Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/783 K.2024/376

2- .... 3- .... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 27/12/2021

KARAR TARİHİ : 03/06/2024

KARAR Y.TARİHİ : 04/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan "rücuen tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar verilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... ’ın özel güvenlik işçisi olarak müvekkili kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin

bünyesinde 01.04.2010-13.09.2019 tarihleri arasında çalışmış olduğunu, 13.09.2019 tarihinde

çalışmış olduğu işyerinin tasfiye edilmesinden dolayı yüklenici firmaya iadesi yapıldığını ve

yüklenici firma tarafından iş akdinin sona erdirildiğini, dava dışı işçinin iş akdinin alt işveren firmaca

sona erdirilmiş olmasından dolayı 25.10.2019 tarihinde 35.903,09 TL kıdem ve 274,59 TL damga

vergisi ödemesi olmak üzere toplam 36.177,68 TL ödeme yağıldığını, dava dışı .... ’ın çalıştığı süre içinde davalı şirketler bünyesinde çalıştığını, müvekkili idare ile davalı firmalar arasında imzalanan sözleşmelere istinaden çalıştığını, dava dışı

işçinin kurum çalışanı olmayıp, ihale alan işverenler bünyesinde çalıştığını, kurumun ihale makamı

olduğunu, dava dışı işçinin doğrudan davalı şirketler bünyesinde çalışan işçi olduğunu,

sözleşmelerin ilgili maddelerinde yüklenicinin çalışma hayatını düzenleyen mevzuatın işverene

yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği belirtilmiş olduğu, yine sözleşme konusu

işlerin yapılması ve çalıştırılan işçiler bakımından firmanın İş Kanunu ve mevzuatın işverenlere

yüklediği yükümlülükleri yerine getirmekten sorumlu olacağının belirtildiğini, fazlaya ilişkin haklar

saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan toplam 36.177,68 TL kıdem tazminatı ve damga

vergisi toplamının; 6.734,64 TL'lik kısmının ... Ltd. Şti.'den, 789,22 TL lik kısmının... Güvenlik Ltd. Şti.'den, 7.681,71TL'lik kısmının .... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen, 13.806,03TL'lik kısmının ... şirketlerinden müştereken ve müteselsilen, 3.198,96 TL'lik kısmının... şirketlerinden müşterek ve müteselsilen, 3.840,85 TL'lik kısmının ... Ltd. Şti.'den, 126,27 TL'lik kısmının ... Ltd. Şti'den, 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek

olan ticari avans faizi tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

2. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet sözleşmelerinde yetkili yer mahkemesi olarak Ankara mahkemeleri belirlendiğini, yetkisiz yerde açılan iş bu davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, asıl işveren olan

idarenin kıdem tazminatını alt işverene rücu edebilmesi için ayrıca kıdem tazminatından sorumlu olduğunun sözleşmede belirtilmiş olması gerektiğini, kıdem tazminatı kanuni anlamda "ücret"

olmadığını, Özel Güvenlik Hizmeti Alımı İhalesine Ait Teknik Şartnamenin 14. maddesinin 6. fıkrasında kıdem tazminatı hariç olmak üzere çalıştırılan işçilerin sayılan haklarından yüklenicinin

sorumlu olduğuna yer verildiği dikkate alınarak bu cihette yapılacak inceleme ve değerlendirmenin

sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini, davacının yaptığı ödemeden dava ile

haberdar olduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacı, tarafımıza rücu etmiş ancak

herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunulmadığını, bu durum dürüstlük kuralına aykırılık teşkil

ettiğini, müvekkili şirketler ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada

teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkilim

şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, müvekkilim şirket ihale

ile iş almaktadır ve ihale şartnamesinde yazmayan hiç bir kalemi işçilere ödemesi mümkün olmadığını, ihale makamının kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirketlere herhangi bir ödeme yapmadığını, bu

nedenle söz konusu alacağın ihale makamı olan davacı tarafından ödenmesi gerektiğini, davacı idarenin müvekkili şirketlere ödemediği bir kalemi talep

ederek sebepsiz zenginleşeceğini, davacı tarafından ödenen verginin müvekkili şirketlerden istemesinin hukuka aykırı olduğunu, alacakların zamanaşımına uğradığından rücu imkanı bulunmadığını, davacının ... farkı talebi hukuka aykırı olup toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ek ödemeler

idarenin yükümlülüğünün olduğunu, bir iş yerine ... başvuru yapıldığında müvekkilim şirket ilgili kamu

sendikalarını yetkilendirmekte ve kamu sendikası gereğince bu meblağ davalı idare tarafından

ödendiğini savunmuş haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR

A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar

3. Davacı kurumun özel güvenlik hizmetlerini taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı şirketlere yaptırdığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları

4. Taraflar arasında; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi/sözleşmeleri uyarınca davalı işverenlerin sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacı yanın rücu talebinin yerinde olup olmadığı ile davalıların sorumlu olduğu rücu tutarının ne kadar olduğu hususlarında uyuşmazlık bulunmaktadır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

5. Kıdem tazminatı tahakkuk cetveli örneği. 6. Ödeme dekont örneği. 7. Davalı yanlar ile imzalanan teknik sözleşme ve şartname örnekleri. 8. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 15.01.2024 tarihli kök ve 03.04.2024 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle; davacı ile davalılar arasında “... taşra teşkilatı için özel güvenlik hizmeti satın alınması işi" için çeşitli tarihlerde hizmet alım sözleşmeleri imzalandığı ve dava dışı işçi ...'ın bu sözleşmelere konu işte davalı şirketler işçisi olarak davacı asıl işveren işyerinde çalıştığı, davacı tarafından 25.10.2019 tarihinde dava dışı işçi ile ilgili

35.903,09 TL net kıdem tazminatı ve 274,59 TL damga vergisi olmak üzere toplam 36.177,68 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 25.475,92 TL'sinin davalı alt işverenlerden tahsili istemli dava açıldığı, dava dışı işçi ile ilgili kıdem tazminatı ve damga vergisi ödemesi ile ilgili yapılan rücu hesaplaması sonucu davalı olan alt yüklenici şirketlerin sorumluğunun belirlendiği, 963,02 TL'sinden ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti., 7.672,10 TL'sinden ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti., ... Ltd.

Şti. ve ... Ltd. Şti., 13.664,27 TL'sinden ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti., ... Ltd.Şti., 3.210,08 TL 'sinden ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu, davacının davalılara rücu edebileceği tutarın 25.509,47 TL olarak hesaplandığını, faiz başlangıç tarihi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu görüşü bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

9. Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketlerle akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir. 10. Dava dosyası, ....Mahkemesinin 20.12.2022 gün ve .... sayılı yetkisizlik kararı sonrasında Mahkememizin yukarıda yazılı sırasına tevzi edilmiştir.

11. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (....)

12. Dava dışı işçi ...'ın 01.04.2010-13.09.2019 tarihleri arasında davacı iş yerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, iş akdinin 13.09.2019 tarihinde feshedildiği, davacı yanın dava dışı işçinin hizmet dönemi için 25.09.2019 tarihinde 35.903,09 TL net kıdem tazminatı ve 274,59 TL damga vergisi olmak üzere toplam 36.177,68 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

13. Davacı yan, dava dışı işçinin kıdem tazminatı için ödediği toplam 35.903,09 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden 25.475,92 TL tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.

14. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin; davalılar... Güv. Dan. Eğit. Alarm Cihaz. Ve Sis. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde 15 gün, ... İş ortaklığı bünyesinde 60 gün, ... İş Ortaklığı bünyesinde 300 gün, ... İş Ortaklığı bünyesinde 717 gün, ... İş ortaklığı bünyesinde 300 gün olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

15. Davacı şirket tarafından, dava dışı işçi ... 01.04.2010 tarihinde işe başladığı, 13.09.2019 tarihinde iş akdinin feshedildiği kabul edilerek, kıdem tazminatına esas süre; 9 yıl, 4 ay, 27 gün olarak hesaplanmıştır. Hükme esas alınan bilirkişi raporu ile; bu süre için ödenmesi gereken kıdem tazminatı miktarı 36.177,68 TL olarak hesaplanmış, davalı alt işverenlerin kendi çalışma dönemlerine isabet eden sorumluluk tutarı 25.509,47 TL olarak tespit edilmiştir. Ancak, davacı tarafından (damga vergisi dahil) 25.475,92 TL talep edildiği görülmekle, davacı şirketin talep ettiği tutar üzerinden hesaplama ve paylaştırma yapılması Mahkememizce uygun görülmüştür.

16. Taraflarca akdedilen hizmet alım sözleşmelerinden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, kıdem tazminatı ödemesi yapılan dava dışı işçinin, davacı şirkete ait iş yerinde; davalı şirketlerin sigortalı çalışanı olarak, taraflarca akdedilen hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalıştığı anlaşılmış, dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin yanındaki çalışmasına isabet eden kıdem tazminat alacakları toplamının 25.509,47 TL olduğu 03.04.2024 tarihli bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yüklenicilerden işçilik alacakları yönünden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını, talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

17. Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin 03.04.2024 tarihli bilirkişi ek raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kısmen kabulüne, taleple bağlılık ilkesi de nazara alınarak, 789,22 TL'nin ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti.'den, 7.672,10 TL 'nin ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. ve ... Ltd.

Şti.' den müştereken müteselsilen, 13.664,27 TL 'nin 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti., ... Ltd.Şti.'den müştereken müteselsilen, 3.198,96 TL 'nin 25.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ... ve Sis. Tic. Ltd. Şti. ve ... Ltd.

Şti.'den müştereken müteselsilen tahsiline, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim .... · e-imzalıdır