Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/624 K.2024/506

3- ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALI : 4- .....

DAVA : Alacak

DAVA TARİHİ : 13/09/2023

KARAR TARİHİ : 18/09/2024

KARAR Y.TARİHİ : 07/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin dava dışı ..... ihale ile iş aldığını, ve ihale ile aldığı ..... genelindeki peyzaj işlerini yüklenicilik sözleşmeleri ile yüklenicilere yaptırdığını, davalıların işçisi ...'ın 17/04/2909 ve 13/03/2018 tarihleri arasında bahsi geçen peyzaj işlerinde çalıştırıldığını, dava dışı işçi tarafından son alt iş veren davalı ... En.

A.Ş ile davacı şirket aleyhine ..... sayılı dosyası ile dava açıldığını ve Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini, başlatılan icra takibi sonrasında davacı şirket tarafından icra müdürlüğüne 55.707,78 TL ödeme yapıldığını, davacı şirketin alt işverenlerin kusuru sebebiyle ödeme yapmak zorunda kaldığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 53.743,29 TL'nin ödeme tarihi olan 12/05/2023 tarihinden itibaren davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Mad. Tur. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olduğunu, dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerektiğini, taraflarınca dava dışı işçiye 1.172,65 TL tazminat ödemesi yapıldığını, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ... içtihatlarına göre kıdem tazminatından son al işverenin sorumlu olduğunu, zamanaşımı itirazları bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... İnş. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olduğunu, dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerektiğini, taraflarınca dava dışı işçiye 1.298,69 TL tazminat ödemesi yapıldığını, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ... içtihatlarına göre kıdem tazminatından son al işverenin sorumlu olduğunu, zamanaşımı itirazları bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... En. Elk. A.Ş vekili cevap dilekçesinde, İş Kanunu uyarınca devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren 2 yıl ile sınırlı olduğunu, dava konusu edilen alacak kalemleri için müvekkili şirket yönünden davanın reddi gerektiğini, dava dışı işçinin kıdem tazminatına hak kazanmadığını, ... içtihatlarına göre kıdem tazminatından son al işverenin sorumlu olduğunu, zamanaşımı itirazları bulunduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirket adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davaya yanıt vermemiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca davacı tarafından dava dışı işçi için ödenen işçilik alacağının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sözleşme ve teknik şartname örnekleri, ... kayıtları, icra dosyalarının uyap evrakları, iş mahkemesi dosyalarının uyap evrakları, ödeme dekotları, bilirkişi raporları ve diğer bilgi belgeler dosyada mevcuttur. Davalılar vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de, yanlar arasındaki ilişki hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, uygulanması gereken zamanaşımı süresi 10 yıldır ve bu süre dava açma hakkının doğduğu davaya konu ödeme tarihinde başlayacağından def'inin reddi gerekmiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı şirket ile davalı şirketler arasında benzer hükümlerden oluşan hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, sözleşmelerde; “ Yüklenici çalıştırdığı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından,ücret,fazla mesai,yıllık izin alacağı,ubgt günlerinde yapacağı çalışmalardan doğacak her türlü alacağı,şartların oluşması halinde ihbar,kıdem tazminatı,kötüniyet tazminatı diğer her türlü tazminat,vergi,... primi,işsizlik primi,işçilik noksanları,bunların gecikme faizleri,iş güvencesi kapsamında iş kazaları ve sair sebeplerden dolayı belirlenecek tazminat ve ücretler,işçilerin sağlık giderleri,Yüklenici

hatasından kaynaklanan sebeplerden dolayı ... kurumunun talep edeceği her türlü zarar ve tazminatlar gibi tüm giderler Yüklenici tarafından karşılanacak olup,hiçbir şekilde ...’ya rücu ettirilemez.” hükmüne yer verildiği açıklamalara göre iç ilişkide sorumluluğun tamamen alt işverenlere ait olup, davacı şirket dava dışı işçiye ödediği tutarın tamamını, Borçlar Kanununun ve ihale sözleşmelerinin yukarıda yazılı hükümleri uyarınca alt işverene rücu edebileceği anlaşılmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

..... sayılı dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi ... tarafından ... ... Ltd. Şti, ..., ... En. A.Ş aleyhine işçilik alacaklarına yönelik dava ikame edildiği, dava konusunun eldeki dava ile aynı işçilik alacaklarına ilişkin olduğu, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği, tarafların itirazı üzerine ....., sayılı ilamı ile 14.222,87 TL kıdem tazminatı ve 4.281,31 TL ihbar tazminatı yönünden kabulüne kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

..... sayılı takip dosyasının incelenmesinde, dava dışı işçi tarafından davacı aleyhine 08/05/2023 tarihinde asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 44.025,83 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takibin dayanağının ..... sayılı ilamı olduğu davacı tarafından 12/05/2023 tarihinde 53.743,29 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi için ödenen işçilik alacaklarının ödeme tarihi itibari ile hesaplanarak belirlenmesi ve taraflar arasındaki sözleşme ve şartname hükümleri uyarınca rücu koşullarının değerlendirilmesi için taraf defterleri de incelenerek bilirkişi raporu alınmış; alınan bilirkişi raporunda özetle, yapılan defter incelemesinde ... ve ... İnşaat'ın defter kayıtlarının davacı ile uyumlu olduğu, davalı ... En.

Defterleri ile davacının defterlerinin uyuşmadığı, uyumlu olan defterlere göre davalı ... İnşaat'ın davacıdan 1.688.927,33 TL cari hesap alacağı ile 528.676,22 TL nakit teminat alacağı, davalı ... Madenciliğin ise cari hesap alacağı veya borcunun bulunmadığı, 122.387,57 TL nakit teminat alacağı bulunduğu, uyumlu olmayan defterlere göre davalı ...

Enerji'nin 415.775,71 TL nakit teminat alacağının kayıtlı olduğu, cari hesap alacağı veya borcunun bulunmadığı, davalının kendi defterlerinde ise 388.218,73 TL nakit teminat alacağı bulunduğu, cari hesap olarak 323.968,02 TL borçlu olduğu, ... kararları doğrultusunda dava dışı işçinin ihbar tazminatından son işveren ... En. Elk. Ür. A.Ş'nin sorumlu olacağı, sonuç olarak davacı tarafça dava dışı işçiye yapılan 53.743,29 TL ödemenin 3.264,48 TL'sinden ... Ltd.

Şti, 8.837,13 TL'sinden ... İnş. Ltd. Şti, 7.155,43 TL'sinden ... Mad. Tur. Ltd. Şti ve 34.486,25 TL'sinden ... En. A.Ş'nin sorumlu olacağı, faiz başlangıç tarihinin ödeme tarihi dikkate alınarak 12/05/2023 olarak uygulanabileceği bildirilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde; taraflar arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri dikkate alındığında davalı şirketlerin çalıştırılan işçinin çalışma dönemi ile sınırlı olarak kıdem tazminatlarından sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olacağı gözetilerek yapılan hesaplama ile düzenlenen bilirkişi raporu ile sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak hükme esas alınmıştır.

Buna karşılık davalı şirketlerce davacı ... şirketinden alacaklı oldukları, ve davacı yedinde teminatları bulunduğu savunularak takas mahsup def'inde bulunmuşlardır. Tarafların ticari defterlerinin karşılıklı incelenmesi sonucunda; davalılardan ... İnş. Ltd. Şti'nin davacı ... şirketinden talep edilen alacak tutarından daha fazla tutarda alacaklı olduğu anlaşılmakla bu şirket yönünden def'i haklı bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Buna karşılık diğer davalı şirketler tarafından davacıya verilen teminat kapsamında borcun miktarı, hukuki ilişkinin devamı düşünüldüğünde teminattan kesinti yapmaya davacının zorlanamayacağı değerlendirilerek diğer davalı şirketler yönünden def'i kabul edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle davalı ...

İnş Şirketi aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalı şirketler yönünden belirlenen miktar üzerinden davanın kabulüne, ödeme tarihi olan 12/05/2023 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ..... e-imza Hakim ..... · e-imza