Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/235 K.2023/41

Av. ... DAVALI : ...

DAVA

5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)

DAVA TARİHİ : 08/03/2022

KARAR TARİHİ : 25/01/2023

KARAR Y.TARİHİ : 24/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili, davacı bankanın müşterisi olan ... İnş. Taah. Tur. San. Tic. Ltd.

Şti tarafından kredi borcuna mahsup edilmek üzere bankaya ciro yoluyla devredilen, davalı şirketin keşidecisi olduğu, 25.04.2018 tarihli, 60.000-TL bedelli ve 25.05.2018 tarihli, 60.000-TL bedelli 2 adet çekin 3 yıllık kambiyo zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, davacı bankanın çekler ile ilgili kambiyo hukukundan doğan haklarını kullanamadığını, davalı şirketin çekler nedeniyle sebepsiz zenginleşmiş olduğunu, sebepsiz zenginleşme olgusunun varlığının yasal karine oluduğunu, aksine ispat külfetinin davalı keşideciye ait olduğunu belirterek;

davalı şirketin keşideci sıfatıyla sorumlu olduğu 25.04.2018 tarihli, 60.000-TL bedelli ve 25.05.2018 tarihli, 60.000-TL bedelli çeklerden doğan dava tarihi itibariyle 194.284,93-TL'lik davacı banka alacağının, asıl alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili, davaya konu olan çeklerin, davalı şirket tarafından dava dışı ... isimli şirket adına bedelsiz olarak hatır çeki mahiyetinde düzenlendiğini, davalı şirket tarafından davaya konu çekler karşılığında hiçbir hizmet alınmadığını, çeklerin hatır çeki olarak düzenlenerek devredildiği dikkate alındığında davalı şirket nezdinde bir zenginleşmenin gerçekleştiğinden bahsetmenin mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte sebepsiz zenginleşme nedeniyle talep edilebilecek zararın çek bedeli ve temerrüt faizinden ibaret olduğunun sabit olduğunu,

çekin zamanaşımına uğraması neticesinde sebepsiz zenginleşme nedeniyle talep edilecek tutarın çek bedeli ile sınırlı tutulmuş olduğunun Yargıtay içtihatları uyarınca olduğunu, hamilin çek bedelini aşan zararı keşideciden talep edemeyeceğini, 60.000-TL bedelli iki çeke karşılık dava dilekçesinde 194.284,93-TL talep edildiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zamanaşımı süresinde yasal takibe geçilmeyen dava konusu çeklerden kaynaklı alacağın, çek keşidecisinden tahsili istemine ilişkindir.

Hamile, alacağını elde edilebilmesi için tanınan imkanlardan biri TTK m. 818/I-m’nin atfıyla çekler hakkında da uygulama alanı bulan ... Kanunu’nun 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davasıdır. Bu dava, sıkı şekil şartlarına bağlanmış kambiyo hukukuna özgü bir davadır.

Çekin karşılıksız çıkması nedeniyle, müracaat borçlularına başvurma hakkını kaybeden hamil, hakkı olan alacağını tahsil edemediğinden mal varlığında bir azalma olmakla birlikte, keşidecinin mal varlığında ise bir artış bir nevi hamilin zararına gerçekleşen bir zenginleşme meydana gelmektedir. Bu davanın ... Kanunu’nun 72 vd. maddelerine dayalı sebepsiz zenginleşme davasından tamamen farklı, kambiyo hukukuna dayalı özel bir dava olduğu tartışmasız olarak kabul edilmektedir.... Hukukunda yer alan sebepsiz zenginleşme davasının bir alt nevi olarak kabulü de mümkün değildir.

Çek hamilinin mal varlığındaki azalma, çekin süresi içinde ibraz edilmemesi ya da ödenmediğinin yine süresi içinde tespit ettirilmemesi yahut alacak hakkının zamanaşımına uğramış olması gibi, "kanuna uygun" bir sebepten, kanun hükmünden kaynaklanmaktadır. Oysa ... Kanunun 77. Maddesine göre oluşacak sebepsiz zenginleşmede, zenginleşenin zenginleşmesinin haklı bir sebebe dayanmaması şartı aranır. Yine ... Kanunu bakımından sebepsiz zenginleşme oluşabilmesi için; zenginleşme ile fakirleşme arasında bir mamelek kayması, illiyet bağı olması gerekir iken, ... Kanunu madde 732'de bu husus düzenlenmemiştir.

Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, 11/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, 3 yıllık zamanaşımı süresinde yasal takibe geçilmeyen dava konusu çeklerden kaynaklı alacağın, TTK 732.

Maddesi hükmü uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca çek keşidecisinden tahsili istemine ilişkin olduğu, dava konusu edilen iki adet çekin ibraz tarih süreleri sonundan itibaren, dava tarihine kadar değişen oranlarda avans faiz oranları ile yapılan hesaplama sonucunda; faiz dönemi 07/05/2018-08/03/2022 olan, 60.000,00 TL bedelli çek için hesaplanan avans faiz tutarının 38.460,83 TL, toplam tutarın 98.460,33 TL; faiz dönemi 04/06/2018-08/03/2022 olan, 60.000,00 TL bedelli çek için hesaplanan avans faiz tutarının 38.012,06 TL, toplam tutarın 98.012,06 TL olduğu,

dava konusu 2 adet çekin avans faizleri ile birlikte dava tarihine kadar toplam tutarının 196.472,89-TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde; zamanaşımına uğrayan çeklere dayalı olarak, çek hamilinin, kambiyo senedine dayalı müracaat hakkını kaybettiği ancak, sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak işbu davayı açabileceği, davalı keşidecinin ise, sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamak durumunda olduğu ancak, davalının sebepsiz zenginleşmediği veya çekin bedelsiz kaldığı veya ödendiği hususunu kanıtlayamadığı, hatır çeki olarak verildiğinin yazılı delille kanıtlanamadığı anlaşılmış olup, davacının çek bedelleri kapsamında alacağının bulunduğu anlaşılmakla;

davanın alacak miktarı yönünden dava tarihine kadar ibraz gününden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte 194.284,93 TL yönünden davanın kabulüne, asıl alacak olan 120.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.

Anlatılan nedenlerle;

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı