Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/220 K.2024/545

Mahkememizde görülmekte olan çek istirdatı davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lehtar olduğu, keşidecileri ... Taah. Tic. A.Ş. olan, keşide yeri ..., 10.01.2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait ... seri nolu çek ile 01.02.2023 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli... seri nolu çeklerin kaybolduğunu, 05.12.2022 tarihinde ...

Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, dava konusu çeklerin davalı şirket tarafından bankaya ibraz edildiğini, müvekkili şirketin davalı şirket ile hiçbir ticari ilişkisi ve alacak borç ilişkisinin bulunmadığını, dava konusu çekleri davalı şirkete vermediğini, dava konusu çeklerin müvekkili şirketin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik dava konusu keşidecileri ... Taah.

Tic.A.Ş. olan, keşide yeri ..., 10.01.2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait ... seri nolu çek ile 01.02.2023 keşide tarihli 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait... seri nolu çeklerin istirdadına ve müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili ile aralarında herhangi bir ticari ilişki ve alacak-borç ilişkisi bulunmadığını iddia ettiğini ancak kambiyo senetlerinde soyutluk ilkesinin esas olduğunu, davacı şirketin müvekkili ile arasında ticari ilişkisi olmadığı iddiasının dava konusu bakımından ilgisiz olduğunu, kaldı ki müvekkilinin lehtar ile değil, çeki almış olduğu kendisinden önceki ciranta ile arasında ticari ilişkin bulunduğunu, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğunu, müvekkilinin kötü niyetli olarak çeki istikap ettiğini gösterir bir delil bulunmadığını,

müvekkilinin çeki aralarındaki ticari ilişki nedeniyle çeki ciro eden ... firmasından aldığını, müvekkilinin dava ışı ... firmasına satmış olduğu ürünlerin satış bedeli olarak aldığını, dava konusu çekin meşru hamil konumunda olduğunu, davacının haksız dava ile müvekkilin alacağına ulaşmasını zorlaştırdığını, müvekkilinin satmış olduğu ürün bedeline karşılık almış olduğu geçerli çeki tahsil edemediğini savunmuş haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1. ... Esas sayılı dosyasının uyap evrakları.

2. ... müzekkere cevabı ve ekleri.

3.... müzekkere cevabı ve ekleri.

4. ... A.Ş. müzekkere cevabı.

5. ... A.Ş. müzekkere cevabı.

6. Bilirkişi raporları.

a)Davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat mahkemesi aracılığı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi 13.10.2023 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; davalı ... Ltd.Şti. 'nin yasal ticari def1terleri incelemelerinin yapılamadığını, davalının, çekteki kendinden önce ciranta olan ... Ltd.Şti. ile aralarında ticari ilişki olduğu, dava dışı ... Ltd.Şti. 'nin yasal ticari defterlerinin incelenmelerine dair mahkemece görev verilmediğini bildirmiştir.

b)Mahkememizce davacı ticari defterleri üzerinde ve dava konusu uyuşmazlığa ilişkin bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi 03.06.2024 tarihli raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı şirketin ticari defterlerinde davacı şirket ile dava dışı ... Ltd.

Şti arasında mal ve hizmet alımından kaynaklanan bir ilişkiye rastlanılmadığı,

davacı şirket tarafından kaybolduğu iddia edilen “keşidecisi ... Taahhüt

Tic.A.Ş. olan, keşide yeri ... , 10.01.2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL. Bedelli

... şubesine ait ... seri nolu ve 01.02.2023

keşide tarihli, 150.000,00 TL. bedelli ... şubesine ait

... seri nolu” 2 adet çekin davacı ticari şirket kayıtlarında varlığının tespit

edilemediği, dolayısıyla dava konusu çeklerin davacıya ait olduğuna ilişkin mali

yönden bir değerlendirme yapılamadığı, davacının ticari defterlerinde görülemeyen bu

çekler ilişkin hukuki takdir ve değerlendirmenin sayın Mahkemede olduğu görüşünü bildirmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; keşidecisi ... Taahhüt Tic. A.Ş. tarafından davacı lehine düzenlenen, keşide yeri ..., 10/01/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait ... seri nolu çek ile 01.02.2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait... seri nolu çeklerin istirdadı istemine ilişkindir.

Somut olayda; dava, çek istirdatı istemine ilişkin olup, davacı hamil çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin yetkili hamili olduğunu savunmuştur. Davalının süresinde verdiği cevap dilekçesinde dava konusu çekleri aralarında ticari ilişki bulunan çeki ciro eden ... şirketinden aldığını ve buna istinaden ... San. ve Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından keşide edilen 22.07.2022 tarihli e-Arşiv faturasını dosyaya ibraz etmiştir.

Hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak kabul edilen bilirkişi raporu uyarınca; davacı şirketin ticari defterlerinde davacı yan ile dava dışı ... Ltd. Şti. Arasında mal ve hizmet alımından kaynaklanan bir ilişkiye bulunmadığı, davacı yan tarafından kaybolduğu iddia edilen keşidecisi ... Taahhüt Tic. A.Ş. tarafından davacı lehine düzenlenen, keşide yeri ..., 10/01/2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait ... seri nolu çek ile 01.02.2023 keşide tarihli, 150.000,00 TL bedelli ... şubesine ait... seri nolu çeklerin davacı ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığı tespit edilmiştir.

6102 sayılı TTK 792(1) maddesine göre; çek herhangibir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamiline ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olup da hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin ; çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Yasal düzenlemeye göre, davalının çekleri edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur.

Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir. Davacı; dava konusu çeklerin kendi ticari defter ve kayıtlarında bulunmadığının tespit edilmesi, yine davalı ile kendisine ciro eden dava dışı ...

San. ve Dış Tic.Ltd.Şti. arasındaki arasındaki ticari ilişkinin varlığı hususu da dikkate alındığında davalının dava konusu çekleri kötü niyetle iktisap ettiği hususunu kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır