Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/841 K.2024/704

Mahkememizde görülmekte olan "Rücuen Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki karar tesis edilmiştir.

I-İDDİALAR

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Kuruluş tarafından

işletilen ......özel güvenlik hizmeti yukarıda belirtilen dönemler dahilinde davalı

firmalar tarafından sunulduğunu, ...... davalı firmalar işçisi olarak görev yapmış dava

dışı ... tarafından çeşitli işçilik alacaklarının ödenmesi istemiyle açılan

davada ....... Sayılı kararıyla adı geçen işçi lehine

işçilik alacağına hükmedilmiş; ...... sayılı dosyası üzerinden başlatılan

ilamlı icra takibinde 06.12.2022 tarihinde, bakiye dosya borcu 12.552,19-TL (10.936,71-TL icra

hesaplarına, 1.515,48-TL işçi vekili ilam ve icra vekalet ücreti için ilgili ... ödenmiş; lehe

hükmedilen 100-TL vekalet ücreti takas ve mahsup edilmiştir.) müvekkil tarafından ödendiğini, iş davasının yüklenici/davalı firmalara ihbar edildiğini, ödemelerin adı geçen

yüklenici firmalardan tahsili ve vekâlet ücreti ödenmesi talebiyle davalı firmalara karşı yapılan

arabuluculuk başvurusunda, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafla imzalanan

muhtelif tarihli özel güvenlik hizmet alım sözleşmeleri ve eki teknik şartname/genel şartnamelerde

göre, kamu kurumlarında yüklenici firma

bünyesinde çalışan işçilere kamu kurumları tarafından yapılacak her türlü işçilik ödemesinden, aksi hizmet

alım ihale sözleşmesi/şartnamelerinde kararlaştırılmadı ise, kural olarak yüklenici firmanın sorumlu

olacağı, idare tarafından yüklenici işçisine yapılacak ödemelerin tamamının yükleniciye rücu edilebileceği

ifade edildiğini, işçilik ödemesinden kaynaklı işbu rücu davası ve

benzer davalarda ispat yükü de terse dönmüş, yüklenici/davalı firmalar, idare ile akdettikleri sözleşmelerde

işçilik alacaklarından idarelerin sorumlu olduğuna dair -varsa- sözleşme hükümlerini ispatla yükümlü hale

geldiğini, aksi halde hizmet alım sözleşmesi gereğince sorumsuzluğunu ortaya koyamayan davalı firmaların

işçiye yapılan tüm ödemelerden sorumlu olduğunun kabulü gerekeceğini, müvekkili ile yapılan sözleşmede yer aldığı üzere davalıların her türlü işçilik alacaklarından sorumlu olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hizmet dönemleri üzerinden davalıların sorumluluklarının tespiti ile şimdilik 12.552,19 TL'nin ödeme tarihinden itibariyle işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II-SAVUNMALAR

Davalı ... Hiz. Ltd. Şti. dilekçesinde; usuli itirazlar yanında esas yönünden, dava dışı işçilere çalışma dönemine esas tüm çalışması farklı alt işverenler nezdinde geçmiş olmakla, dava dışı işçinin farklı işverenler nezdindeki tüm çalışmasının davacı kurumda geçtiğini, tüm tazminat ve ücret alacaklarından ilgili kamu kurum ve kuruluşunu tek başına sorumlu olduğunu, davacının hem 6552 sayılı yasayla getirilen değişiklik başta olmak üzere tüm yasal düzenlemeler sebebiyle hem de müvekkili ile imzalanan sözleşme ve eki ihale dokümanları gereğine kıdem tazminatı için rücu hakkı bulunmadığını savunmuş haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde.

Usuli itirazlar yanında esas yönünden; dava dışı işçilere ücret farkı ödeme yapıldığı belirtilmiş olup bu ödemeler müvekkili şirket dönemine isabet etmediğini, müvekkili ile davacı kurum arasında imzalanan sözleşmenin dava dışı işçilere ödenen alacak kalemleriyle ilgili bir sorumluluk yüklemediğini, bu alacakların müvekkiline yükletilmesi halinde davacının sebepsiz zenginleşeceğini, müvekkili şirketin rücu davasına konu edilen iş davasının da icra dosyasının da taraflarını aynı olmadığını,

davacının kendi kusuruyla sebebiyet verdiği yargılama giderlerini hiçbir kusuru olmayan müvekkili şirkete yüklenmeye çalışmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle, müvekkili şirketin sorumluğunun işçinin şirket nezdinde aldığı son ücret ve çalışma süresi dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, davacı İdare'nin avans faizi ve ödeme tarihinden itibaren faiz isteminin yasal dayanağının bulunmadığını, aksinin kabulü halinde faiz başlangıç tarihinin dava tarihi, faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini savunmuş davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Şirketi şirket yetkilisinin

cevap dilekçesinde özetle: ; usuli itirazlar yanında esas yönünden, işçinin belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalıştığını dava dışı işçinin 01.01.2011-

31.06.2013 tarihine kadar fiilen çalıştığını bu tarihten itibaren dava dışı işçinin farklı firma bünyesinde ve

aynı iş yerinde çalışmaya devam ettiğini,iş yeri devri kuralları uyarınca devreden ve devralan işverenlerin

sorumluluk esaslarının belirlendiğini, buna göre bahse konu iş yerinde dava dışı işçinin ve diğer

çalışanların iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçları ile birlikte devralan firmaya geçtiğini,davacı kurum

ile imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından şirketlerinin sorumlu olduğuna ilişkin

herhangi bir düzenleme yapılmadığını, bahse konu olan sözleşmede Kıdem tazminatına ilişkin herhangi bir

ifade yer almadığını, diğer bir ifade ile şirketlerinin işçiye ödenen kıdem tazminatının tamamından sorumlu

tutulması mümkün olmadığını, dava dışı işçilerin hukuken tazminat kazanmayı

hak edip etmediğinin denetlenemediğinden işlemin kabulünün mümkün olmadığı, ödenen tazminat

miktarının ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi ile birlikte tazmin edilmesine

hükmedilmesinin talep edildiğini ancak davacı yanın faiz talebinin de yerinde olmadığını, dava konusu

alacak miktarı için dava tarihi itibariyle faiz hesaplanması gerektiğini, açılan davanın ancak dava konusu

edilen miktar kadar davalıyı temerrüde düşüreceğini yargısal kararlarda benimsendiğini, kısaca ifade

etmek gerekirse davacı idare tarafından kıdem tazminatı ile ilgili şirketlerine ayrıca bir ödeme

yapılmadığının açık olduğu, ihale bedeli içerisinde gösterilmeyen ve ödenmeyen aynı zamanda yaklaşık

maliyet cetvelinde dider olarak gösterilemeyen bu kalemin ihaleyi yapan kamu kuruluşu tarafından

ödenmesi gerekmekte olduğu sonucuna ulaşılması gerektiğini, zira karşılığı olmayan bir ödemeden

şirketlerinin sorumlu olmasının hakkaniyete uymadığını, savunmuş davanın yetki ve görev yönünden reddine, davanın usulden reddine karar

verilmesini kabul görememesi halinde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER

1.Tarafların arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığına dair arabuluculuk son tutanağı.

2.Dava dışı işçiye ait ... kayıtları.

3. Ödeme dekont örneği.

4. Davalı yanlar ile imzalanan sözleşme ve şartname örnekleri.

5. ...... sayılı dava dosyası. İncelendiğinde; davacısının ..., davalısının ... Ltd. Şti, ... olduğu, iş akdinin haksız feshedildiğinden bahisle açılan işçilik alacaklarının ( ihbar, kıdem tazminatı, yılık izin alacağının) tahsili istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde "Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 1-24.523,52 TL brüt kıdem tazminatı alacağının iş akdinin fesih tarihi olan 24.07.2017 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının ihbar tazminatı alacağı ve yıllık izin alacağı yönünden belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından, dava şartı yokluğundan taleplerin usulden reddine, " karar verildiği, kararın istinaf aşamasından geçerek 05/07/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

6. ...... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; dava dışı işçi tarafından ...... Mahkemesi(İş Mahkemesi sıfatıyla)v. sayılı ilamına dayalı başlatılan ilamlı icra takibinde takibinde alacağın 39.989,91-TL olduğu, 06.07.2022 tarihli dosya hesabına göre dosya borcunun 60.779,74-TL olarak hesaplandığı, dosyaya

daha önce ... Ltd.Şti.(dava dışı alt işveren) tarafından 26.12.2019

tarihinde 48.251,55-TL ödeme yapıldığı, 12.528,19 TL bakiye dosya borcu hesabı yapıldığı Davacı ... tarafından 06.12.2022 tarihinde alacaklı işçi vekili hesabına

10.936,71-TL ödendiği, ödemenin “......sayılı dosya borcu” açıklamasıyla

yapıldığı anlaşılmıştır.

7. Mahkememizce dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; taraflar arasındaki sözleşmeler uyarınca iç ilişkideki sorumluluğun davalılara ait olduğuna karar verildiği takdirde davacının davalılara rücu edebileceği tutarları, 7.285,59 TL ... A.Ş., 3.866,17 TL ... Ltd. Şti., 1.400,43 TL ... San. Ve Tic. Ltd.Şti. Olmak üzere toplam 12.552,19 TL olduğu, her bir davalının münhasıran kendi dönemlerine denk gelen bedellerle sınırlı sorumlu olabileceği görüşü bildirilmiştir.

V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından dava dışı işçi/işçilere ödenen işçilik alacaklarının, davalı yan ile akdedilen hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Asıl işverenle alt işverenin işçiye karşı müteselsilen sorumlu olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu’nun yer alan "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Asıl iş veren ve altişverenin birbirlerine karşı sorumluğu ise aralarındaki sözleşme hükümlerine göre, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu Genel Hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca belirlenmektedir.

Dava konusu asıl işveren ve alt işverenler arasında ödenen işçi alacağının rücuna ilişkin emsal ...... sayılı ilamında "İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir." denilmektedir.

Dava dışı işçi ... 15/04/2009- 24/07/2017 tarihleri arasında davacı ... bağlı ...... güvenlik işlerinde çalıştığı, iş akdinin 24/07/2017 tarihinde feshedildiği, davacı yanın dava dışı işçinin hizmet dönemi için 06/12/2022 tarihinde 12.552,19-TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Davacı yan, dava dışı işçinin kıdem tazminatı için ödediği toplam 12.552,19 TL'den taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri uyarınca davalı yanların kendi dönemlerine isabet eden 12.552,19- TL tutarlardan sorumlu olduğunu ileri sürmektedir.

Toplanan delillerden davacı ile davalı şirketler arasında asıl ve alt işveren ilişkisinin bulunduğu, dava dışı işçinin; davalılar ... A.Ş. bünyesinde 1.696 gün, ... Şirketi bünyesinde 900 gün, .... Hiz. Ltd. Şti. bünyesinde 326 gün olarak çalıştığı ... kayıtlarından anlaşılmıştır.

Taraflarca imza edilen sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair hüküm de bulunmamaktadır. İşçilik alacakları davacı asıl işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Yukarıda yazılı açıklama ve değerlendirmeleri içeren hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ile; dava dışı işçinin davalı yüklenici şirketler bünyesinde çalışmasına isabet eden işçilik alacakları toplamının 12.552,19 TL olduğu belirlenmiştir. Bu durumda; davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, işçinin davalı şirketlerde çalışma dönemleri ile sınırlı olmak üzere, 7.285,59 TL'sinden ... A.Ş. , 3.866,17 TL'nin .... ... Ltd. Şti.'den, 1.400,43 TL'nin ...... Ltd. Şti.'den sorumlu olduğuna ve sorumluluk miktarlarına ilişkin bilirkişi raporu dosya ve delil durumuna uygun bulunmuş, davanın kabulüne, hüküm altına alınan tazminat tutarına ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ...... e-imzalıdır Hakim ...... · e-imzalıdır