanti bedellerinin depo talebine ilişkin eldeki dava, maktu harca tabi olup, deposu talep edilen çek adedi harç yönünden önem arz etmemektedir. Talep konusunun bir adet çek olması halinde dahi davacının dava konusu harçları yatıracağı ve yargılama giderlerini yapacağı nazara alınarak yargılama giderlerinin davalı üzerinden bırakılmasına karar verilmiştir.

Her ne kadar davadan sonra düşümü yapılan çekler yönünden dava konusuz kalmış ise de; davacı bankanın dava tarihi itibarıyla bu çekler yönünden depo talebinin haklı olduğu anlaşılmakla, davalı yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır