Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/603 K.2025/65

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 04/09/2023

KARAR TARİHİ : 03/02/2025

KARAR Y.TARİHİ : 05/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... genel işleri, güvenlik hizmetinin dönem dönem

davalı firmalar tarafından ihale yoluyla üstlenildiğini, davalı firmaların işçilerinden ... tarafından kurumum aleyhine işçilik alacaklarının tahsili için ... E sayılı açılan davada Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar

verilmiş ve söz konusu karar ... K sayılı kararı ile ortadan kaldırılarak kesin nitelikte kısmen kabulüne karar verildiğini, söz konusu karar gereği ...E sayılı dosyasına 05.12.2022

tarihinde 37.459,20 TL ve 19.04.2021 tarihinde 5.170,76 TL ödeme yapıldığını, ...nın, davacı kurum personeli olmayıp ihale alan davalı yüklenici firmalarda çalışan bir

işçidir. İlgili mahkeme kararında belirtildiği üzere davacı kurum asıl işveren olarak sorumlu bulunsa

da idare ile davalı firmalar arasında düzenlenen sözleşme ve şartname örnekleri incelendiğinde

taraflar arasında yapılan sözleşme gereğince işçi alacaklarından dolayı ortaya çıkan tazminat

sorumluluğunun davalı yüklenici firmalara ait olduğu, gerek davacı Kurum ile davalılar arasında

imzalanan sözleşmeler ve şartnameler gerekse yerleşik yargı kararları gereği dava dışı işçiye ödenen

alacağın davalı yüklenicilerden rücusu gerektiğinden, iş bu davanın açılma zorunluluğu hasıl

olduğunu, davanın kabulü ile, ... E sayılı dosya uyarınca dava dışı ...’ya yapılan ödeme için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal

faizi ile birlikte her bir davalının dava dışı işçiyi çalıştırdığı süreyle sınırlı olarak ve en son işvereni

olan şirketin tüm dönemlere ilişkin işçilik alacağından sorumlu olacağı gözetilmek suretiyle, davalı

şirketlerden sorumlu oldukları dönemler ve miktarlar oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili vekili 25/12/2024 tarihli dilekçesi ile sonu ve istemini ıslah ettiği bildirerek, alacak taleplerini toplam 40.972,81 TL'ye yükseltmiş noksan harcı tamamlamıştır.

II-SAVUNMALAR

Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları.

3. Ödeme dekont örneği.

4. Davalı şirketler ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5.... Karar sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; .... Sayılı kararı ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın 22.09.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

6..... Aleyhine 24/11/2022 tarihinde istinaf mahkemesi kararına göre ilama dayalı takip başlattığı, takibe giren toplam alacağın 35.093,18 TL olduğu, davacı tarafça icra dosyasına 19/04/2021 tarihinde 5.170,76 TL, 05/12/2022 tarihinde 37.459,20 TL olmak üzere toplam 42.629,96 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; Davacı kurum ile davalılar arasında Genel Temizlik Hizmetleri Hizmet Alım Sözleşmeleri

imzalandığı, davacı işyerinde davalı alt işverenler bünyesinde çalıştırılmış olan dava dışı işçi

TAŞKIN SALDIRICI ’nın açmış olduğu dava sonucunda, davacı kuruluş tarafından yapılan ödeme

nedeniyle rücu davası açıldığını, dva dışı işçi ... sayılı kararı ile kıdem tazminatı,ihbar tazminatı,fazla

mesai ücreti,ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve aylık ücret alacağı yönünden verilen karar üzerine

başlatılan icra takip dosyası olan ... E. sayılı dosyasına davacı

tarafından 19.04.2021 tarihinde 5.170,76-TL, 05.12.2022 tarihinde 37.459,20-TL olmak üzere

42.629,96-TL toplam ödeme yapıldığı tespit edildiğini, ödeme tarihi olarak nihai ödeme tarihi olan

05.12.2022 tarihi esas alınması yerinde olacağını, ... K. Sayılı davasının huzurdaki dava

davalılarının tümüne ihbar edildiği, Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmeler, uyarınca iç ilişkideki sorumluğunun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde, alt işverenlerin sorumlu olacağı tutarların hesaplandığını, dava dışı işçi Taçkın Saldırıcı dosyasına yapılan toplam 42.629,96 TL ödeme yönünden rücu hesaplaması, her bir alt işverenin sorumlu olabileceği tutarları, 4.615,98 TL 'nin davalı ...11.300,60 TL'nin davalı ..., 1.657,48 TL 'nin ...

3.780,29 TL'nin davalı ..., 1.787,39 TL'nin davalı ... 'nden davalı alt işverenler yönünden rücu edilebileceğini, toplam tutarın 42.629,96 TL olduğunu, alt işverenlerin kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olabileceğini, İş Mahkemesi dosyasında iş bu davalı şirketlere ihbar yapıldığından 05/12/2022 ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanıp uygulanmayacağının mahkemenin takdirinde olduğu şeklide görüş bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketler ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizin 13/05/2024 tarihli duruşmasında davalı ... yönünden davanın tefrikine karar verilmiş, mahkememizin yeni esasına kaydı yapılmıştır.

Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.

Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.

Somut olayda; dava dışı işçi ... 03/10/2009- 24/06/2015 tarihleri arasında davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin 24/06/2015 tarihinde sonlandırıldığı, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsiline yönelik olarak ... Esas sayılı dosyasında dava açtığı, davanın yapılan yargılama sonucunda ...Karar sayılı kararı ile kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ve aylık ücret alacağı yönünden hüküm verildiği, hükmün icrasının ... sayılı dosyasına davacı tarafından 19/04/2021 tarihinde 5.170,76 TL; 05/12/2022 tarihinde 37.459,20 TL olmak üzere toplam 42.629,96 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davacı yan, dava dışı işçiye ödediği toplam işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin 03/10/2009-24/06/2015 tarihleri arasında 2.033 gün davalı yüklenicilerin çalışanı olduğu ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren bilirkişi raporu ile; dava dışı işçinin davalı yüklenicinin yanındaki çalışmasına isabet eden işçilik alacakları toplamının 40.972,81 TL olduğu belirlenmiştir. Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin davalı yanlarında çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin

Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile; dava dışı işçinin davalı yüklenici şirketler bünyesinde çalışmasına isabet eden işçilik alacakları toplamının 40.972,81 TL olduğu belirlenmiştir.

Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin davalı şirketlerde çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere, 4.615,98 TL 'nin davalı Atlas Hizmet ve Ticaret Limited Şirketi, 11.300,60 TL'nin davalı ...14.323,12 TL'nin davalı ... sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat tutarına ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...