Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/574 K.2024/424

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 17/08/2023

KARAR TARİHİ : 26/06/2024

KARAR Y.TARİHİ : 09/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davalıların işçisi ...n işçilik alacaklarının tazmini amacıyla davacı kurum tarafından toplam 163.377,38 TL ödeme yapıldığını, bu ödemeden davalı şirketlerin sorumlu olduğunu, beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 121.897,19 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte sorumluluk oranlarında davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın rücu talebinin zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve teknik şartname hükümlerine göre işçilerin her türlü alacaklarından yüklenici firmanın sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığını, davalı şirketin sorumluluğunun 1/2 oranında olduğunu beyan ederek davanın reddini, aksi takdirde hesaplamanın 1/2 oran üzerinden yapılmasını talep etmiştir.

Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, talep edilen faiz başlangıç tarihinin kabulünün mümkün olmadığını, işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı irdelenmeksizin ve yargılama yapılmaksızın ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, davalı şirket tarafından dava dışı işçiye kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını beyan ederek davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, zamanaşımı itirazları bulunduğunu, davacı tarafından davalılara rücu talebinin yöneltilemeyeceğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılara dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, savunma haklarını kullanmamışlardır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri,... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir....kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında imzalanmış sözleşmelerin “Ödeme Yeri ve Şartları” başlıklı bölümünün 12.1. Maddesinde “Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak.

İş Kanunu, ...Kanunu, ...Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hak edişlerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizlik Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik, Çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre; personelin her türlü ücret, vergi, harç, ...ve işsizlik sigortası primi vs. tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek” hükmüne, "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı 23. Maddesinde, “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları,

ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri Genel Şartnamede Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, dava dışı işçiye davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı ile arabulucuk ücreti ve işçinin avukatına ödenen 35.000,00 TL toplamı 163.377,38 TL oluğu, arabuluculuk anlaşma belgesi gereğince başvurucunun avukatı için ödenen 3.000,00 TL dikkate alınmadığında ödenen miktarın 160.377,38 TL olduğu,

dava dışı işçi yönünden çalıştığı dönemin 11 yıl 11 ay 14 gün olarak giydirilmiş ücret esas alınarak kıdem tazminatı hesaplandığı davalı şirketler yönünden her bir davalı şirket nezdinde çalışma dönemine karşılık gelen miktarları hesaplanmış buna göre sonuç kısmında özetle; dava dışı işçi için yapılan ödemenin 28.915,69 TL'sinin ... iş ortaklığı, 6.540,02 TL'sinin ... iş ortaklığından olmak üzere toplam 119.630,87 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ...kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeler ve teknik şartname dikkate alındığında çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacakları ilkeleri gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile davacının davalının tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne, ödenen tazminata ödeme tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

davalılar ...iş ortaklığının sorumluluğu olarak tespit edilen 6.540,02 TL'nin 15/09/2023 tarihinde işbu dava açıldıktan sonra iş ortaklığı tarafından davacıya ödendiği anlaşıldığından ... yönünden açılan davanın konusuz kalmış olması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, iş ortaklığı tarafından yapılan ödeme ön inceleme aşamasından önce yapıldığından ödenen tutar yönünden davacı lehine yarı oranında vekalet ücretine hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.