Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/811 K.2025/87

...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 30/11/2023

KARAR TARİHİ : 10/02/2025

KARAR Y.TARİHİ : 10/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Teşekkülün ... İşletme Müdürlüğü'nde genel temizlik ve vasıflı personel hizmet alım işi kapsamında 09/05/2013-29/07/2023 tarihleri arasında ... olarak çalışmış olan ve emeklilik nedeniyle iş akdi feshedilen dava dışı işçi ...hesaplanan 240.111,11 TL kıdem tazminatının 21/08/2023 tarihinde 1.822,45 TL damga vergisi düşüldükten sonra net 238.289,38 TL olarak ödendiğini, dava dışı işçinin ödemeye esas dönemde çalıştığı ...

İş ortaklığının payına düşen tutar olan 56.682,18 TL'yi ödediğini, ancak davalıların payına düşen 183.428,93 TL'nin tahsil edilemediğini, 4734 sayılı Kanunun 62. Maddesi vs yasal düzenleme gereği müvekkili teşekkülün dava dışı işçinin emekli olması nedeniyle hesaplanan kıdem tazminatını ödediğini, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri ve yargı kararlarında yüklenici şirketlerin kıdem tazminatlarının ödenmesinden kaynaklanan sorumluluğunu kaldırmadığı yönünde olduğunu,

Müvekkili Teşekkülce ödenen miktarların davalı firmalara rücu edilmesini teminen 10/10/2023 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili Teşekkül tarafından davalıların çalışanı dava dışı ... kıdem tazminatı olarak ödemek zorunda kaldığı miktardan sorumlu şirketlerden tahsil edilemeyen 183.428,93 TL'nin ödeme tarihi olan 21/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

Davalı yanlara dava dilekçesi usulüne uygun şekilde meşruhatlı davetiye tebliğ edilmesine karşın, davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı. 2. Taraflarca akdedilen sözleşme ve şartname örnekleri, 3. SGK kayıtları, 4. Ödeme dekontları

5. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi 08.05.2024 tarihli kök ve 31.10.2024 tarihli ek raporunun sonuç kısmında özetle. Davacı Şirket'in dönemler halinde yüklenici Şirketler bünyesinde işçi olarak çalışan dava dışı ...

09/05/2013-29/07/2023 tarihleri arasındaki çalışma dönemine yönelik olarak 21/08/2023 tarihinde (damga vergisi dahil) 240.111,83 TL ödeme yaptığını, taraflar arasında akdedilen ve dosya kapsamına sunulan sözleşme ve ekleri ile kabul edilen hükümler gözetilerek, yüklenici Şirketlerin yapılan ödemeden dolayı sorumluluklarının (kendi sözleşme dönemleri ile sınırlı kalmak kaydı ile) tam sorumluluk mahiyetinde mi? yarı yarıya sorumluluk mahiyetinde mi? olduğunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğunu, dolayısıyla hesaplamanın;

tam ve yarı yarıya sorumluluğa göre (2) alternatifli olarak yapıldığını, buna göre, davacı İdare’nin yaptığı 240.111,83 TL ödeme yönünden yüklenici davalı Şirketlerden TAM ve YARI YARIYA sorumluluğa göre talep edebileceği rücuan alacak miktarlarının; ...) 'nin 15.951,72 TL tam sorumluluk miktarı, 7.975,86 TL yarı yarıya sorumlu olduğu, ... ihale kayıt nolu sözleşmeyi ibraz ettiğini, Sayın Mahkemece bu döneme yönelik yukarıda hesaplanan (TAM sorumluluğa göre 46.243,12 TL, yarı yarıya sorumluluğa göre 23.121,56 tl) rücuan alacak miktarından;

dava dışı işçinin çalıştığı tespit edilen ... sorumlu olduğunun kabulü halinde hesaplanan miktarların adı geçen şirket yönünden yukarıda hesaplanan (tam sorumluluğa göre 13.506,36 TL , yarı yarıya sorumluluğa göre 6.753,18 TL) miktarlara eklenmesi,

davacı Şirket tarafından sözleşmesi ibraz edilen ...sorumlu olduğunun kabulü halinde, adı geçen şirketten tahsilinin gerekeceğini, dava dışı işçinin dava dışı ...Ortaklığı bünyesinde çalıştığı döneme yönelik yapılması gereken ödeme miktarının 56.667,15 TL olarak hesaplandığını, hükmedilecek rücuen alacaklara 21/08/2023 ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi yürütülmesi isteminin mahkemenin takdirinde olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının, davalı şirketler ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (...karar sayılı ilamı)

Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Dava dışı işçi ...'ın 09.05.2013- 29.07.2023 tarihleri arasında usta (mekanik) olarak davalı yüklenicilerin işçisi olarak davacı iş yerinde çalıştığı, iş akdinin emeklilik nedeniyle 29.07.2023 tarihi itibariyle sonlandırılarak 21.08.2023 tarihinde 236.289,38 TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Dava dışı işçinin kıdem tazminatı ödemesine esas toplam çalışma süresi 3733 gün olup, bu sürenin; 248 günün... Olmak üzeretoplam 3733 davalı şirketler nezdinde geçirildiği anlaşılmıştır.

Davacı kurum, dava dışı işçiye ödediği toplam 183.428,93TL kıdem tazminatından, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalıların sorumlu olduğunu ileri sürmektedir. Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçilerin davalı şirketlerin çalışanı olduğu anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır.

İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçiye; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiye çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin çalışma dönmeleri ile sınırlı olmak üzere davalıların tam sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi ek raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunarak, raporda belirlenen miktarlar üzerinden davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat kalemlerine ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. ...