Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/217 K.2022/717

Mahkememizde görülmekte olan İşverenler arası Rücuen alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin

kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, güvenlik işlerini ihale yöntemiyle şirketlerden

satın aldığını, dava dışı ...'ın Özel Güvenlik Görevlisi olarak 26/07/2018-

31/05/2020 tarihleri arasında çalışmış olup 31/05/2020 tarihinde çalışmış olduğu

işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iadesinin yapıldığını ve

yüklenici firma tarafında da iş akdinin sona erdiğini,

dava dışı ...'ın 22/07/2020 tarihinde 60,92 TL damga vergisi ve

7.965,91 TL kıdem tazminatı olmak üzere toplam brüt 8.026,83 TL kıdem tazminatı

ödemesi ve yine 14/12/2020 tarihinde 15,13 TL damga vergisi ve 1.978,19 TL

TİS'ten kaynaklanan kıdem fark ödemesi olmak üzere toplam brüt 1.993,32 TL

ödeme yapıldığını,

müvekkili kurum ile şirketler arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerine

göre; (Hizmet İşleri Genel Şartnamesi, İdari Şartname, Teknik Şartnameler hizmet

alım sözleşmelerinin ekidir) Müvekkil Kurumun bina ve eklentilerinin güvenlik

hizmetleri için çalıştırılacak personelin tüm sorumluluğu firmaya ait olduğu

düzenlendiğini,

bu nedenle kurumca ...'a ödenen bedelin belirtilen şirketler ve

çalıştığı dönemlere ait miktarların firmalardan rücuen tahsilini talep ettiklerini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hak ve talepleri saklı kalmak kaydıyla; dava dışı

işçiye 60,92 TL damga vergisi ve 7.965,91 TL kıdem tazminatı ile 15,13 TL damga

vergisi ve 1.978,19 TL TİS'ten kaynaklanan kıdem tazminatı fark ödemesi olmak

üzere toplam brüt 10.020,15 TL alacağının, 439.34 TL'sinin ödeme tarihi olan 22/07/2020 tarihinden 109.10 TL TİS'ten

kaynaklanan kıdem fark ödemesinin ise ödeme tarihi olan 14/12/2020 tarihinden

itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Özel Güv. Dan. Eğt. Alarm

Cihazları ve Sist. Tic. Ltd. Şti. ve ... Güvenlik Sistemleri Özel Güvenlik Tic. Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini,

4.334.01 TL kıdem tazminatı ödemesinin ödeme tarihi olan 22/07/2020

tarihinden, 1076.28 TL TİS'ten kaynaklanan kıdem tazminatı fark ödemesinin ise

ödeme tarihi olan 14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte

davalı ... Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak

müvekkiline ödenmesine,

356.22 TL kıdem tazminatı ödemesinin ödeme tarihi olan 22/07/2020 tarihinden,

88.46 TL TİS'ten kaynaklanan kıdem tazminatı fark ödemesinin ise ödeme tarihi olan

14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...

Koruma Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak müvekkiline

ödenmesini,

2.897,26 TL kıdem tazminatının ödeme tarihi olan 22/07/2020 tarihinden, 719,48

TL TİS'ten kaynaklanan kıdem tazminatı fark ödemesinin ise ödeme tarihi olan

14/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ... Koruma

Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti'den alınarak müvekkiline ödenmesini yargılama

giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep

ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar ... Koruma ve Özel Güvenlik Hizm. Tic. Ltd. Şti.- ... Koruma ve Özel

Güvelik Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında

bulunduklarını davaya bakmakla yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret

Mahkemeleri olduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu,

dava dışı işçinin davacı nezdinde çalıştığını, emir ve talimatlarını davacıdan

aldığını, dava dışı işçinin alacaklarından müvekkil şirketin sorumlu olmaması

sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davacı ile müvekkil şirket arasında bir asıl

işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, dava dışı işçinin tüm çalışmalarını davacı'ya

ait işyerinde gerçekleştiğini, müvekkili şirketin rücu edilen alacaklardan sorumluluğu

olmadığından, bu davanın müvekkili şirket yönünden pasif husumet yokluğundan

usulden reddine karar verilmesi gerektiğini,

müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen sözleşme ve eki şartnamelerde,

işçilik alacaklarından, arabuluculuk ücretinden müvekkil şirketin sorumlu olduğu

yönünde bir hüküm bulunmadığını, müvekkil şirketin sadece dava dışı işçinin aylık

ücretinden sorumlu olduğunu, dolayısıyla, müvekkil şirketin dava dışı işçinin talep

ettiği kıdem tazminatından sözleşmesel olarak sorumlu tutulamayacağını,

dava dışı işçinin iş akdi davacının talimatı uyarınca feshedildiğini, dava dışı

işçinin iş sözleşmesinin sonlandırılmasının tamamen davacının talimatlarına dayalı

olarak yapıldığını,

hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkil şirket aleyhine

hüküm kurulması halinde; kıdem tazminatından alt işveren konumundaki müvekkil

şirket'in sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa dahi müvekkil şirketin asıl

işverenle birlikte sorumlu olduğu göz önüne alınarak kıdem tazminatının

müştereken ödenmesi gerektiğine karar verilmesini, ihbar tazminatının da müştereken

ödendiğini, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinden arabuluculuk

toplantısına katılmayan şirketin sorumlu tutulması gerektiğini belirterek

fazlaya ilişkin sair talep, itiraz ve dava hakkının saklı kalmak kaydı ile;haksız ve

yersiz açılan davanın reddini,

talep edilen alacaklardan müvekkili şirketin sorumlu olduğu kanaatine varılacak olsa

dahi müvekkili şirket ile davacının, dava konusu alacaklardan dava dışı işçinin

çalışma süresi ile sınırlı olarak ve o dönem ki ücreti üzerinden, müştereken ve

müteselsilen sorumlu olduğunu,

hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydı ile mahkemenizin aksi kanaatte

olması halinde yargılama harç ve masraflarından arabuluculuk toplantısına

katılmayan şirketlerin sorumlu tutulmasını,

yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar

verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... Özel Güvenlik Danışmanlık Eğitim Alarm Cihazları ve Sistemleri Tic. Ltd.

Şti. -... Özel Güvenlik- -... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava sonuç

talep kısmı belirsiz olan iş bu davanın dava şartı yokluğundan reddini talep

ettiklerini, asıl işverenin alt işveren ile birlikte sorumlu olduğunu, ayrıca asıl

işverenin alt işverene rücu etmesine imkan veren bir kanun maddesi de bulunmadığını, davacının ödemeyi ihbar ve bildirimde bulunmadığını, ihale

makamınca kıdem tazminatı yönünde müvekkile ödeme yapılmadığını, ihbar ve

bildirimde bulunmadığını, müvekkil şirket ve davacı arasında imzalanan

sözleşmelerin ya da teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik

alacakları yönüyle müvekkil şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme

bulunmadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkile rücu

imkanı bulunmadığını belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın

reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; aylık Sendikal farkların asıl işverenin talimatı doğrultusunda söz konusu

TİS farklarının dava dışı işçiye ödendiğini, davacının müvekkil şirketten böyle bir

alacağı bulunmadığını, dava dışı işçinin ödemeye esas tüm çalışmasının farklı alt

işverenler nezdinde geçmiş olmakla, müvekkil şirkette 01.10.2019-31.05.2020

tarihleri arasında olduğunu, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm

çalışması davacı kamu kurumda geçtiğini, yüklenici şirketin hiçbir sorumluluğu

kalmadığını, 4857 Sayılı Yasa'nın 112. Maddesine göre davacının sorumlu

bulunduğunu, K.İ.K mevzuatı uyarınca sözleşme bedeline de ilave edilemeyen ve

sözleşmedeki % 3 sözleşme giderinin içerisinde de yer almayan bir bedelden

müvekkil şirketin sorumlu bulunmadığını belirterek haksız ve

hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLER

1-)Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağı, 2-)Mahkememizden alınan bilirkişi raporu,

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının işverenler arası sorumluluktan kaynaklı rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/01/2022 tarih ve 2021/278 Esas 2022/50 Karar sayılı YETKİSİZLİK kararı üzerine mahkememize gönderilmiş olup, mahkememiz esasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı İşçi ...'ın SGK hizmet dökümünün incelenmesinde, işçinin, işten çıkış nedeninin Kod-17 “işyerinin kapanması"

olduğu, davacı kurumda 26/07/2018-

31/05/2020 tarihleri arasında 676 gün çalışması bulunduğu, davacı tarafça, 26/07/2018-31/05/2020 tarihleri arasında hizmeti karşılığı net 7.965,91 TL kıdem tazminatı ile 60,92 TL damga

vergisi olmak üzere toplam brüt 8.026,83 TL kıdem tazminatı hesaplandığı ve

dava dışı işçiye 22/07/2020 tarihinde ödendiği, 14/12/2020 tarihinde ise 1.978,19 TL ile 15.13 TL damga vergisi olmak

üzere toplam brüt 1.993,32 TL kıdem tazminatı toplu iş sözleşmesi farkı

ödediği tespit edilmiştir.

Asıl işverenle, alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumluluğunu düzenleyen yasa maddesi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesidir. Bu dış ilişkideki (işçiye karşı) sorumluluğu düzenleyen yasa maddesidir. Ancak davacı ve davalı alt işverenlerin iç ilişkideki sorumlulukları, aralarındaki sözleşme hükümlerine göre tespit editmektedir. Sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca sorumluluk belirlenmektedir.

Hizmet Atım Sözleşmelerine ilişkin davalarda son dönemlerde Yargıtay'ın iş bölümü uyarınca görevli dairesi olan Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin kararlarında rücu davalarına ilişkin şu ilkeler belirlenmiştir: Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kadem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından İşçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, ücret alacağı, UBGT, fazla mesal ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.(Yargıtay 15.Hukuk Dairesi E:2021/611 K:2021/537 Karar tarihi:01.03.2021)

Yukarıda açıklanan kararlarda ifade edildiği üzere “İşverenin(idare/asıl işveren) işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede hüküm bulunmaması halinde, rücu konusu alacakların tamamından ve ferilerinden münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğu” kabul edilmektedir.

Her bir alt işverenin kendi döneminden sorumlu olduğu, İhbar tazminatı ve yıllık izin alacağı var ise bundan sadece son işyerenin sorumlu olacağı da anılan kararlarda yer almaktadır.

“Davalıların, iş davalarının kendilerine ihbar edilmiş olmasına göre, davalarda hüküm altına alınan, faiz, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri ile söz konusu alacakların tahsili amacıyla girişilen icra takip masraflarından da payları oranında sorumlu tutulmaları gerekirken, bu istemlerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır” (Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin E:2017/837 , K:2020/1463, 03.03.2020 tarihli kararı.)

Yargıtay kararları uyarınıca rücu davalarında, rücuya konu iş mahkemesi dosyasının alt işverenlere ihbar edilip edilmemesi durumunda sorumluluk tutarlarının değiştiği görülmektedir. Buna göre iş mahkemesi dosyası alt işverene ihbar edilmişse, İş mahkemesi davasında hükmolunan alacaklar yanısıra yargılama gideri ve ferileri ile icra takip masraflarından alt işverenlerin payları oranında sorumlu olduğu kabul edilmekte, şayet İş mahkemesi davası ait işverene ihbar edilmemişse, alt işverenterin hükmolunan alacakların sadece asıl alacaklarından sorumlu olacağı değerlendirilmektedir

Buna göre tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde, davacı ile davalılar arasında Mardin Havalimanı Özel Güvenlik Hizmetleri'nin yürütülmesine ilişkin Hizmet Alın Sözleşmeleri imzalandığı, dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı aşıl işveren işyerinde çalıştığı, taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğu ve davacının davalılara rücu edebileceği tutarların yasa,usule uygun ve denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplandığı anlaşılmakla, her bir davalının münhasıran kendi döneminden tespit edilen bedellerle sınırlı sorumlu olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.