Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/30 K.2024/286

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/01/2023

KARAR TARİHİ : 29/04/2024

KARAR Y.TARİHİ : 02/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kamu tüzel kişiliğe haiz olan müvekkili teşekkülüne bağlı ...

15/06/2015 tarihli ve ... kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındığını, işletme müdürlüğünde artık elektrik üretimi yapılmayacağından santralin elektrik üretim lisansının iptal edilmesi için başvuruda bulunulduğunu, santralinin özelleştirilmesi kapsamında ihale ilanını 05/10/2017 tarihinde resmi gazetede yayımlandığı ve santralin faaliyetlerinin durdurulduğunu, bu nedenle müdürlükleri işletme bakım ihalesi hizmet alımı yolu ile 01/08/2015-31/07/2017 tarihleri arasında olmak üzere ....

Şti. firmasına verilen hizmet alımı işinin özelleştirme nedeniyle yenilenmediğini, bu suretle davalı...... Ltd.

Şti. bünyesinde işe başlayan 30 işçiden ikisinin istifa ettiğini, kalan 28 işçinin ise davalı şirket tarafından işten çıkarıldığını, müvekkili...arasında imzalanan sözleşmenin hizmet alım tipi sözleşme olup, sözleşme kapsamında yüklenici tarafından istihdam edilen personelin muhatabı ve sorumlusunun davalı Şirket olduğunu, davalı Şirketlerin işçilerinden...ın davalı Şirketler bünyesinde iş akdiyle çalıştığını, dava dışı işçinin iş akdinin feshedilmesi nedeniyle... karar sayılı kararı ile hüküm kurulduğunu ve kararın kesinleştiğini, bu karara dayanılarak... vekili tarafından ... sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını,

... tarafından icra dosyasına 01/02/2022 tarihinde 84.340,00 TL ödeme yapıldığını, ayrıca ... tarafından icra dosyasına 15/02/2022 tarihinde 32.581,82 TL ödeme yapıldığını, ... kararında alacağın müvekkili İdare'den tahsiline karar verildiği ve ödemeye esas olan işçinin de diğer davalının işçisi olarak çalışmış olduğu ve davalı ile yapılan sözleşmede de bu şirketin çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağının hükümde yazılı olduğunu, müvekkili İdare'nin ödemiş olduğu miktarın rücuen davalıdan tahsili amacıyla dava açmak zarureti doğduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile her bir davalıdan 100,00'er TL olmak üzere toplam 900,00 TL alacağa ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Davacı vekili vekili 20.02.2024 tarihli dilekçesi ile sonu ve istemini ıslah ettiği bildirerek, 525.20 TL alacağın... olmak üzere toplam 66.049,22 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; usuli itirazlar yanında esas yönünden dava konusu hizmet sözlemesinde teklif birim fiyatın unsurları arasında kıdem tazminatının yer almadığını, yapılan son yasal düzenlemeler kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünün davacı İdare'ye ait olduğunu, müvekkilinin işçinin kendisinden önce çalıştığı dönemlere ait kıdem tazminatından sorumlu tutulmasının yasal dayanağını bulunmadığını,

sözleşme ve eklerinde sorumluluğa yönelik bir düzenleme bulunmaması halinde tacir olan davalı alt işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda oldukları ancak, davacı Kurum'un da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduklarının kabulü gerektiğini, Yüksek Yargı kararlarının bu yönde olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

5. Diğer davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır. III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

6. Davacı şirkete ait iş yerinin güvenlik hizmetlerinin yürütülmesi işi için davalı şirketlerden hizmet alımı yapıldığı ve taraflar arasında hizmet alım sözleşmeleri akdedildiği hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

7. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı tarafından mahkeme kararına dayalı olarak dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca, davalı alt işverenin sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacı yanın rücu talebinin yerinde olup olmadığı ile davalıların sorumlu olduğu rücuen alacak tutarının belirlenmesine ilişkindir.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

8. .... ..Karar sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ...'ne ihbar edildiği, kıdem tazminatı yönünden davanın kabulüne; 46.282,48 TL brüt kıdem tazminatının, 1.690,88 TL harç, 5.441,07 TL vekalet ücretinin, 1.690,88 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, ... Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, kararın 11.01.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

9. ... tarafından davacı aleyhine ... Karar sayılı dosyasında hüküm altına alınan alacak ve ferilerinin tahsiline yönelik girişilen ilamlı icra takibi olduğu, davacı tarafından takip dosyasına 01.02.2022 tarihinde 84.340,47 TL, 15.02.2022 tarihinde 32.581,82 TL olmak üzere toplam 116.921,82 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.

10. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacı İdare’nin dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...'a açılan dava ve icra takibi neticesi 15/01/1999-14/06/2017 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak (01/02/2022 tarihinde 84.340,00 TL, 15/02/2022 tarihinde 32.581,82 TL olmak üzere) toplam 116.921,82 TL ödeme yaptığı, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, hesaplamanın;

tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 116.921.82 TL ödeme yönünden davalı Şirketlerden tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ....'nin tam sorumluluk miktarının 25.608,34 TL, yarı yarıya sorumluluk miktarının 12.804,17 TL olacağının hesaplandığı, hükmedilecek rücuen alacaklara ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirine olacağı şeklinde görüş bildirmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

11. Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketler ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. 12. Davacı vekili 17/02/2023 tarihli dilekçesi ile...aleyhine açılan davanın işlemden kaldırılmasını talep ettiği, mahkememizce 15.05.2023 tarihli duruşmasında davalı yönünden davanın tefrikine karar verildiği, 21/09/2023 tarihli dilekçesi ile ... aleyhine açılan davanın işlemden kaldırılmasını talep ettiği, mahkememize 25.09.2023 tarihli duruşmasında davalı yönünden davanın tefrikine karar verilmiş, mahkememizin yeni esasına kaydı yapılmıştır.

13. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (...

14. Somut olayda; dava dışı işçi ...'ın 15.01.1999-14.06.2017 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 14.06.2017 tarihinde emeklilik nedeniyle sonlandırıldığı, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsiline yönelik olarak... Esas sayılı dosyasında dava açtığı, Mahkemenin 11.01.2022 tarihinde kesinleşen kararı ile; davacının 46.282,48 TL brüt kıdem tazminatının hüküm altına alındığı, dava dışı işçi tarafından ... Esas sayılı takip dosyasında davacı aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından takip dosyasına 01.02.2022 tarihinde 84.340,47 TL, 15.02.2022 tarihlinde 32.581,82 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

15. Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin 15.01.1999-14.06.2017 tarihleri arasında 6456 gün davalı yüklenicilerin çalışanı olduğu... kayıtlarından anlaşılmıştır.

16. Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

17. Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren bilirkişi raporu ile; dava dışı işçinin davalı yüklenicinin yanındaki çalışmasına isabet eden işçilik alacakları toplamının 66.049,22 TL olduğu belirlenmiştir. Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin davalı yanında çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalının sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin 02.11.2023 tarihli bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat tutarına ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...