Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/430 K.2024/329

...

DAVA

Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/06/2022

KARAR TARİHİ : 13/05/2024

KARAR Y.TARİHİ : 15/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili arasında 01.11.2011 tarihli abonelik sözleşmesi gereği davalı şirketin müvekkili şirkete telekomünikasyon hizmetini yürütebilmesi amacıyla veri hizmetleri sağladığını, sağlanan hizmetin kesintisiz ve aksamadan yürütülebilmesi yükümlüğünün davalı şirkete ait olduğunu, ancak müvekkili şirketin 25.11.2020 tarihinde meydana gelen ani elektrik kesintisi ile yaklaşık 9 saatlik bir enerji kaybı yaşadığını ve bu ani kesintiden dolayı sistemlerinin zarar gördüğünü,

Türk Telekom Ümitköy veri merkezinde bulunan alt yapı sistemlerine ait cihaz ve donanımlarda arızalar meydana geldiğini, ayrıca yaşanan süreçte enerjinin ara ara gidip gelmesi nedeniyle müvekkili şirketin sistemine ait 112 diskten 16 tanesi arıza yaptığı için raid sistemlerinin çöktüğünü ve veri kaybı yaşadığını, müvekkili şirketin bu süreçte BTK bağlantısı koptuğunu, omurga sistemlerinin zarar gördüğünü, yanan ve arıza yapan cihazların değişmesi ve sistemden kurtarılabilen yedeklerin devreye alınması gerekli uygulama ve yazılımların yeniden kurulabilmesi yoğun bir çalışma sonucu ancak ertesi gün saat 19:00 sularında mümkün olduğunu,

bu süreçte müvekkili şirketin müşteri ve dolayısıyla gelir kaybı yaşadığını, müvekkili şirketin kendi kusuru olmaması nedeniyle zorunda kaldığı maliyetler ile birlikte yaşadıkları sorunlu süreci ve servis kesintisi sonrasında aboneliklerini kendilerinden alan müşterilerin ayrıntılı listesini davalı şirket ile paylaşıldığını, müvekkilinin yeni kurulan yazılımlara toplam ödediği bedelin yaklaşık 52.000,00 TL olduğunu, sistemlerin yeniden kurulması süresince müvekkili şirketin kullanıcılarına sağladığı pek çok hizmetin devre dışı kalması nedeniyle 1 günlük daha ekstra zarara uğradığını,

müvekkilinin katlanmak zorunda kaldığı zararlar ve gelir kaybına ilişkin zararların ödenmesi konusunda herhangi bir girişimde bulunulmadığını, müvekkilinin zararlarından davalı şirketin sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK.109 maddesi kapsamında kısmi dava olarak.

5.000,00 TL donanım ve yazılı bedeli, 5.000,00 TL cihaz onarım gideri, HMK 107. maddesi kapsamında tahsil talepli belirsiz alacak davası olarak 500,00 TL veri kaybı bedeli, 500,00 TL müşteri kaybından doğan zaralar, 500,00 TL gelir kaybından doğan zararlar olmak üzere toplam 11.500,00 TL alacağın olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 01.11.2011 tarihli sözleşme kapsamında müvekkil şirketten ...

Hizmeti aldığını, buna göre ...’un yönetimi tümüyle müşteride olan cihazların enerjisi, klimatizasyon,

yedekliliği ve güvenliğini sağladığını, ...’un söz konusu cihazların yeterliliği, kapasitesi, işletim sistemi vb hususlar bakımından herhangi bir bilgisi

bulunmadığı gibi cihazlara erişim ve müdahale yetkisinin de öncelikle davacıya ait olduğunu,

25.11.2020 tarihinde ... Veri Merkezi’nde yılda bir kez rutin olarak gerçekleştirilen trafo bakım

çalışmaları esnasında müvekkili şirket tarafından söz konusu çalışmalarda daha önce karşılaşılan biçimde zincirleme

gelişen arıza silsilesi olduğunu,

olay günü; saat 11:05’de B grubu trafo bakımlarına başlandığını, saat 15:20’de B grubunun enerjisi kesilerek B hattı

jeneratör ile beslendiğini, bu sırada A hattında da bir kesinti oluştuğunu, bunun üzerine B grubu hattında aşırı yük oluştuğunu ve

hattaki enerji altyapı sistemleri arıza konumuna geçtiğini, 16:43’de AC şebeke kesintisinin 53 dakika sürdüğünü ve müşteri

sistemlerinin kesintisiz güç kaynağı ile beslenmesi sayesinde yaşanan enerji kesintisi ilgili IDC1 binasında 16 dakika, IDC4

binasında ise 19 dakika kesinti oluştuğunu, kesintinin yaşandığı süreç ve sonrasında müvekkili şirket tarafından ayrıca Enerjisa ile görüşülerek testler tamamlanana

kadar bölgede planlı enerji kesintilerinin önlemesinin sağlandığını, gerekli inceleme ve testler yapılana kadar zorunlu olmayan

planlı/plansız çalışmaların ertelendiğini, jeneratörlerin koşulsuz çalışma moduna alındığını, altyapının stabil olduğunun teyidini

sağlamak için 29.11.2020 00:00-05:00 saatleri arasında tüm dağıtım şalterlerinin hassasiyet kontrolleri (00:00-03:00),

jeneratör ve manevra testlerinin (03:00-05:00) yapıldığını, sabit şebeke CDR’larını ... ileten

sistemin sunucularının saat 17:1’da down olduğunu ve bu nedenle Kuruma veri aktarımını sağlayan ilgili servisin çalışmadığını, sorun giderildikten sonra sunucular ayağa kaldırıp ilgili servis 22:20 itibari ile çalışır duruma getirildiğini, bu sürede Kuruma iletilen tüm akışların etkilendiğini, kesinti sonrasında yapılan kontrollerde alınan tüm verilerin Kuruma eksiksiz

iletildiğini, bir veri kaybı yaşanmadığının teyit edildiğini, toplam ses CDR’larının yaklaşık %0,05’ini oluşturan DMS santral

CDR’larının Kuruma(10.6.116.16/DMS/dizinine) iletilmesinde gecikme yaşandığını ancak santrallere ait tüm CDR kayıtları

sorun düzeldikten sonra veri kaybı yaşanmadan Kuruma iletildiğini, BTK tarafından yapılan incelemelerde veri eksikliği

olmadığının teyidinin alındığını, kesintinin hemen sonrasında ve sorun düzeldiğinde Kuruma gerekli bilgilendirmelerin yapıldığını, akış

ve dosyalarla ilgili teyit alındığını, davacıya yansıyan kesinti süresinin 16-19 dakika olduğunu, iddia edildiği gibi 9 saat süren bir kesinti

bulunmadığını, davacının da bildiği üzere sistem ve altyapımızın olası her türlü durum ve aksaklık düşünülerek tasarlandığını ve

işletildiğini, müşterilerin herhangi bir biçimde mağdur edilmemesi ve maksimum memnuniyetinin sağlanması için azami

önlem alındığını, yıllık olarak %99,98 kullanılabilirlik oranıyla hizmet verdiğini, bu oranın yılda yalnızca toplam 1 saat 45

dakika 11 saniye kesinti süresine karşılık geldiğini,

davaya konu olayın kurum tarafından da araştırıldığını, herhangi bir ilave inceleme/denetim yahut uyarı/yaptırım

uygulanmadığını, davacı şirketinde müşterilerine elektronik haberleşme ve IT hizmetleri sunan işletmeci olduğunu, hizmetleri kapsamında

kendi üzerine düşen önlemleri almak, buna ilişkin gerekli altyapı ve yazılımları hazır tutması gerektiğini,

davacı tarafın talep etmiş olduğu zararlara ilişkin ne gibi bir zararın kastedildiğinin ortaya konmadığını, dava her ne

kadar belirsiz alacak olarak açılmış ise de alacakların hiçbir biçimde davacı tarafından belirlenememe durumunun

bulunmadığını, davacı tarafın dava öncesi zararı, tutarı ve tazmini talebi bulunmadığını, herhangi bir ihtar

gönderilmediğini, müvekkilin temerrüdünün söz konusu olmadığını, bu nedenle olay tarihinde faiz işletilmesinin

kabulünün mümkün olmadığını savunmuş davanın reddini istemiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Taraflar arasında 01.11.2011 Türk Telekom Veri Merkezi Hizmetlerine İlişkin Çerçeve Abonelik Sözleşmesi imzalandığı hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Taraflar arasında 25.11.2020 tarihinde davalı ... A.Ş.'nin Ümitköy Veri Merkezi’nde yılda bir kez rutin olarak gerçekleştirilen trafo bakım çalışmaları esnasında meydana gelen enerji kesintisinden kaynaklı olarak davacı yanın oluşan zararının olup olmadığı var ise ne tutarda olduğu noktasında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

6. Taraflar arasında imzalanan 01.11.2011 tarihli Türk Telekom Veri Merkezi Hizmetlerine İlişkin Çerçeve Abonelik Sözleşmesi.

7. ... A.Ş.'den gelen müzekkere cevabı.

8. Tanık beyanları.

9. Bilirkişi raporu. Bilirkişi kurulu 13.12.2023 tarihli kök ve 18.03.2024 tarihli ek raporlarının sonuç kısmında özetle; arızalanan ürünlerin yerine alındığı ve maddi zarara neden olduğu ifade edilen ürünlere ilişkin fatura ve ödeme belgesi

bulunmadığı, müşteri kaybına ilişkin talebe yönelik tespitlerin rapor içinde detaylandırıldığı, listelenen müşteriler ile devam eden

dönemde çalışılmama sebebinin kesinti kaynaklı olduğuna dair somut belge bulunmadığı, arızalandığı bildirilen donanımlara ilişkin tespitlerin rapor içinde detaylandırıldığı, katlanılan yazılım maliyetlerine

ilişkin dava dosya içerisinde somut bilgi ve belge olmadığı görüşü bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

10. Dava, taraflar arasında imzalanan abonelik sözleşmesinden kaynaklanan enerji kesintisi nedeniyle uğramış olduğu zararların tazmini istemine ilişkindir.

11. Somut olayda; davalı ... A.Ş. ile davacı şirket arasında imzalanan 01.11.2011 tarihli "Türk Telekom Veri Merkezi Hizmetlerine İlişkin Çerçeve Abonelik Sözleşmesi” ile; davacı şirketin, davalı ... A.Ş.'den sunucu barındırma ve veri merkezi erişim hizmeti aldığı,

25.11.2020 tarihinde davacı şirketin Ankara Ümitköy Veri Merkezi’nde yılda bir kez rutin olarak gerçekleştirilen trafo bakım

çalışmaları esnasında

gelişen arıza nedeniyle IDC1 binasında 16 dakika, IDC4

binasında ise 19 dakika enerji kesintisinin oluştuğu anlaşılmıştır.

12. Davacı yan, yaşanan enerji kesintisi nedeniyle, şirket sistemine ait 112 diskten 16 tanesinin arıza yaptığını bu nedenle RAID sistemlerinin çöktüğünü, veri kaybı yaşadığını, arıza süresince BTK bağlantısının koptuğunu, omurga sistemlerinin zarar gördüğünü, arıza yapan cihazların değişmesi ve sistemden kurtarılabilen yedeklerin devreye alınması, gerekli uygulama ve yazılımların yeniden kurulabilmesinin uzun zaman aldığını, bu süre zarfında müşteri ve gelir kaybı yaşadığını belirterek 5.000,00 TL donanım ve yazılı bedeli, 5.000,00 TL cihaz onarım gideri, 500,00 TL veri kaybı bedeli, 500,00 TL müşteri kaybından doğan zaralar, 500,00 TL gelir kaybından doğan zararlar olmak üzere toplam 11.500,00 TL alacağın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

13. 4721 sayılı Medeni Kanun'un 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." 6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi 1. fıkrasında; "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." Hükümlerine yer verilmiştir. Bu bağlamda kural olarak davanın taraflarından her biri iddiasını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Burada aranan ispat, tam ispat olup, ölçü ise iddia edilen vakıanın tereddütsüz ortaya konulmasıdır.

14. Davacının cihazlarının bulunduğu Türk Telekom Veri Merkezinde 25.11.2020 tarihinde gerçekleştirilen trafo bakım çalışmaları esnasında zincirleme gelişen arıza silsilesi sonucu enerji kaybı oluştuğu konusu tarafların kabulündedir.

Nitekim; hükme esas alınan bilirkişi raporunda; dosyada mevcut Enerji Kesinti Raporuna göre olay günü yedekli çalışan A ve B olarak adlandırılan TT trafo enerji grubundan B grubu trafonun 11:05'te bakıma alındığı, saat 15:20'de B grubunun enerjisinin kesilerek B hattının jeneratörle beslendiği,

aynı esnada A hattında bir kesinti oluştuğu bunun üzerine B grubu hatta aşırı yük oluşması nedeniyle hattaki enerji altyapı sistemlerinin arıza konumuna geçtiği, 16:43'de başlayan AC şebeke kesintisinin 53 dakika sürdüğü ve müşteri sistemlerinin kesintisiz güç kaynağıyla beslenmesi sayesinde yaşanan enerji kesintisi ilgili IDC1 binasında 16 dakika, IDC4 binasında ise 19 dakika enerji kaybı oluştuğu tespitinde bulunulmuş, yaşanan enerji kesintisinin veri merkezlerinde bulunan sunucu storage vb. sistem cihazları ile omurga anahtarı, switch, router gibi network cihazların arızalanması neden olabileceği kabul edilmiştir.

Ancak, bu arızanın cihazların tekrar kullanılamaz duruma gelmesi şekliyle mi (donanımsal) olduğu yoksa sadece cihazların barındırdığı verilere erişilemeyecek şekilde mi olduğu (mantıksal) ilgili cihaz üreticilerince profesyonel bir gözle detaylandırılması gerektiği de bildirilmiştir.

15. Davacı yan, enerji kesintisi nedeniyle oluştuğu iddiasında bulunduğu hasara ve hasarın giderimine (cihazlarda oluşan hasar ve onarım giderlerine, donanım ve yazılım ile veri kaybından oluşan zararlara ve mahrum kalınan gelire) ilişkin detaylı bilgi vermediği gibi zararın ispatına yönelik yazılı belge ibraz etmediğinden teknik değerlendirme yapılamamış ve kesin bir sonuca varılamamıştır. Nitekim; davacının, 16 adet 1.2 tb 15k sas disk ve 4 adet 2 fb fiber disk bedeli ile RAİD kartları, donanım, yeniden kurulum ve yazılım harcamaları için 52.000,00 TL ödeme yapıldığı iddiasına karşılık, kendi ticari defterlerinde dahi, olaydan sonra değişimi veya onarımı yapılan herhangi bir ürün faturası, yapılan bir ödeme kaydı bulunamamıştır.

16. Her ne kadar davacı vekilince dosyaya ibraz edilen, dava dışı ATC Proje Bilişim firması tarafından düzenlenen 26.11.2020 tarihli "Arıza Tespit Tutanağı"nda. "IBM Marka çift kontrol ünitesi bulunan storage/veri depolama cihazının her iki ünitesinde bulunan RAİD kartlarının enerjinin düzenli sağlanamaması nediyle kullanılamaz hale geldiği, bu sebeple RAİD yapısının bozulduğu ve Veri Depolama cihazı üzerindeki 16 adet disk cihazının kullanılamaz hale geldiği görülmüştür.

Zarar gören diskler RAİD yapısında bulunduğu için datalara ulaşılamamış ve veri kurtarma ekibine sevk edilmiştir.

Veri kurtarma ekibinin incelemesi sonucu dataların artık kullanılamaz hale geldiği kesinleşmiştir." tespitine yer verilmiş ise de, teknik bilirkişi tarafından; kesinti sonrası cihazların tamamen kullanılamaz şekilde arızalandığının tespitinin ancak cihazların üreticisi tarafından profesyonel müdahale ile yapılabileceğinden, arıza tespitinde bulunulamadığı bildirilmiştir. Yine, bilirkişi heyetince.

SAN Switch olarak çalışmakta olan ALJ 0625 EOXP ve ALJ628EOKE seri numaralı Brocade 300 marka 2 adet cihazın veri merkezinden çıkarıldığı tespit edilmekle birlikte, veri merkezinden çıkarılma sebebinin ne olduğu teknik dokümanlarda belirtilmediği ve cihazların tekrar kullanılabilir durumda olup olmadığının belirlenmediği ortaya konulmuştur.

17. Davacının müşteri kaybından doğan zarar talebi yönünden yapılan incelemede ise; aboneliği sonlanan müşterilerle, ilişik kesme sebebinin ne olduğu; kesinti kaynaklı olup olmadığı da belirlenememiştir. Kaldı ki, olay sonrasında müşterilerden arıza bildirimi alındığına dair bir kayıt dahi sunulmamıştır. 18. Açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

...