Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/122 K.2024/326

Mahkememizde görülmekte olan "rücuen alacak" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketlerin işçisi ...'un iş akdinin feshedilmesi nedeniyle .... esas sayılı doyasından açmış olduğu alacak davasının yapılan yargılaması sonucunda verilen .... esas sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda kesinleştiğini, dava dışı işçi ...'un müvekkilinin hizmet alımı ihalesini alan firmaların işçisi olduğunu, müvekkili teşekkülün işçilerin işe alınmalarında, her yıl yenilenen ihaleler sonrasında yeni firmayla iş akdi yaparak çalışmaya devam etmelerinde ve işten ayrılmalarında hiçbir şekilde müdahil olmadığını, müvekkilinin ihale makamı olduğunu,

muhatabının ihaleyi kazanan firma olduğunu, ihale üzerinde kalan firmanın işçilerini kendisinin temin ettiğini, davalı firmalarla müvekkili Teşekkül arasında yapılan sözlemelerin tümünde firmaların çalıştırdıkları işçilere olan sorumluluklarının düzenlendiğini, işçilerin ücret ve diğer alacaklarından müvekkilinin sorumlu olacağına ilişkin sözleşme hükmü olmadığı gibi, aksine çalıştırdığı işçilerin tüm ücret ve masraflarını yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafından ödenen miktarın rücuen davalılardan tahsili amacıyla eldeki davanın açıldığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 100,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili 11.03.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak taleplerini toplam 1.314,80 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

3. Davalı yana dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye ile tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

4. Davacı şirket tarafından davalıdan hizmet alımı yapıldığı ve taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

5. Taraflar arasında, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca davalı alt işverenin sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacı yanın rücu talebinin yerinde olup olmadığı ile davalının sorumlu olduğu rücu tutarının ne kadar olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

6. .... . sayılı, 22.12.2014 tarihli kararının incelenmesinde; davacı ... tarafından, davalılar ... Mad. ve İnş. San. Tic. A.Ş., ... aleyhine, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının (kıdem, ihbar, ücreti alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davacının davasının kabulüne;

A-) Brüt 3380,00 TL Kıdem Tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 22/10/2010 tarihinden itibaren işleyecek yüksek banka mevduat faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

B) Brüt 1750 TL'nin ihbar tazminatının taleple bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,(taleple bağlı kalınarak ihtarnamenin tebliği tarihi olan 02.11.2010 tarihinden itibaren 7 gün eklenerek faiz 10 Kasım 2010 tarihinden başlatılmamıştır)

C-) Brüt 2500,00 TL ücret alacağının 1.100 TL'sinin davalı ...'den 1.400,00 TL'sinin ihtarnamenin tebliği tarihi olan 02.11.2010 tarihinden itibaren 7 gün eklenerek 10 Kasım 2010 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıların her ikisinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine " karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçtikten sonra ....'nin 20.04.2016 tarih ve .... sayılı onama ilamı ile kesinleştiği görülmüştür.

7. Ödeme belgesinin incelenmesinde; davacı tarafından dava dışı işçiye 03.06.2016 tarihinde 11.736,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 26.09.2023 tarihli ön ve 02.11.2023 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle.

Davacı İdare’nin dönemler halinde yükleniciler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a açılan dava neticesi 31/08/2004-22/10/2010 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 03/06/2016 tarihinde toplam 11.736,00 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen ve dosya kapsamına sunulan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler ve rapor içeriğinde paylaşılan ..... kararlarındaki öngörüler gözetilerek (ihbar tazminatı ödemesinin tamamından yüklenici son işverenin sorumlu olacağından hareketle),

yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 11.736,00 TL ödeme yönünden; davalılardan tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ...'in tam sorumluluk miktarı 1.341,80 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarı 657,40 TL, davalı ... Mad. San. Tic.

A.Ş.'nin tam sorumluluk miktarı 10.140,18 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarı 6.415,96 TL olarak hesaplandığını, dava dışı işçinin ödemeye esas dönemde çalıştığı ancak eldeki davada davalı olmayan ... bünyesinde çalıştığı döneme yönelik yapılan ödeme miktarının tam sorumluluğa göre 281,02 TL, yarı yarıya sorumluluğa göre 140,51 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacaklara 03/06/2016 ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin Sayın Mahkemeye ait olduğunu bildirilmiştir.

V-DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE 9. Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı yan ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. 10. Mahkememizin 11.03.2024 tarihli celsesinin 2 nolu ara karar ile; "Davalı ... ... A.Ş. aleyhine açılan davanın 6100 HMK. 'nun 150/1 maddesi uyarınca yenilenme talebine kadar işlemden kaldırılmasına" karar verilmiş olup, 13.05.2024 tarihli celsenin 2 nolu ara kararı ile de; bu davalı aleyhine açılan dava eldeki davadan tefrik edilerek Mahkememizin .... Esas sayısına kaydı yapılmıştır.

11. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (.... tarihi:17.11.2021)

12. Dava dışı işçi ...'ün 31.08.2004-22.10.2010 tarihleri arasında, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca, davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 22.10.2010 tarihinde feshedildiği, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili istemi ile .... Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, yapılan yargılama neticesinde verilen 22.12.2014 tarih ve .... Karar sayısı ile; davanın kabulüne karar verildiği, iş bu kararın; .... Dairesinin 20.04.2016 tarihli ilamı ile onandığı, davacı tarafından takip dosyasına 03.06.2016 tarihinde toplam 11.736,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

13. Davacı yan, dava dışı işçinin işçilik alacakları için ödediği toplam 11.736,00 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanın kendi dönemlerine isabet eden tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı yan arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin de; 08.02.2007-10.02.2008 tarihleri arasında, davalı ... (...) bünyesinde 320 gün olarak çalıştığı, ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

14. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda; davacı tarafından kesinleşen iş mahkemesi kararıyla dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalı yanın sorumlu olduğu ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi ek raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın ıslah edilmiş haliyle kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim .... e-imzalıdır e-imzalıdır