Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/290 K.2025/202

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

T.C.

ANKARA

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/670

KARAR NO : 2025/221

...

DAVA

Rücuen Tazminat (Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/04/2023

KARAR TARİHİ : 18/03/2025

G.K. YAZIM TARİHİ : 06/08/2025

Mahkememizde görülmekte olan; Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

I) DAVA

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili şirketin ... aldığı ihale konusu işlerin bir kısmını alt işveren olan davalı şirketlere yaptırdığı; davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'nun işçilik alacakları için ...karşı arabulucuya başvurduğu ve sürecin 16/01/2019 tarihinde anlaşmayla sonuçlandığı; anlaşma uyarınca ödenen toplam 10.761,61.-TL'lik işçilik alacağı ve arabuluculuk ücretinin, 25/08/2022 tarihinde müvekkili şirketin hakedişinden kesildiği;

hizmet alım sözleşmeleri uyarınca bu bedelden davalıların sorumlu olduğu ve kendilerine karşı başlatılan zorunlu arabuluculuk sürecinin de anlaşamama ile sonuçlandığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 10.761,61.-TL alacağın ödeme tarihi olan 25/08/2022'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıların sorumluluk payları oranında rücuen tahsiline; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan 14/11/2024 tarihli ıslah dilekçesi kapsamında ise; 05/11/2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda dava değerinin artırıldığı; bu kapsamda toplam 10.761,61.-TL'lik alacağın, 6.832,46.-TL'sinin davalı ... 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

II) CEVAP

Tensip zaptı ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesi"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılara münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup; davalı tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

III) DELİLLER

16/01/2019 Tarihli, Arabulucu ... Tarafından Düzenlenen, ... Arasındaki İhtiyari Arabuluculuk Anlaşma Belgesi.

06/01/2023 Tarihli, Arabulucu... Tarafından Düzenlenen, Davacı ... ile Davalılar Arasındaki Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı (anlaşamama).

27/02/2017 Tarihli, Davacı ...ile Davalı ... Arasında Akdedilen "2017 Yıl... Hizmet Alımı İşi" Konulu Sözleşme.

09/05/2018 Tarihli, Davacı ... Arasında Akdedilen "..." Konulu Sözleşme.

09/05/2018 Tarihli, Davacı ...Arasında Akdedilen "..." Konulu Sözleşme.

20/08/2022 Tarih ve ... Sayılı, ... Makamı Oluru (işçi Alacaklarının İlgili Şirketlerin Alacaklarından Mahsup Edilmesine Dair).

25/08/2022 Tarihli, ... Tahsilat Dökümü (davacı ...Hakedişinden Yapılan Kesintiyi Gösterir).

Ankara Büyükşehir Belediyesi Tarafından Sunulan, Dava Dışı İşçilere İlişkin Excel Listesi (787+15 Kişi).

... T.C. Kimlik Numaralı ...na Ait Sigortalı Hizmet Dökümü ve İş Yeri Unvan Listesi.

Nitelikli Hesaplamalar Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 05/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.

IV) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

a) Dava Konusu Uyuşmazlığın Tespiti :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın; davacı ... ("davacı şirket" olarak anılacaktır) tarafından, davalılar ... ("davalı şirketler" olarak veya münferiden unvanlarıyla anılacaklardır) yönelik açılan "Hizmet Alım Sözleşmesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.

Davalılar tarafından, Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle; taraflar arasında "uyuşmazlık bulunmayan hususlar" tespit edilememiş olmakla birlikte; 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunan Hususlar:

i. Taraflar arasında imzalanmış olduğu belirtilen hizmet sözleşmeleri uyarınca, davacı şirket tarafından "dava dışı işçi ... lehine hükmedilen işçilik alacağı" hususunda gerçekleştirilmek zorunda kalındığı belirtilen ödemeler ile ilgili olarak davacı şirketin rücu hakkının bulunup bulunmadığı;

ii. Rücu hakkının bulunduğunun tespiti halinde, alacakların münferiden miktarı;

İii. Davalı şirketlerin temerrütlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmiş ise münferiden temerrüt tarihleri; s

iv. Söz konusu alacak miktarlarına uygulanacak faizin türü ve oranı.

b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :

Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; öncelikle "dava şartlarının mevcut bulunup bulunmadığı” hususunda yapılan incelemede; 6102 Sayılı TTK.'nın 5/A maddesi uyarınca taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, usulüne uygun olarak gerçekleştirilmiş bulunduğu; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bunun yanı sıra "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 Sayılı HMK.'nın 117. maddesi uyarınca "yetki" veya "tahkim" ilk itirazları bulunmadığı anlaşıldığından, bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.

c) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Değerlendirme :

Mahkememiz nezdinde ikame olunan dava kapsamında; davalı alt işverenler bünyesinde çalışan dava dışı işçiye yapılan ödemenin müvekkil şirketin hakedişinden kesilmesi nedeniyle, bu bedelin hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalılardan sorumlu oldukları paylar oranında rücuen tahsilinin talep edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Tensip zaptını ve davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesini içeren "ön inceleme duruşma davetiyesinin"; (6100 Sayılı HMK.'nın 317, 318, 140/5, 141, 147 ve 320. maddeleri uyarınca ihtarat içerir şekilde) davalılara münferiden ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen; davalılar tarafından Mahkememize cevap dilekçesi sunulmamış olması nedeniyle, 6100 sayılı HMK.'nın 128. maddesi uyarınca, dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamının, davalılar tarafından inkar edilmiş olduğu kabul edilmiştir.

c.1) Bilirkişi İncelemesi :

Mahkememizce, rücuya konu olan ve tespiti talep edilen alacağın varlığı ve miktarı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

i. Nitelikli Hesaplamalar Hesap Bilirkişisi ... Tarafından Düzenlenen 05/11/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu :

Anılan bilirkişi raporu kapsamında; rücu talebinin, dava dışı işçi ...'na 16/01/2019 tarihli ihtiyari arabuluculuk anlaşması uyarınca ödenen 10.761,61.-TL tutarındaki işçilik alacakları ve arabuluculuk ücretine dayandığı; bu bedelin ... tarafından ödendikten sonra 25/08/2022 tarihinde davacı şirketin hakedişinden kesildiği; taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin 8. maddesinin, işçilik alacaklarından münhasıran alt işverenlerin sorumlu olduğunu ve asıl işverene rücu edilemeyeceğini düzenlediği; ...kayıtlarına göre dava dışı işçinin davalı ... nezdinde ise 69 gün çalıştığı.

Yargıtay içtihatları uyarınca kıdem tazminatı, fazla mesai, ...ve arabuluculuk ücretinin çalışma süreleri oranında paylaştırılması, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden ise son işveren olan Koçak Peyzaj Ltd.

Şti.'nin sorumlu olması gerektiği; bu esaslara göre yapılan hesaplamada davacının rücu edebileceği toplam 10.761,61.-TL'nin 6.832,46.-TL'sinden davalı ... sorumlu olduğu; faiz başlangıç tarihi olarak davacının talep ettiği 25/08/2022 tarihi için davalıları temerrüde düşüren bir ihtarın bulunmadığı belirtilerek nihai takdirin Mahkemeye bırakıldığı hususları rapor edilmiştir.

05/11/2024 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından sunulan 13/11/2024 tarihli dilekçe kapsamında, "bilirkişinin faiz başlangıç tarihi hususunda temerrüt ihtarının bulunmadığına yönelik tespiti ile nihai takdiri mahkemeye bırakmasının hatalı olduğu,... kararlarına göre rücu davalarında zararın ödeme anında doğduğu ve bu nedenle ayrıca bir ihtara gerek olmaksızın ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği" gerekçeleriyle itiraz edilmiş; bununla birlikte davalılar tarafından bilirkişi raporuna yönelik herhangi bir beyan sunulmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından sunulan itiraz konusunun, Mahkememizce değerlendirilmesi gereken hukuki nitelendirme kapsamında kaldığı; işbu 05/11/2024 tarihli bilirkişi raporunun herhangi bir çelişki barındırmadığı; sözleşme maddelerinin yorumlanmasına ilişkin bir hata içermediği.

Mahkememizin 11/06/2024 tarihli ara kararı ile belirlenen tüm sorulara eksiksiz ve ayrıntılı bir şekilde yanıt verilmiş olduğu; anılan rapor kapsamında, dosyada mevcut delillerin (taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı işçinin arabuluculuk anlaşma tutanağı ve ... hizmet dökümü) hukuki çerçeve ve yerleşik ... içtihatları doğrultusunda irdelenmiş olduğu; rücuya konu borcun, tarafların sorumluluk dönemleri uyarınca (çalışma süreleri ve işçilik alacaklarının niteliği) dağılımının gerekçeli ve denetime elverişli bir şekilde yapılmış olduğu anlaşılmakla;

hükme esas alınabilir nitelikte ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak, ek/yeni rapor alınması cihetine gidilmemiştir.

c.2) Dava Konusu Uyuşmazlık İle İlgili Nihai Değerlendirme : Mahkememiz nezdinde ikame olunan davanın, davacı yüklenicinin alt işverenleri olan davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye ödemek zorunda kaldığı işçilik alacaklarının rücuen tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davalıların, kendilerine usulüne uygun olarak tebliğ edilen dava dilekçesine karşı yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamış olmaları nedeniyle; 6100 sayılı HMK'nın 128. maddesi uyarınca dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmışlardır.

Mahkememizce dosya üzerinde yapılan incelemede; celp edilen hizmet alım sözleşmelerinin, ...hizmet döküm cetvellerinin ve ... tarafından sunulan ödeme ve kesinti belgelerinin, davacının iddialarını doğrular nitelikte olduğu; taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmelerinin "... ve Diğer Yükümlülükler" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasında,

alt işverenlerin (yüklenicilerin) çalıştırdıkları işçilerin kıdem ve ihbar tazminatları da dahil olmak üzere tüm işçilik alacaklarından münhasıran sorumlu olacaklarının ve bu ödemeler nedeniyle asıl işveren (davacı) ...'ya hiçbir şekilde rücu edemeyeceklerinin açıkça kararlaştırılmış olduğu ve işbu hükmün, taraflar arasındaki iç ilişkiyi düzenlemekle davacı tarafa, (4857 Sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asıl işveren sıfatıyla üçüncü kişi konumundaki işçiye karşı müteselsilen sorumlu olması nedeniyle) yapmak zorunda kaldığı ödemeyi, nihai sorumlu olan davalılara rücu etme hakkı tanıdığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 05/11/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinin, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarının ve ... kayıtlarındaki fiili çalışma sürelerinin esas alınması suretiyle; her bir davalının sorumlu olduğu miktarın ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli bir şekilde hesaplandığı; son işverenin ihbar tazminatı ve kullanılmayan yıllık izin ücretinden tek başına sorumlu olacağı, kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarından ise tüm alt işverenlerin kendi çalışma dönemleriyle orantılı olarak sorumlu olacakları yönündeki yerleşik içtihatlara uygun şekilde paylaştırma yapıldığı anlaşılarak; anılan rapor, hesaplamaları itibariyle hükme esas alınmıştır.

Bununla birlikte davacı vekili tarafından "bilirkişi raporunun faiz başlangıcına" ilişkin itirazı yerinde görülmüş; rücu davalarının, niteliği gereği bir tazminat talebi olması, rücu hakkı sahibinin zararının başkası adına ödemeyi yaptığı anda doğması ve alacağın ödeme tarihinde muaccel hale geldiği (borçlunun temerrüdü için ayrıca bir ihtara gerek bulunmadığı) hususları dikkate alınarak, faiz başlangıç tarihi olarak, davacı tarafın hak edişinden kesintinin yapıldığı tarih olan 25/08/2022 tarihi hükme esas alınmıştır.

Açıklanan hususlar doğrultusunda; davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.

V) HÜKÜM : (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)

1) Davanın KABULÜNE;

Bu doğrultuda; dava dışı işçi ... yapılan ödeme ile ilgili olarak;

a) 6.832,46.-TL'nin, 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı ... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) 3.929,15.-TL'nin, 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte; davalı .... tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2) Karar ve İlâm Harcı :

a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 735,13.-TL. harçtan, davacı tarafından yatırılmış bulunan 179,90.-TL peşin harç ve 166,70.-TL ıslah harcı toplamı 346,60.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 388,53.-TL. harcın; davalılardan (davalı...141,85.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

b) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 179,90.-TL peşin harç, 166,70.-TL. ıslah harcı, 179,90.-TL. başvuru harcı ve 25,60.-TL. vekalet harcı olmak üzere toplam 552,10.-TL. harcın; davalılardan (davalı ... 201,57.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya/davacılara ÖDENMESİNE,

3) Yargılama Gideri ve Gider Avansı :

a) Davacı tarafından yatırılmış bulunan 5.000,00.-TL. bilirkişi ücreti ile 101,75.-TL. posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 5.101,75.-TL. yargılama giderinin; davalılardan (davalı ... 1.862,63.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

b) Arabuluculuk faaliyeti neticesinde, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı anlaşıldığından; Arabuluculuk Yönetmeliği'nin 26/2. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00.-TL. arabuluculuk ücretinin, davalılardan (davalı ... 2.031,69.-TL, davalı ... 1.168,31.-TL ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

c) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,

4) Vekâlet Ücreti :

Davacı tarafın, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca takdiren 10.761,61.-TL. vekalet ücretinin, davalılardan (davalı ....6.832,58.-TL, davalı ... 3.929,03.-TL, ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

... · ¸ ¸ · Gerekçeli Karar